6. Daire 1987/1544 E. , 1988/1708 K.
"İçtihat Metni"
Daire : ALTINCI DAİRE
Karar Yılı : 1988
Karar No : 1708
Esas Yılı : 1987
Esas No : 1544
Karar Tarihi : 27/12/988
MAHALLİNDE YAPILAN KEŞİF VE BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ SONUCU DÜZENLENEN RAPORDA, DAVACILARA AİT TAŞINMAZIN BİR BÖLÜMÜNÜN MEYDAN DÜZENLENMESİ NEDENİYLE YOLA KATILMASINA İLİŞKİN PLAN DEĞİŞİKLİĞİNİN YERİNDE OLMADIĞI BELİRTİLDİĞİNDEN, İŞLEM MAHKEMECE İPTAL EDİLMİŞSE DE MEYDAN VE KAVŞAK DÜZENLENMESİNE İLİŞKİN İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİNİN BÜTÜNÜYLE İNCELENMESİ
GEREKTİĞİNDEN, BİLİRKİŞİLERCE SADECE DAVACILARA AİT BİNANIN DÜZENLEMEYE İŞTRAKİNİN ZORUNLU OLUP OLMADIĞI NOKTASINDA İNCELEME YAPILMASINDA İSABET GÖRÜLMEDİĞİ HK.
Dava, taşınmazın 22 m2.lik kısmının meydan düzenlenmesi nedeniyle yola katılması yolunda Belediye Meclisi kararıyla kabul edilen imar planı değişikliği işleminin iptali dileğiyle açılmış, İdare Mahkemesince; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporuna dayanılarak imar planı değişikliğinde şehircilik ve planlama ilkelerine ve kamu yararına uygun bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiş karar davalı belediye tarafından temyiz edilmiştir.
İmar planları ülke, bölge ve kent verilerine göre konut, çalışma, ulaşım gibi kentsel işlevler ile sosyal ve kültürel gereksinimleri var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi biçimde yerine getirmek ve belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla gelişmesi de gözönünde tutularak hazırlanır ve koşulların zorunlu kıldığı biçimde ve zamanda yasalarda öngörülen yöntemlere uygun olarak değiştirilebilir.
Bu ölçütlere göre hazırlanıp değiştirilebilen imar planlarının yargısal denetimi yapılırken, sadece plan kapsamına alınan belirli bir yerin, bir binanın, bir sokağın vs. plan içindeki durumunun incelenerek sonuca varılamayacağı, planın bütünlüğü içinde planlanan yörenin çevre, ulaşım, trafik gibi ilişkilerinin kapsamlı bir biçimde ele alınarak kamu yararına uyarlık bulunup bulunmadığının tartıöılması gerekeceği açıktır.
Olayda ise, davacılara ait ... ada, ... parsel sayısında kayıtlı taşınmazın ...'in şehirlerarası yollardan kente giriş noktasını teşkil eden dört ayrı ana arterin birleştiği kavşak içinde kaldığı, taşınmazın üzerindeki yapının kavşağın köşesine isabet ettiği, ana yollardan giriş nedeniyle araç trafiğinin ve kentin merkezi yerinde kalmasından ötürü de yaya trafiğinin yoğun olduğu kavşakta meydana gelen trafik kazaları da gözönüne alınarak meydan düzenlenmesi yapılmak amacıyla plan değişikliği yapıldığı, bu meydan ve kavşak düzenlenmesi kapsamında davacılara ait uyuşmazlık konusu yapının kavşak köşesine isabet eden kısmının görüşü engellemesi nedeniyle bu bölümden 22 m2'sinin yola kalbeedildiği, bu suretle davacıların evinin yer aldığı kavşak köşesinin de meydanın öteki köşeleri giibi görüşü engellemeyecek biçimde yuvarlak dönüş noktası haline getirildiği temyiz dosyası içerisinde yer alan tüm belge, kroki ve fotoğrafların incelenmesinden anlaşılmaktadır.
İdare Mahkemesince yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen mahkeme kararına dayanak olarak alınan bilirkişi raporunda ise, plan değişikliği yoluyla elde edilmek istenen amaç gözardı edilerek kavşak planının yeterli ölçüm ve çizim tekniğine dayalı olmadığından bahisle sadece davacıların binası yönünden inceleme yapılarak dava konusu yapının düzenlemeye iştirakinin zorunlu olmadığı sonucuna varıldığı dosyada bulunan bilirkişi raporundan anlaşılmaktadır.
Oysa, yukarıda da değinildiği gibi meydan ve kavşak düzenlenmesine ilişkin imar planı değişikliğinin bütünüyle amacı çevre ulaşım ve trafik gibi öteki unsurlarıyla birlikte incelenmeksizin, davacıların binasının düzenlemeye iştirakinin zorunlu olup olmadığı yönüyle sonuca ulaşan bilirkişi raporu, işleminin iptaline gerekçe oluşturabilecek nitelikte görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak işlemin yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulmasına; uyuşmazlığın hukuki niteliği ve dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler dava hakkında karar vermeye yeterli görüldüğünden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49.maddesinin 2.bendi uyarınca işin esasının incelenmesine geçilerek, yukarıda belirtilen nedenlerle kentin en merkezi yerindeki kavşakta görüş açısının arttırılması amacına yönelik imar planı değişikliğinde şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verildi.