10. Daire 1987/2322 E. , 1989/2351 K.
"İçtihat Metni"
Daire : ONUNCU DAİRE
Karar Yılı : 1989
Karar No : 2351
Esas Yılı : 1987
Esas No : 2322
Karar Tarihi : 06/12/989
2577 SAYILI YASANIN 10.MADDESİNE GÖRE İDAREYE YAPILAN BAŞVURU ÜZERİNE İDARECE 60 GÜN İÇİNDE VERİLEN CEVAP KESİN OLMASA BİLE, İLGİLİNİN BU CEVAP ÜZERİNE İPTAL DAVASI AÇABİLECEĞİ HK.
Davacı tarafından, şirketlerine ait gemiden sökülerek karaya çıkarılan güvertelerin hurda malzeme olması nedeniyle hiçbir vergiye tabi olmaksızın gümrük çıkış izni verilmesi gerekirken gümrük ve istihsal vergisi verilmediği nedeniyle salınan para cezasının adli mahkemece kaldırılması nedeniyle hurdaların iadesi istemiyle yapılan başvuruya Yargıay'ın onama kararının kendilerine tebliğ edilmediği, istemleri hakkında yapılacak bir şey olmadığı yolunda verilen cevap üzerine gemi saçı hurdasının aynen iadesi bu mümkün değilse hurdaların değeri olan 62.355.280 liranın tahsili istemiyle açılan dava sonucunda İdare Mahkemesince, olayda 2577 sayılı yasanın 13.maddesinde düzenlenen idari eylemlerden doğan zararlara karşı açılacak tam yargı davasının koşullarının oluşmadığı, ortada idari bir eylem bulunmadığı, davacının aynı yasanın 12.maddesi hükmüne göre doğrudan doğruya tam yargı davası açmak yoluna gittiği ancak bu madde hükmü uyarınca doğrudan doğruya tam yargı davası açılabilmesinin ortada idari bir işlemin bulunması koşuluna bağlı olduğu, olayda ise, davacı şirketin başvurusu üzerine tesis edilmiş kesin nitelikte bir idari işlem bulunmadığı, şirketin, son başvuruya kesin bir cevap alınıncaya kadar veya cevap süresi geçinceye kadar beklemesi ve kesin bir idari işlem oluştuktan sonra dava açması gerekirken henüz hakkın ihlaline yol açan bir işlem tesis edilmeden dava açıldığı, gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddi yolunda verilen kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Dava ve temyiz dosyasının incelenmesinden, davanın, özünde, gemi saçı hurdasının iadesi isteminin reddine ilişkin işleme yönelik olarak "iptal" davası açtığı sonucuna varıldığından, uyuşmazlığa 2577 sayılı yasanın 10.maddesi hükmü çerçevesinde bakmak gerekmektedir.
2577 sayılı Yasanın 10.maddesi, "ilgililer haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilir.
Altmış gün içinsde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde konusuna göre Danıştay'a idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez..." hükmünü taşımakta olup, bu maddeye göre ilgililerin, haklarında idari bir davaya konu olabilecek bir işlemin yapılması için idari makamlara yaptıkları başvuru üzerine altmış gün içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgilinin bu cevabı isteminin reddi sayarak dava açma hakkı bulunduğu açıktır.
Bu durum karşısında, davacı şirketin, hurda gemi saçlarının iadesi konusunda yaptığı başvuruya idarece verilen cevap istemin kesin olarak reddi şeklinde değilsede, davacıya iptal davası açma hakkını sağlayacak nitelikte bir işlem olup, bu işlemin iptali istemiyle açılan davada yukarıda belirlenen şekilde davanın incelenmeksizin reddi yolunda karar vermek mevzuata aykırı olmaktadır.
Açıklanan nedenlerle yerinde bulunmayan İdare Mahkemesi kararının 2577 sayılı yasanın 49.maddesi 1.fıkrası hükmü uyarınca bozulmasına, aynı maddenin 3.fıkrası uyarınca da dosyanın anılan mahkemeye iadesine karar verildi.