5. Daire 1995/1475 E. , 1997/2334 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No: 1995/1475
Karar No: 1997/2334
Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : Milli Eğitim Bakanlığı
Karşı Taraf: ...
Vekili: ...
İsteğin Özeti: ... İlçe Milli Eğitim Müdürü olarak görev yapan davacı, ... İli Cihanbeyli İlçesi Merkez ... İlkokulu Öğretmenliğine naklen atanmasına ilişkin 24.5.1989 günlü, 6107 sayılı işlemin iptali istemiyle dava açmıştır.
Danıştay Beşinci Dairesinin 29.12.1993 günlü, E:1990/4846, K:1993/6120 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; 657 sayılı Yasanın 76. maddesi ile idarelere, memurlarını naklen atamaları hususunda kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olarak takdir yetkisi tanındığı; olayda, davacının milli duyguları zayıflatmak veya yok etmek amacına yönelik bölücülük propagandası yapmak suçundan 19.9.1980 tarihinde tutuklanıp 6 ay tutuklu kaldıktan sonra ... (1) No'lu Askeri Mahkemesinin 26.3.1981 tarihli kararı ile beraat ettiği; 29.11.1985 tarihinde ... İlçe Milli Eğitim Gençlik ve Spor Müdürlüğüne atandığı; ... Emniyet Müdürlüğünün 10.11.1986 ve ... Sıkıyönetim Komutan Yardımcılığının 20.11.1986 tarihli yazılarında davacının 26.3.1981 tarihinde beraat etmiş olduğu suçlamalar konusunda bilgi verildiği; ... Milli Eğitim Müdürlüğünce yaptırılan soruşturma sonucu düzenlenen 15.12.1986 tarih ve 410/53 sayılı inceleme raporunda, aynı suçlamalarla ilgili olarak, görevi sırasında ve görevden doğan suçlar olmadığından disiplin soruşturmasına geçilmediğinin belirtildiği; ... Valiliğinin 18.3.1987 tarihli yazısında, ilgilinin yıkıcı ve bölücü faaliyetlerde bulunmak suçundan sonuçta beraat etmesine karşın birtakım şaibeli durumları olduğu ve bölgenin bölücülük faaliyetleri açısından hassasiyeti nedeniyle İlçe Milli Eğitim Gençlik ve Spor Müdürlüğü görevinden alınmasının önerildiği, bunun üzerine 13.4.1987 günlü, 7227 sayılı Bakanlık oluru ile bu görevinden alınarak ... İline İlkokul Öğretmeni olarak atandığı; 14.3.1988 günlü, 19 sayılı Bakanlık işlemiyle de ...'daki İlkokul Öğretmenliğinden yeniden ... İlçe Milli Eğitim Gençlik ve Spor Müdürlüğü görevine getirildiği; 24.5.1989 gün ve 6107 sayılı dava konusu işlemle ise, aynı iddialar gerekçe gösterilmek suretiyle ve isteği dışında ... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü görevinden alınarak ... İlçesi ... İlkokul Öğretmenliğine atandığı; ayrıca ... Valiliğinin 23.5.1990 tarih ve 13582 sayılı yazısında "davacının herhangi bir sebeple ileride bölgeye atanmaması ve kendisine teşkilatta yöneticilik görevi verilmemesi" nin teklif edildiğinin anlaşıldığı; davacı hakkında ileri sürülen iddiaların ... (1) No'lu Askeri Mahkemesinin 26.3.1981 tarihli beraat kararıyla sonuçlanan suçlamalara dayandığı ve bu tarihten sonra davacının cezai ya da idari soruşturmayı gerektirecek herhangi bir faaliyetinin bulunmadığı; gerçekte, ... Milli Eğitim Gençlik ve Spor Müdürlüğü görevine, 26.3.1981 tarihinden çok sonra 29.11.1985 tarihinde atandığının tartışmasız olduğu; ... Valiliğinin 18.3.1987 tarihli önerisi de gözönünde tutularak ...'a İlkokul Öğretmeni olarak atanıp, 14.3.1988 tarihli Bakanlık işlemiyle yeniden ... İlçe Milli Eğitim Gençlik ve Spor Müdürlüğü görevine getirilmiş olan davacının, 24.5.1989 tarihli dava konusu işlemle yine ... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü görevinden alındığı anlaşılmakta ise de,26.3.1981 tarihli beraat kararından sonra hakkında yapılmış herhangi bir cezai ya da disiplin soruşturması bulunmayan davacıyla ilgili soyut ve belirsiz iddialardan hareketle işlem tesis edildiği sonucuna varıldığı; bu durumda, davacının naklen atanması yolundaki işlem tesis edilirken takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılmadığı, işlemin hukuken geçerli bir nedene dayanmadığı, bu nedenle işlemde sebep ve maksat yönlerinden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptal edilmiştir.
Davalı idare, dava konusu işlemin, 657 sayılı Yasanın 71 ve 76. maddelerinin idareye tanıdığı takdir yetkisi çerçevesinde, ... Valiliğinin teklif yazısında belirtilen hususlar dikkate alınarak ve kamu yararı ile hizmet gerekleri gözetilerek tesis edildiğini; öte yandan, davacının eski görevinin kendisi için kazanılmış hak niteliğinde olmadığını; kaldı ki, ... İlçesinin 3647 sayılı Yasa ile İl olduğunu, Mahkeme kararının, davacının ... İli ... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü görevinden alınması işleminin iptaline dair bir karar olup, buna göre sözkonusu iptal kararının, statü değişikliğinden dolayı uygulanma olanağının da bulunmadığını öne sürmekte ve anılan kararın temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.
Savunmanın Özeti: Temyizi istenen kararın usul ve kanuna uygun olduğu, bu nedenle istemin reddi gerekeceği yolundadır.
Danıştay Tetkik Hakimi: ...
Düşüncesi: Davalı idarenin temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususlar, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, temyiz isteminin reddiyle anılan kararın onanması gerektiği düşünülmüştür.
Danıştay Savcısı: ...
Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49.maddesinin 1. fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp İdare Mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir.
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin reddiyle İdare Mahkemesi kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Beşinci Dairesince işin gereği düşünüldü:
İdare ve Vergi Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, davalı idarece ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirisine uymamaktadır.
İptal davaları ile, idarenin tesis ettiği idari nitelikteki işlemlerin, tesis edildikleri tarihteki hukuki duruma göre uygunluğunun denetleneceği ve iptal kararlarının, iptali istenen işlemi ilk tesis edildiği andan itibaren ortadan kaldırarak, o işlemin tesisinden önceki hukuki durumun devamını sağlayacağı İdare Hukukunun bilinen bir kuralıdır.
Bu kural karşısında, temyize konu iptal kararının, dava konusu işlemin tesis edildiği 24.5.1989 tarihi itibariyle hukuki sonuçlarını doğuracağı açık olup; işlemin tesisinden sonra 18.5.1990 günlü, 20522 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 3647 sayılı Kanunun 2/2. maddesiyle ... İlçesinin İl olması sonucunda idari örgütlenmede meydana gelen değişiklik nedeniyle ortaya çıkan yeni hukuki duruma göre, idarece, takdir yetkisi çerçevesinde yeni işlem tesis edilebileceği tabiidir. Buna göre, davalı
idarenin, anılan iptal kararı uyarınca davacıyı "en az İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü görevine eşdeğer" bir göreve ataması gerekmekte olup; temyiz dilekçesinde bu noktaya ilişkin olarak ileri sürülen hususlar, sözü edilen kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin reddiyle ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının yukarıda yapılan açıklamanın da eklenmesi suretiyle onanmasına, temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı üzerinde bırakılmasına, 24.10.1997 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.
(X) AZLIK OYU:
Dava konusu işlemin, ... Valiliğinin 18.3.1987 günlü, 15-2/64 sayılı yazısında getirilen teklif doğrultusunda, 657 sayılı Yasanın 71/2. ve 76/1. maddelerinin idareye tanıdığı takdir yetkisi çerçevesinde ve kamu yararı ile hizmet gerekleri gözetilerek tesis edildiği dosyanın incelenmesinden anlaşılmış olup; davalı idarenin temyiz isteminin kabulüyle, anılan işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.