9. Daire 1992/3194 E. , 1993/828 K.
"İçtihat Metni"
Daire : DOKUZUNCU DAİRE
Karar Yılı : 1993
Karar No : 828
Esas Yılı : 1992
Esas No : 3194
Karar Tarihi : 24/02/993
KOMİSYONCU, KENDİ ADINA VE HESABINA MAL ALIMSATIMI YAPAN TÜCCAR GİBİ DÜŞÜNÜLEMEYECEĞİNDEN MALI SATIN ALDIĞI SAPTANMADIKÇA KDV YÜKÜMLÜSÜ OLMADIĞI HK.
Yükümli şirketin 1985 Ağustos dönemine ilişkin işlemlerinin incelenmesi sonucu saptanan matrah farkı üzerinden kusur cezalı olarak tarh olunan Katma Değer Vergisinin kaldırılması dileği ile açılan davayı; dosyanın incelenmesinden komisyonculukla uğraştığı tartışmasız olan yükümlü şirketin çiftci veya tüccar tarafından satılmak üzere gönderilen kuru kayısının satış bedeli ile ilgili olarak alıcıya kestiği faturada ürün bedeli üzerinden katma değer vergisi hesaplamaması gerekirken hesaplandığı, hesaplanan bu verginin "fazla ve yersiz hesaplanan katma değer vergisi" olarak beyan edilip ödenmesi gerekirken ödenmemiş olduğu neden gösterilerek re'sen tarhiyat yapıldığının anlaşıldığı, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1.maddesinde, her türlü mal ve hizmet faaliyetlerinin verginin konusunu teşkil ettiği, 8. maddesinde mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanların katma değer vergisinin mükellefi olduğu, 10.maddesinde malın teslimi veya hezmetin yapılmasının vergiyi doğuran olayı oluşturduğu, 20.maddesinde teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğunun hükme bağlandığı, bu madde hükümlerine göre, yapılan mal teslimi ve hizmet ifasının katma değer vergisine tabi olduğunun anlaşıldığı, olayda davacı şirketin kayısı sahiplerince gönderilen kuru ve işlenmiş kayısıları komisyoncu sıfatıyla sattığı, Borçlar Kanununun 416.maddesinde, komisyoncunun, ücret mukabilinde kendi namına ve müvekkil hesabına kıymetli evrak ve menkul eşya alım ve satımını deruhte eden kimse olarak tanımlandığı, komisyonculuk faaliyetinde gizli bir vekaletin söz konusu olduğu, komisyoncu, 3.kişilerle yapılan işlemlerde taraf olmakta ise de, komisyoncunun elde ettiği hak ve borçların, hesabına hareket ettiği müvekkile ait bulunduğu, elde ettiği mal ve hakları müvekkiline devretmekle yükümlü olduğu, bu durumda komisyoncunun kendi adına ve hesabına mal alım satımı yapan bir tüccar gibi kabul edilmeyeceği, özellikle 3.kişiye satılmak üzere gönderilen malın alıcısı durumda olmadığı, zirai ürün komisyonculuğu ile uğraşanların satılmak üzere gönderilen ürünlerin kendileri tarafından satın aldıkları saptanmadıkça, katma değer vergisi mükellefi olduğunun kabul edilemeyeceği, Vergi Hukukunda komisyonculuğun özel olarak düzenlendiği, komisyonculuğun faaliyet ve tanımının ve niteliğinin Borçlar Kanununa göre belirlenmesi gerektiği, komisyoncunun, satmak üzere çiftçilerden veya tüccardan mal almadığı, herhangi bir alım faaliyetinin bulunmadığı sadece gönderilen malların satışını yapmakta olduğu, inceleme raporunda yükümlü şirketin, asıl mal sahibi namına tahsil ettiği Katma Değer Vergisini "Satış Tasfiye Faturası" ile mal sahibine intikal ettirmek suretiyle hesaplarındaki katma değer vergisini sıfırladığı, bu durumda ihtilaf konusu katma değer vergisinin, mal sahipleri tarafından vergi dairesine yatırılıp yatırılmadığının üzerinde durulması gerektiği, bu kişiler vergilerini yatırmamış iseler onlar adına cezalı tarhiyatın yapılabileceği gerekçesiyle kabul ederek cezalı tarhiyatı terkin eden Vergi Mahkemesi kararının bozulması istemidir.
Temyiz edilen ... Vergi Mahkemesinin … gün ve … sayılı kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49.maddesinin 1.fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisinin bulunmadığı anlaşıldığından temyiz isteminin reddine, anılan mahkeme kararının onanmasına karar verildi.