5. Daire 1991/4324 E. , 1992/114 K.
"İçtihat Metni"
Daire : BEŞİNCİ DAİRE
Karar Yılı : 1992
Karar No : 114
Esas Yılı : 1991
Esas No : 4324
Karar Tarihi : 29/01/992
AÇILAN SINAVI KAZANAN DAVACININ ARADAN 5 YIL GEÇTİKTEN SONRA GÖREVE ATANMAK İÇİN YAPTIĞI BAŞVURUNUN KABULÜ KONUSUNDA İDARENİN YARGI KARARIYLA YÜKÜMLÜ TUTULAMAYACAĞI HK.
İdare Mahkemesi kararıyla, 2495 sayılı Bazı Kurum ve Kuruluşların Korunması ve Güvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanunun 15.maddesinde özel güvenlik teşkilatına alınması ilgili kuruluşça istenen personel hakkında Emniyet Müdürlüğünce gerekli güvenlik soruşturması yapıldıktan sonra uygun görülenlerin Valiliğin onayı üzerine göreve alınacaklarının hükme bağlandığı, 16.maddesinin (f) bendinde de "yasa dışı ideolojik amaçlı faaliyetlere, anarşi ve terör eylemlerine herhangi bir suretle karışmamış ve katılmamış olmak'ın güvenlik görevlisi olarak atanmanın şartları arasında sayıldığı, davalı idarece açılan özel güvenlik görevlisi sınavına katılarak başarılı olan davacının hakkında yaptırılan güvenlik soruşturması sonucu nedeniyle ataması yapılmamış ise de sözü geçen soruşturma raporunda belirtilen eylemlerden ötürü davacı hakkında takipsizlik kararı verilmiş olup, hukuken geçerli belgelerle kanıtlanmayan bu eylemlerin ideolojik amaçlı faaliyetlere karışmak olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığı, gerekli koşulları taşıyan davacının atamasının yapılmaması yolundaki işlemde hukuka uygunluk
görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
Davalı idare, güvenlik görevlisi sınavını kazanan davacının 2495 sayılı yasa uyarınca yaptırılan güvenlik soruşturması sonunda saptanan durumu nedeniyle atamasının yapılmadığını, davacıyı atama konusunda idarenin takdir yetkisi bulunduğunu, sınavda başarılı olmanın atamanın tek koşulu sayılamayacağını, aradan uzun bir süre geçtikten sonra yapılan başvuru üzerine tesis edilen işlemin hukuka, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğunu öne sürmekte ve İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.
Güvenlik görevlisi sınavda başarılı olan davacının, 2495 sayılı Bazı Kurum ve Kuruluşların Korunması ve Güvenliklerinin Sağlanması Hakkında Kanun uyarınca yaptırılan güvenlik soruşturması sonucu saptanan durumu nedeniyle atamasının yapılmadığı ve ... Bankası ... Şubesine yazılan yazı ile hakkında yapılan özel istihbarat ve inceleme sonucunda güvenlik görevlisi olarak görevlendirilmesi uygun görülmeyen davacıya atama belgelerinin iade edilmesinin istenildiği, bunun üzerine aradan uzun bir süre geçtikten sonra davacının atamasının yapılması isteğiyle davalı idareye başvurduğu ve başvurusunun reddedilmesi üzerine davayı açtığı dosyanın incelenmesinden anlaşılmıştır.
İdare, Anayasa ve yasalarla kendisine verilen kamu görevlilerinin en iyi şekilde yürütmekle yükümlü olup; bu amacı gerçekleştirebilmek için gerekli araç, gereç ve personeli nicelik ve nitelik olarak her an hizmete hazır bulundurmak zorundadır. Olayda davacı 23.10.1984 tarihinde
açılan sınavı kazanmış ancak hakkında yaptırılan güvenlik soruşturması sonucu düzenlenen raporda yeralan bilgiler nedeniyle göreve alınmaması davalı Genel Müdürlükçe kararlaştırılarak, durumun ilgiliye bildirilmesi ve evrakının iadesi için 29.3.1985 günlü yazı ile ... Şubesine talimat verilmiştir.
İdare, kendi açısından, konuyu bu şekilde kapatmış; davacının ise sınavı izleyen günlerde idareye göreve başlatılması yolunda herhangi bir başvurusu olmamıştır. Adı geçeni göreve almama konusundaki iradesini saptayan davalı idarenin, kendisine bağlı şube ve birimlerin güvenliklerini sağlayacak personel alımını davacının tutumuna göre belirsiz bir süre erteleme zorunluğu olmadığına ve sınav açılmakla o tarih itibariyle ortaya konulan ivedi gereksinim giderilmiş bulunulduğuna göre davacının aradan, her türlü makul ölçüyü aşan, 5 yıla yakın bir zaman geçtikten sonra yaptığı başvurunun kabulü kadro ve ihtiyaç durumuna göre idarenin takdir yetkisi içinde olup; olayın belirtilen özelliğine göre idarenin yargı kararıyla yükümlü tutulmasına hukuken olanak bulunmadığından dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararda hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle davalı idarenin temyiz isteminin kabulüyle İdare Mahkemesi kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49.maddesinin 1/b.fıkrası uyarınca bozulmasına, aynı maddenin 3622 sayılı kanunla değişik 3.fıkrası uyarınca ve yukarıda belirtilen hususlar gözetilerek işin esası hakkında yeniden bir karar verilmek üzere adı geçen mahkemeye gönderilmesine karar verildi.
KARŞI OY:
Davacı ... Bankası Genel Müdürlüğünce 1984 yılında açılan güvenlik görevlisi sınavını kazanmış, atanmaması nedeniyle 1990'da idareye başvurmuş, idarenin 20.3.1990 tarihli işlemine karşı bu davayı açmıştır.
Davalı idare işlemi, güvenlik soruşturmasının olumsuz olması nedenine dayanmaktadır.
Herne kadar davacı 1984 tarihli sınava dayanarak atama hakkı iddia etmekte ise de, bu sınav yönünden idari istikrar teessüs etmiş olup davacının talebi, açıktan atama istemi olarak kabul edilmek gerekir.
Bu durumda, istemin reddi yolundaki işlem, yalnız dayandığı sebep unsuru yönünden yargı denetimine tabi tutulmalıdır.
İdare Mahkemesinin iptal kararı bu nedenle yerinde olup, idarenin davacı talebini, ayrıca açıktan atama koşulları içinde değerlendireceği tabiidir.
Temyize konu kararın bu gerekçeyle onanması gerekeceği düşüncesiyle çoğunluk kararına karşıyız.