5. Daire 1992/5699 E. , 1993/609 K.
"İçtihat Metni"
Daire : BEŞİNCİ DAİRE
Karar Yılı : 1993
Karar No : 609
Esas Yılı : 1992
Esas No : 5699
Karar Tarihi : 15/02/993
HAKKINDAKİ GÖREVDEN UZAKLAŞTIRMA TEDBİRİ KALDIRILAN DAVACININ ESKİ GÖREVİNE VE GÖREV YERİNE İADE EDİLMESİ GEREKLİ İKEN, NAKLEN ATANMASINDA HUKUKA UYARLIK BULUNMADIĞI HK.
... Gümrükleri Başmüdürlüğünde iken görevden uzaklaştırılan davacı, açık halinin devamı koşuluyla ... Gümrük Müdürlüğüne muayene memuru olarak atanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açmıştır.
... İdare Mahkemesinin ... günlü, ... sayılı kararıyla; 657 sayılı Yasanın 76.maddesi ile idarelere memurların naklen atanmaları konusunda kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olarak takdir yetkisi tanındığı, olayda davacının daha önce görevden uzakalaştırılması nedeniyle hizmet veremediğinin anlaşıldığı, bu durumda davacının açık halinin devamı koşuluyla naklen atanmasında, atandığı yerde de hizmet veremeyeceği için kamu yararı ve hizmet gereklerine uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
Davalı idare, İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 141.maddesinin 1.fıkrasında, görevden uzaklaştırılan memurların kanunda öngörülen hak ve yardımlardan yararlanmaya devam edecekleri, 142.maddesinde ise, soruşturma sonunda disiplin yüzünden memurluktan çıkarma veya cezai bir işlem uygulanmasına gerek duyulmayan Devlet Memurları için alınmış olan görevden uzaklaştırma önleminin 137.maddede belirtilen yetkililelrce derhal kaldırılacağı hükme bağlanmış; 143.maddesinde de, görevden uzaklaştırılan memurun tekrar göreve başlatılmasının zorunlu olduğu durumlar sayılmıştır.
657 sayılı Yasanın görevden uzaklaştırma müessesinin düzenlendiği 137. ve devam eden maddelerinde, görevden uzaklaştırılan memurun bu önlemin kaldırılması sonucu eski görevine ve görev yerine iade edileceği yolunda açık bir hüküm bulunmamakta ise de, yukarıda belirtilen yasal düzenleme karşısında, görevden uzaklaştırılmakla görevi ile ilişkisi fiilen sona eren ancak hukuki bağı devam eden memurun, görevden uzaklaştırma önleminin kaldırılmasıyla birlikte, hizmet gereklerinin zorunlu kıldığı durumlar ayrık olmak üzere eski görevine ve görev yerine iade edilmesi gerektiği açıktır.
... Gümrükleri Başmüdürlüğünde muayene memuru olarak görev yapan davacının geçirdiği bir idari soruşturma sırasında görevden uzaklaştırıldığı ve bu önlemin davacı hakkında kamu davaları açılması nedeniyle devam ettirildiği, tesis edilen dava konusu işlemle de, davacının açık halinin devamı koşulu ile ... Gümrük Müdürlüğüne muayene memuru olarak naklen atandığı, davalı idarece bu işleme gerekçe olarak, davacının görev yaptığı ... ilinde hizmet vercek elemana ihtiyaç bulunduğu, buna karşın davacının görevden uzaklaştırılması nedeniyle hizmet veremediği ve kadrosunu işgal etmesi nedeniyle de davacının yerine başka bir kimsenin atanamadığı hususunun savunulduğu dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden anlaşılmıştır.
Görevden uzaklaştırılması nedeniyle hizmetinden yararlanılamayan memurun sunduğu hizmetin, hizmet gereklerinin zorunlu kılmadığı durumlarda sözü edilen Yasanın 86.maddesinin 1.fıkrasında yer alan "Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir." hükmü uyarınca yerine bir vekil atanmak suretiyle ifa edilmesi olanaklıdır. Yasa koyucu bu şekilde, ilgilinin görevden uzaklaştırılması nedeniyle verilen hizmetin aksamaması için idareye bir olanak tanınmış bulunmaktadır.
Bu duruma ve belilrtilen yasal düzenlemeye göre, görevden uzaklaştırılan davacının verdiği hizmete duyulan gereksinimin, 657 sayılı Yasanın yukarıda anılan 86.maddesinin 1.fıkrasının tanıdığı yetki kullanılarak vekil atanması suretiyle karşılanması olanaklı olup, hakkındaki görevden uzaklaştırma önlemi kaldırıldığı takdirde davacının göreve dönmesine engel bir durum bulunmaz ise, kural olarak eski görevine ve görev yerine iade edilmesi gerekli bulunduğundan, davalı idarece yeterli hukuki neden gösterilmeksizin davacının naklen atanmasında hukuka uyar-
lık ve söz konusu naklen atama işleminin iptali yolundaki kararda sonuç itibariyle hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesince verilen kararın yukarıda belirtilen gerekçe ile onanmasına karar verildi.