4. Daire 1994/2181 E. , 1995/1620 K.
"İçtihat Metni"
Daire : DÖRDÜNCÜ DAİRE
Karar Yılı : 1995
Karar No : 1620
Esas Yılı : 1994
Esas No : 2181
Karar Tarihi : 10/04/995
3568 SAYILI KANUN'UN 12.MADDESİNDE ÖNGÖRÜLEN MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN SORUMLULUK NEDENİYLE, MÜKELLEF VE YEMİN MALİ MÜŞAVİRİ ADINA SALINACAK VERGİLERE KARŞI AÇILAN DAVALAR ARASINDA BAĞLANTI BULUNDUĞU, AÇIK OLDUĞUNDAN, İNCELEMENİN AYNI YARGI YERİNDE YAPILMASI GEREKTEĞİ HK.
Yeminli mali müşavir olan davacı adına, … Anonim Şirketi'nin 1990 yılı işlemlerinin incelenmesi sonunda amortisman konusuna girmeyen tabloların yeniden değerleme işlemlerini tasdik ettiği belirtilerek 3568 sayılı Kanun'un 12.maddesinde öngörülen müştereken ve müteselsilen sorumluluk dolayısıyle ve tasdik kapsamıyla sınırlı olarak kurumlar ve kurumlar geçici vergisi salınıp, kaçakçılık cezası kesilmiştir….Vergi Mahkemesinin … günlü ve … sayılı kararıyla; 3568 sayılı Kanun'un 12/4.maddesinde, yeminli mali müşavirlerin yaptıklara tasdikin doğruluğundan sorumlu oldukları, yaptıkları tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve mütesessilen sorumlu olacakları hükmüne yer verildiği, bu hüküm uyarınca yeminli mali müşavirlerin sorumluluklarının saptanması halinde yapılması gereken işlemlerin 1991/13 sayılı Vergi Denetimi ve Koordinasyonu İç Genelgesinde, yeminli mali müşavirlerin yapacakları yeniden değerleme işlemlerine ilişkin usul ve esasların ise 3568 sayılı Kanun'a dayanılarak yayımlanan 2 sıra numaralı Genel Tebliğ'de açıklandığı, bu düzenlemeler çerçevesinde olay incelendiğinde, davacının yeminli mali müşavir sıfatı ile tasdik ettiği yeniden değerleme kapsamındaki tabloların, Vergi Usul Kanunu'nun amortismanla ilgili hükümlerine uygun olarak amortisman uygulamasına tabi tutulduklarının anlaşılması ve davacının tasdik ettiği işlemlerde vergi kanunlarına aykırılık bulunmaması karşısında davacı adına müştereken ve müteselsilen sorumluluk nedeniyle, tasdik kapsamıyla sınırlı olarak vergi salınmasında ve ceza kesilmesinde isabet bulunmadığı gerekçesiyle, tarhiyatın kaldırılmasına karar verilmiştir. Vergi Dairesi Müdürlüğü davacı adına 3568 sayılı Kanun uyarınca salınan vergi ve cezada isabetsizlik olmadığını ileri sürerek, kararın bozulmasını istemektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 4001 sayılı Kanunla değişik 38.maddesinin 1.fıkrasında, aynı maddi veya hukuki sebepten doğan ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte olan davaların bağlantılı olduğu belirtildikten sonra maddenin 2.fıkrasında ise, idare mahkemesi, vergi mahkemesi veya Danıştay'a veya birden fazla idare veya vergi mahkemelerine açılmış bulunan davalarda bağlantının varlığına taraflardan birinin isteği üzerine veya doğrudan doğruya mahkemece karar verileceği öngörülmüş ve aynı maddenin 5.fıkrasında da, bağlantılı davaların aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresindeki mahkemelerde bulunduğu takdirde dosyaların o yer bölge idare mahkemesine gönderileceği hükme bağlanmış aynı Kanun'un 42/3.maddesiyle de, bağlantının bulunup bulunmadığı yolundaki bölge idare mahkemesi ve Danıştay kararlarının kesin olduğu belirtilmiştir.
3568 sayılı Kanun'un 12.maddesinde düzenlenen müştereken ve müteselsilen sorumluluk ilkesinden dolayı yeminli mali müşavir olan davacı adına, … Anonim Şirketinin ihtilaflı yıldaki yeniden değerleme işlemlerini tasdik etmesi sebebiyle salınan vergi ve cezanın, adı geçen mükellef kurum adına aynı nedenle salınan tarhiyatla maddi ve hukuki bakımdan ilişkili olduğu tartışmasızdır. Çünkü müştereken ve müteselsilen sorumluluk ilkesinin hukuki niteliği dikkate alındığında, sorumlularda birisi hakkında açılan davada verilecek hükmün diğer sorumlu hakkındaki davanın sonucunu doğrudan etkileyeceği kuşkusuzdur. Bu hem aynı maddi ve hukuki nedenden doğan davaların sağlıklı incelenmesi ve hem de Anayasa'nın en kısa sürede ve en az masrafla davaların sonuçlandırılmasını öngören 141.maddesi açısından da zorunluluktur.Dosyanın ve Dairemiz kayıtlarının incelenmesinden yeminli mali müşavir olan davacının, yeniden değerleme işlemlerini tasdik ettiği … Anonim Şirketi adına, söz konusu işlemlerin vergi hukuku yönünden incelenmesi sonunda salınan vergi ve ceza ile birlikte, müştereken ve müteselsilen sorumlu sıfatiyle davacın adına da tasdik kapsamıyla sınırlı olmak üzere aynı vergi ve cezanın salındığı, adı geçen kurum adına yapılan tarhiyata karşı açılan davanın ...Vergi Mahkemesince incelenerek davanın reddine karar verildiği, bu kararın davacı banka tarafından temyiz edilmesi üzerine ise, temyiz istemi kabul edilerek Dairemizin 10.4.1995 günlü ve 1995/1618 sayılı kararıyla mahkeme kararının bozulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu dosyada incelenen uyuşmazlıkta, ...Vergi Mahkemesinde dava açıldığı ve Mahkemece davanın esasının incelenerek tarhiyatın kaldırılmasına karar verildiği görülmektedir.
Bu açıklamalara göre, birisi hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyeceği kuşkusuz olan davalarda, bağlantı bulunduğu açık olduğundan, aynı mahkeme tarafından incelenerek karar verilmesi gerekmektedir. Aralarında bağlantı bulunan davalardan, asıl mükellef kurum tarafından açılan dava ...Vergi Mahkemesince ve Dairemizin bozma kararı gereğince incelenecek olması karşısında, yeminli mali müşavir adına salınan tarhiyata ilişkin bu davanın da anılan mahkeme tarafından incelenerek karar verilmesi gerekir.
Açıklanan nedenlerle, ...Vergi Mahkemesinin … günlü ve … sayılı kararının bağlantı nedeniyle bozulmasına karar verildi.