8. Daire 1996/245 E. , 1998/1106 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No: 1996/245
Karar No: 1998/1106
Temyiz İsteminde Bulunan : …
Vekili : …
Karşı Taraf : … Holding A.Ş. Genel Müdürlüğü
Vekili : …
İstemin Özeti : … Holding A.Ş. … Mağazasında satış memuru olarak görev yapan davacının, Sözleşmeli Personel Yönetmeliğinin 98/n maddesi uyarınca sözleşmesinin feshine ilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyle açılan davada, 233 sayılı KHK kapsamından çıkarılarak özelleştirilmesine karar verilen ve programa alınarak satışa hazır hale getirilen .. Holding A.Ş.'nin Ticaret Kanunu hükümlerine tabi şirket haline getirildiği, davacının da daha önce hizmet sözleşmesi ile çalıştığı işyeri ile olan ilişkisinin iş akdi niteliğine dönüştüğü, bu nedenle Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olan Anonim Şirkette iş akdi ile görev yapan davacının iş sözleşmesinin feshi ile ilgili 4yuşmazlığın görüm ve çözümünün idare mahkemelerine ait olmayıp adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle açılan davayı görev yönünden reddeden … İdare Mahkemesinin … gün ve … sayılı kararının, davalı idarenin özelleştirme kapsamına alınmakla beraber henüz özelleştirilmediği, müvekkilinin 657 sayılı Kanuna tabi olarak Emekli Sandığına prim ödediği öne sürülerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir. Savunmanın Özeti : Holding'in 4046 sayılı Kanunun geçici 11. maddesi uyarınca özelleştirme kapsamına alındığı, o nedenle Holding'te hizmet sözleşmesiyle çalışan davacının sözleşmesinin feshine ilişkin uyuşmazlığın adli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiği, nitekim Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarının da bu yönde olduğu öne sürülerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Danıştay Tetkik Hakimi … 'ün Düşüncesi : … Holding A.Ş. özelleştirme sürecine girmiş olmakla beraber halen sermayesindeki kamu payının % 50'nin altına düşmediği, işlem gününde kamu kurumu niteliğinde olduğu, davacı ile aralarındaki ilişki idari sözleşme niteliğinde bulunduğundan, uyuşmazlığın çözümünün idari yargının görev alanına girdiği düşüncesiyle, davayı adli yargının görevine girdiği gerekçesiyle görev yönünden reddeden İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı … 'ın Düşüncesi : Dava, … Holdinge ait … mağazasında sözleşmeli stütüde, satış memuru olarak çalışan davacının sözleşmesinin (disiplin cezası niteliğinde) feshine ilişkin işleme karşı açılmıştır.
İdare mahkemesince; … 'ın özelleştirme kapsamına alındığı, Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresince … Holding A.Ş. halime dönüştürüldüğü, ortada Ticaret Kanununun bağlı bir şirket bulunduğu, bu durumda iş akdinin feshine ait uyuşmazlığın çözümünün adli yargıya ait olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. … kurumu, özelleştirme kapsamına alınmakla birlikte, henüz özelleştirme işlemi (özel kişi ve kuruluşlara devri) yapılmamıştır. Şu anda sermayesi Devlete ait bir kuruluş olarak çalışmaya devam etmekte ve bir anlamda kamu hizmeti yapmaktadır.
Bu nedenle uyuşmazlığın adliye mahkemesinde çözümlenmesi yolundaki gerekçe ve karar hukuka aykırıdır.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulü ile, işin esasının incelenmesi için, davanın görev yönünden reddine dair kararın bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü :
Uyuşmazlık, … Holding A.Ş. … Mağazasında satış memuru olarak görev yapmakta olan davacının sözleşmesinin feshine ilişkin işlemin iptali isteminden doğmuştur.
Bakanlar Kurulu'nun 30 Ekim 1987 günlü Resmi Gazetede yayımlanan 11.9.1987 günlü, 87/12184 sayılı kararı ile … 'ın 28.5.1986 günlü, 3291 sayılı Kanunun 13. maddesine göre özelleştirilmesine karar verilmiş, bu karar nedeniyle ve adı geçen Kanunun 14/a maddesi hükmü uyarınca … 'ın hisselerinin tamamı bedel alınmadan Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresine devredilmiştir. Aynı maddenin (b) işaretli bendine göre özelleştirilmesine karar verilen teşekkül ve kuruluşların sermayelerindeki kamu payı % 50 nin altına düşünceye kadar faaliyetleri, organları, yönetimi, denetimi ve diğer hususlar hakkında karar vermeye Kamu Ortaklığı Kurulu yetkili kılınmıştır. Bu yetkiye dayanılarak Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı Kurulu'nun 8.12.1997 gün ve … sayılı kararı ile … Holding Anonim Şirketinin ana sözleşmesi kabul edilmiş ve karar tarihi itibariyle yürürlüğe konulmuştur. Ana sözleşmenin 17. maddesine göre şirketin organizasyon yapısı, personelin istihdam şartları, ücret ve maaşlarına ait usul ve esasların yönetim kurulunca belirlenmesi öngörülmüştür.
Davalı … 'ın yukarıda açıklanan hukuki yapısından, özelleştirme süreci içine girmiş olmakla beraber halen hisselerinin tamamının kamuya ait olduğu; kuruluşu, organları, yönetim ve denetimi ile ilgili her türlü kararı almaya Başbakan ve belli Bakanlardan oluşan Kamu Ortaklığı Kurulunun (414 sayılı KHK. nin 7. maddesine göre Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı) yetkili kılındığı; bu kurulca kabul edilen Anasözleşmeye göre de personelin istihdam şartları, ücret ve maaşlarının yönetim kurulunca belirlendiği anlaşılmaktadır. Şu hale göre, … Holding A.Ş. dava konusu işlem tarihinde kamu kurumu niteliğini korumakta, personeli ile ilgili işlemlerini tek taraflı olarak aldığı buyurucu ve yürütülmesi zorunlu nitelikteki kararlarla düzenlemektedir. Ana sözleşmesinin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanmış, adının … Holding Anonim Şirketi olarak belirlenmiş ve Yüksek Planlama Kurulunca özelleştirilmesine karar verilen kuruluşlar hakkında 233 sayılı KHK hükümlerinin uygulanamıyacağına karar verilmiş olması, kurumun "kamu kurumu" ve personeli ile arasındaki ilişkinin "idari" niteliğini değiştiremeyeceğinden davacı ile idare arasında doğan uyuşmazlığın görülmesi ve çözümü 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesi uyarınca idari yargının görev alanına girmektedir.
Nitekim İdare Mahkemesince karar verildikten sonra verilen ve 1 Mart 1996 günlü, 22567 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, Uyuşmazlık Mahkemesinin 22.1.1996 günlü, E:1995/1, K:1996/1 sayılı kararıyla da; özelleştirme kapsamında bulunan Kamu İktisadi Teşebbüslerindeki sözleşmeli statüde çalışan personelin kurumları ile olan ilişkilerinden doğan anlaşmazlıkların çözüm yerinin idari yargı olduğuna ve konunun 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 30. maddesi uyarınca bu doğrultuda ilke kararına bağlanmasına karar verilmiş bulunmaktadır.
Bu durumda dava konusu uyuşmazlığın idari yargı yerinde çözümlenmesi gerekirken aksi yönde verilen kararda hukuka uyarlık görülmemiştir,
Açıklanan nedenlerle, … İdare Mahkemesi kararının bozulmasına ve uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine 24.3.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi.