10. Daire 1991/1213 E. , 1992/73 K.
"İçtihat Metni"
Daire : ONUNCU DAİRE
Karar Yılı : 1992
Karar No : 73
Esas Yılı : 1991
Esas No : 1213
Karar Tarihi : 21/01/992
BANKALARCA KREDİ İŞLEMLERİNDE FAİZ DIŞINDA TEMİN EDECEKLERİ DİĞER MENFAATLERİN VE TAHSİL OLUNACAK MASRAFLARIN NİTELİK VE AZAMİ SINIRLARININ TESBİTİ KONUSUNDA YASAYLA BANKALAR KURULUNA TANINAN YETKİNİN BAŞKA BİR MERCİYE DEVREDİLEMİYECEĞİ HK.
Dava; T.C.Merkez Bankasınca düzenlenerek 2.4.1986 tarih ve 19066 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve kredi işlemlerinde faiz dışında alınacak hertürlü komisyon ve ücretlerin bankalarca serbestçe belirlenmesini öngören 86/10519 sayılı Kararnameye ilişkin Bankalarca Kredi İşlemlerinde Faiz Dışında Temin Edilecek Diğer Menfaatler ve Tahsil Olunaccak Masraflar Hakkında (sıra no:1) Tebliğen iptali istemiyle açılmıştır.
1211 sayılı Merkez Bankası Kanununun 40.maddesinde, bankanın kredi işlemlerinde ve mevduat kabulünde alınacak ve verilecek azami faiz oranları ile temin edilecek diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelik ve azami sınırlarının tesbitine, bunların kısmen veya tamamen serbest bırakılmasına ve yürürlük zamanlarının tespitine ilişkin olarak Başbakanlığa önerilerde bulunacak Bankanın Başbakanlığa yapacağı önerilerin, Yüksek Planlama Kurulunun uygun mütalaası ve Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe gireceği hükme bağlanmış; 3182 sayılı Bakanlar Kurulunun 40/1.maddesinde ise; kredi işlemlerinde alınacak faiz oranları ile temin edilecek diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak
masrafların nitelik ve azami sınırlarının tespitine, bunların kısmen veya tamamen serbest bırakılmasına, kredilerin kalkınma planlarının amaçlarına yönlendirilebilmesi için fon kurmaya, kaldırmaya, kaynağını kredilere tahakkuk ettirilen faizlerden veya sair suretlerle sağlamaya ve bunların yürürlük zamanlarını tespite Bakanlar Kurulunun yetkili oldoğu belirtilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; 2.4.1986 tarih ve 19066 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararında Bankalarca kredi işlemlerinde faiz dışında temin edilecek diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelik ve azami sınırlarının Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından yayınlanacak tebliğlerle tespit olunacağı belirtilerek 10 Şubat 1973 tarih ve 5825 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının yürürlükten kaldırıldığı, sözkonusu kararnameye ilişkin olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca, kredi işlemlerinde faiz dışında alınacak her türlü komisyon ve ücretlerin bankalarca serbestçe belirleneceğini öngören dava konusu sıra no:1 sayılı tebliğin düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Bakılan davadaki uyuşmazlık, gerek Merkez Bankası Kanunu gerekse Bankalar Kanunu uyarınca Bankalar Kuruluna tanınmış ve yürürlükten kaldırılan 10.2.1973 tarih ve 7/5825 sayılı kararda Bakanlar Kurulunca kullanılmış olan yetkinin Merkez Bankasına devredilip edilemiyeceği noktasında toplanmaktadır.
Bakanlar Kuruluna tanınan bu yetkinin ancak Kanunla bir devir yetkisi tanınması halinde devredilebilmesi mümkün olup; böyle açık bir yetkinin bulunmaması ve yukarıda anılan yasal düzenleme karşısında, bankalarca kredi işlemlerinde faiz dışında temin olunacak masrafların nitelik ve azami sınırlarının tespiti konusunda Merkez Bankası ve Bankalar Kanunu uyarınca Bakanlar Kuruluna tanınan yetkinin başka bir mercie devredilmesi olanaksız bulunmaktadır.
Bu durumda, dayanağını kanundan almayan devir yetkisi verilmek suretiyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca hazırlanan dava konusu tebliğde mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, dava konusu sıra no:1 sayılı tebliğin iptaline karar verildi.