7. Daire 1991/1474 E. , 1994/1403 K.
"İçtihat Metni"
Daire : YEDİNCİ DAİRE
Karar Yılı : 1994
Karar No : 1403
Esas Yılı : 1991
Esas No : 1474
Karar Tarihi : 25/03/994
TRANSİT REJİME TABİ EŞYANIN YURT DIŞI EDİLMEMESİNDE, SUÇ ÜSTÜ HALİNDE İŞLENMİŞ BİR HIRSIZLIK YA DA ZORLAYICI NEDENLERDEN İLERİ GELEN BİR TELEF VE ZİYA SÖZ KONUSU OLMADIĞINDAN EŞYAYA AİT GÜMRÜK VERGİ VE RESİMLERİNİN YÜKÜMLÜ ŞİRKETTEN İSTENİLMESİNDE MEVZUATA AYKIRILIK BULUNMADIĞI HK.
... Gümrük Müdürlüğünce tescil edilen kara manifestosu kapsamı eşyanın yurt dışı edilmediğinden bahisle, söz konusu eşyaya isabet eden gümrük vergi ve resimlerinin tahsili amacıyla düzenlenerek tebliğ edilen ödeme emrinin; 1615 sayılı Gümrük Kanununun 94.maddesinden bahisle, davacı şirketin yurt dışı edilmek üzere kiraladığı araca yüklediği eşyaların, araç sürücüsü tarafından yurt dışı edilmediğinin anlaşılması üzerine, davacının, eşyalara ilişkin alacağın tahsili amacıyla ...Ticaret Mahkemesinde açtığı tazminat davası sonucunda söz konusu araç hakkında ihtiyati tedbir kararı aldırdığı, ayrıca ... Cumhuriyet Savcılığına başvurularak araç sürücüleri aleyhine toplu kaçakçılıktan kamu davası, ... Mahkemesinde de emniyeti suistimal davası açıldığının anlaşıldığı, bu durumda, idarece şoför hakkında verilecek kararın beklenilmesine gerek bulunmadığından bahisle düzenlenen ödeme emrinde isabet görülmediği gerekçesiyle iptali yolundaki ....Vergi Mahkemesinin ... gün ve ... sayılı kararının bozulması istenilmektedir.
1615 sayılı Gümrük Kanununun 94.maddesinde, Türkiye sınırları içinde zorlayıcı sebeplerden dolayı telef olan transit eşyası için verginin aranmayacağı, zorlayıcı sebepler yüzünden ileri gelin telef ve zıyaların mahkeme ilamı ile ispat edileceği, suç üstü şeklindeki hırsızlıklar halinde hazırlık tahkikatı üzerine Cumhuriyet Savcılığınca; telef ve zıya herkesçe bilinen ve duyulan başka türlü hadiseler yüzünden olmuş ise, o yerin en büyük idare amiri tarafından verilecek belgelerin kabul olunacağı belirtilmiştir.
Gümrük Yönetmeliğinin, "Telef ve Zayi Olan Eşya" başlıklı 527.maddesinde, zorlayıcı sebeplerden ileri gelen telef ve zıyalar, mahkeme ilamı ile veya telef ve zıyaı doğuran zorlayıcı sebeplerin "suç üstü halinde işlenmiş hırsızlık" olması durumunda, hazırlık soruşturması üzerine Cumhuriyet Savcılığınca ilgililere verilecek belge ile ispat edildiği takdirde, Türkiye sınırları içinde telef ve zayi olan transit eşya ve vasıtalardan dolayı vergi ve resim aranmayacağı hükmünü içermektedir.
Olayda Mersin Limanından kara yoluyla transit olarak İran'a götürülecek arpanın taşınması işini üstlenen yükümlü şirketin, eşyanın 12.000 kg'lık kısmının taşınmasını, kiraladığı ... Plakalı sayılı kamyona verdiği, ancak söz konusu eşyanın yurt dışı edilmediğinin alıcı firmanın ihbarı ile öğrenilmesi üzerine, araç sürücüleri hakkında yükümlü şirketçe ...Ticaret Mahkemesinde açılan tazminat davasının görülmesi sırasında, aracın başkalarına devir ve temlikinin önlenmesi için trafik kaydı üzerine ihtiyati tedbir konulması yönünde karar verilmişse de, söz konusu tedbir kararı transit eşyanın zorlayıcı nedenlerden dolayı yurt dışı edilemedikleri yolunda bir hükmü içermediğinden, Gümrük Kanununun 94.maddesi ile Gümrük Yönetmeliğinin 527.maddesinde öngörülen ispat edici belge mahiyetini taşımadığı açıktır.
Öte yandan, araç sürücüleri hakkında toplu kaçakçılık ve emniyeti suiistimalden açılan davaların Gümrük Yönetmeliğinde ifade edilen "suç üstü halinde işlenmiş hırsızlık" suçuna ilişkin olmaması da transit eşyanın zorlayıcı nedenlerle zıyaa uğramadığını göstermektedir.
Bu itibarla, olayda, suç üstü halinde işlenmiş bir hırsızlık ya da zorlayıcı nedenlerden ileri gelen bir telef ve zıya söz konusu olmadığından, transit eşyaya ait gümrük vergi ve resimlerinin yükümlü şirketten istenilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından, mahkemece yazılı gerekçe ile verilen kararda isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulüne, kararın bozulmasına karar verildi.