10. Daire 1995/46 E. , 1997/937 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 1995/46
Karar No : 1997/937
Temyiz Eden (Davacı) : …
Karşı Taraf (Davalı) : T.C.Başbakanlık - ANKARA
İstemin Özeti : Sigorta şirketi kurulmasına izin verilmemesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan dava sonucunda … Nolu İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın temyizen incelenip bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Yerinde olmadığı ileri sürülen temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
D.Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : Temyiz isteminin reddi ile usul ve hukuka uygun bulunan mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmüştür.
Danıştay Savcısı : …
Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49.maddesinin 1.fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp idare mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir.
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin reddiyle idare mahkemesi kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince gereği düşünüldü:
Dava; … Sigorta A.Ş. ünvanlı bir sigorta şirketi kurulmasının uygun görülmediği yolundaki 9.6.1993 tarih ve … sayılı Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Açılan bu dava sonucunda, … Nolu İdare Mahkemesince, sigortacılığın tamamen güvene dayanan bir iktisadi faaliyet olup belli bir teknik ve organizasyon ile mali güç gerektirdiği, konunun 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu, Sigorta ve Reasürans Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esaslarına Dair Yönetmelik ile özel olarak düzenlendiği, sigorta şirketinin kurulmasının diğer ticaret şirketlerinin kurulmasından farklı olarak tıpkı diğer önemli finans kurumları gibi Ticaret Bakanlığının izninin yanı sıra özellikle ekonomik fonksiyonu açısından durumu değerlendirecek olan başka bir makamın, Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanın ön iznine tabi tutulduğu, bu ön iznin de mahiyeti itibariyle, şirketin esas sözleşmesini inceleyerek Türk Ticaret Kanunu'nun emredici hükümlerine aykırı olmadığı sürece izin vermekten imtina edemeyecek olan Ticaret Bakanlığının izninden farklı bir özellik taşıdığı, bu ön iznin, mevzuatın gerektirdiği şartların yanısıra aynı zamanda sosyal faydanın ve ekonomik yararlılığın gözetildiği bir değerlendirme niteliğinde olduğu, diğer bir deyişle, ön izin konusunda verilmiş olan yetkinin bağlı yetki değil, kuruluşun ekonomik ve teknik açıdan da uygunluğuna karar vermek üzere tanınmış geniş bir takdir yetkisi olduğu, dava ve işlem dosyasının incelenmesinden; … Sigorta A.Ş. adı altında bir sigorta şirketi kurmak üzere ön izin verilmesi için içlerinde davacının da bulunduğu kurucu ortaklar tarafından, Sigorta ve Reasürans Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5.maddesi gereğince 14.4.1992 tarihinde Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığına başvuruda bulunulduğu, başvuru ekindeki belgelerin şekil açısından incelenmesinde, ilgili Yönetmeliğin 6.maddesinin (a) bendinde belirtilen çalışma esasları ve fizibilite raporu ile ana sözleşmede bazı eksiklikler ve düzeltilmesi gereken hususlar olduğu görülerek bu eksikliklerin tamamlanmasının istenildiği, ancak 22.1.1993 tarihinde yapılan başvuruda da ilk başvuruda yetersiz bulunan fizibilite raporu ve çalışma esaslarını izah eden bir belgeye rastlanmadığı, bu arada, başvurunun değerlendirilmesi amacıyla, ayrıca Başbakanlık Sigorta Murakebe Kurulunun görüşünün sorulduğu, anılan Kurulca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen raporda ise; şirketin ortakları, sermaye yapısı, ekonomik fonksiyonunu yerine getirip getiremiyeceği ve bunun için gerekli organizasyona sahip olup olmadığı değerlendirildikten sonra sonuç olarak, … Sigorta A.Ş. ünvanlı şirket kuruluşu için izin verilmesinin yerinde olmayacağının belirtildiği ve dava konusu işlemle şirketin ön izin talebinin reddedildiğinin anlaşıldığı, bu durumda, yapılan incelemeler sonucunda, sigortacılığın gerektirdiği teknik ve organizasyondan yoksun bulunduğu ve kurucu ortakların mali gücünün yeterli olmadığı tespit edilen … Sigorta A.Ş.'nin kuruluşu için ön izin verilmemesine ilişkin dava konusu işlemde mevzuata aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından, anılan İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın; eksikliğin tamamlanması konusundaki yazının tebliğ edilmediği, Yönetmeliğin öngördüğü tüm belgelerin ibraz edildiği, idarenin takdir yetkisinin kriteri olması gerektiği, ön izinle kuruluş izninin birbirine karıştırıldığı ileri sürülerek temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
İdare ve Vergi Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3622 sayılı Yasayla değişik 49.maddesinde yer alan sebeblerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen ve yukarıda özetlenen gerekçelere dayalı olarak verilen … Nolu İdare Mahkemesinin … tarih E:…, K:… sayılı kararı, usul ve hukuka uygun olup, bozma nedeni bulunmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddine ve anılan kararın onanmasına, 26.3.1997 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.