8. Daire 1996/2937 E. , 1996/2375 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 1996/2937
Karar No: 1996/2375
İstemde Bulunan : İçişleri Bakanlığı
Karşı Taraf : …
İstemin Özeti : … İli … İlçesine bağlı … Belediye Meclisince, Belediye Başkanı tarafından sunulan kararların hiçbir gerekçe gösterilmeden, keyfi bir tutumla ve sadece muhalefet yapmak amacıyla reddedildiği öne sürülerek 1580 sayılı Yasanın 53. maddesi uyarınca feshedilmesi istemidir.
Savunmanın Özeti : Belediyenin mali olanaklarının kısıtlı olduğu, bu nedenle yeni personel kadrosuna gereksinim bulunmadığı, belediyeye ait araçların, Belediye Başkanınca özel işlerinde kullanıldığı, belediye çalışanlarının, Başkanın yakınları olduğu, Meclise sunulan Yönetmeliklerin usule ve yasalara aykırı hazırlandığı, Başkanın yaptığı her işin usulsüz olduğu, hakkında adli yargı yerinde açılmış olan davada yargılandığı, ortada belediye meclisinin feshini gerektirecek nedenlerin bulunmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
Danıştay Tetkik Hakimi … 'nın Düşüncesi : … Belediye Meclisinin feshedilmesine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı … 'ün Düşüncesi : İçişleri Bakanlığının 1.8.1996 günlü yazısı ile … Valiliğinin … günlü,… sayılı yazısına yollamada bulunularak, … İlçesi … Belediye Meclisince memur kadrosu ihdas edilmesi ile Disiplin ve Sicil Amirleri Yönetmeliklerinin hiçbir gerekçe gösterilmeksizin reddedildiğinden bahisle 1580 sayılı Yasanın 53.maddesi uyarınca gereğinin yapılması istenilmiştir.
1580 sayılı Belediye Kanununun Belediye Meclisinin feshi başlıklı 53. maddesinin 3. bendinde Belediye Meclisinin Kanunen kendisine verilen görevleri süresi içinde yapmaktan çekinir ve bu hal belediye meclisine ait işleri sekteye veya gecikmeye uğratırsa İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay'ın kararı ile fesholunacağı kuralı yer almıştır.
Belediye Meclisinin müzakere edip karar vereceği işler ise aynı Yasanın 70. maddesinde sayılmış, anılan 70.maddenin 16.fıkrasında yasa ile belediyeye verilmiş görev ve yetkiler içinde olmak koşuluyla başkan tarafından tevdi edilen ve üyelerden bir veya birkaçı tarafından önerilen hususlarında belediye meclisinde görüşüleceği hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan yine 1580 sayılı Yasanın 71.maddesinde 70/16 fıkrasına göre verilen meclis kararlarının kesin olduğu belirtilmiş,73.maddede de kesin olarak verilen kararlara itiraz yolu düzenlenmiştir.
Yukarıda metni açıkanan yasal kuralların birlikte incelenmesinden belediye meclisinin yasa ile verilmiş görevleri süresi içinde yerine getirmemesi ve bu durumun meclis çalışmalarını aksatması sonucu doğurması halinde feshine karar verilebileceği ortaya çıkmaktadır.
Başka bir deyişle aksatma hali meclis çalışmalarına münhasır olup, belediye işlerinin aksamasının bu yasal kuralla ilgisi yoktur.
Olayda,belediye meclisi Şubat Olağan Toplantısı döneminde süresi içinde başkan tarafından tevdi edilen hususları görüşmü ve belediyeye tahsildarına 10.derece kadro ihtası ile Disiplin ve Sicil Amirleri Yönetmeliklerini reddetmiş olup,bu durumun meclisin feshini gerektiren ve 53/3 madde kapsamında değerlendirilebilecek bir neden olarak görülmesine olanak bulunmamaktadır. Kaldı ki,sözü edilen belediye meclisi kararları kesin nitelikte olup,73.madde uyarınca itiraza tabi olduğundan belediye başkanınca yapılan itiraz sonucu … İl İdare Kurulunun … günlü … sayılı kararı ile iptal edildiğinin anlaşılması karşısında, aynı kararlardan ötürü belediye meclisinin feshi isteminin hukuki amacı aşacağı kuşkusuzdur.
Açıklanan nedenlerle … Belediye Meclisinin feshi isteminin reddinin uygun olduğu düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
İstem, Belediye Başkanınca, Meclise sunulan konuların, hiçbir gerekçe gösterilmeksizin tamamen keyfi bir tutumla ve sırf Belediye Başkanına muhalefet yapmak, Meclisi çalışamaz hale getirmek amacıyla reddedildiği öne sürülerek Belediye Meclisinin feshedilmesine ilişkindir.
1580 Sayılı Belediye Yasasının 307 Sayılı Yasa ile değişik 53. maddesinin 3. bendinde, belediye meclisinin, Yasaca kendisine verilen görevleri süresi içinde yapmaktan çekinmesi ve bu durumun belediye meclisine ilişkin işleri aksatması ve gecikmeye uğratması durumunda dağıtılabileceği kurala bağlanmıştır.
Aynı Yasanın 70. maddesinin 16. bendinde de, belediye meclisinin, başkan ya da üyelerce sunulan konuları görüşüp bunlar hakkında karar vereceği belirtilmiştir.
Belediyeler, yerel nitelikli kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi ile yükümlü olan kuruluşlardır. Yönetim organları halk tarafından seçilen bu kuruluşların, yerel gereksinimleri gereği gibi karşılayabilmeleri için gerekli olan koşullardan birisi de, organlarının birbirleriyle uyum içinde çalışmalarıdır.
Belediye organları, farklı siyasal görüşleri ve grupları temsil eden kişi ya da kişilerden oluşabilirler. Ancak bu organları oluşturan kişi ya da kişilerin, yasalarla üstlendikleri görevlerini yerine getirirken, belli grup, siyasal görüş ve hiziplerin değil, tüm yöre halkının temsilcisi olarak hizmet vermeleri, yöre halkının çıkarları bakımından ve kamu hizmetinin etkili ve hızlı yürütülebilmesi için, ortak tutum ve eylemlere yönelmeleri, uzlaşma sağlamaları zorunludur.
Dosya içeriğinden, Belediye Meclisinin 8.2.1996 günlü oturumda, belediyede tahsildar olarak çalışan bir kişi için İçişleri Bakanlığından 10. darece kadro istenilmesi konusunun, Meclis Üyelerinin 3 kabul oyuna karşın 7 ret oyu ile oyçokluğuyla reddedildiği, 13.3.1996 günlü Belediye Meclis toplantısında İçişleri Bakanlığınca belirlenen Yönetmelik örneklerine uygun olarak hazırlanıp Meclisin onayına sunulan Disiplin Amirleri Yönetmeliği ile Sicil Amirleri Yönetmeliği taslaklarının da 4 kabul oyuna karşın 6 red oyuyla oyçokluğu ile kabul edilmediği, her iki oturumda da alınan ret kararlarının hiçbir geçerli ve kabul edilebilir gerekçeye dayanmadığı anlaşılmaktadır.
1994 yılında kurulan … Belediyesinde, belediye personeli için uygulanmak üzere, Disiplin ve Sicil Amirleri Yönetmeliğinin çıkarılıp yürürlüğe konulması yasal bir zorunluluktur. Başkanlığın bu görevini yerine getirmesi, gerekçesiz ve haklı olmayan bir kararla engellenmiştir.
Öte yandan, Bakanlıktan yeni bir kadro alınması konusundaki Başkanlık önerisi hernekadar güncel bir konu değil ise de. sırf Belediye Başkanına karşı çıkmak için kabul edilmeyerek, başkanı çalışamaz duruma düşürmeye yönelik bir karar olduğu kanaatine varılmıştır.
Dairemizin, E:1996/3250 esasında bulunan ve … Belediye Başkanının, 1580 Sayılı Yasanın 76. maddesi uyarınca 1995 yılı faaliyet raporunun yetersiz bulunularak düşürülmesine ilişkin dosya içeriğinden de, Belediye Meclisi ile Belediye Başkanının çalışmalarında ve karar alma sürecinde belli bir uzlaşmayı sağlıyamadıkları, bu yüzden kamu hizmetinin gereği gibi yerine getirilemediği, bu durumun, Belediye Meclisinin bir kısım üyelerinin tutumlarından kaynaklandığı görülmüştür.
Nitekim, Disiplin ve Sicil Amirleri Yönetmeliklerinin oyçokluğuyla reddine ilişkin … günlü ve … sayılı … Belediye Meclisi kararları, söz konusu Yönetmeliklerin 657 sayılı Yasanın 134. maddesine dayanılarak çıkarılan Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliğine aykırı maddeleri bulunmadığı ve belediye meclisince hiçbir gerekçe gösterilmeden reddedildiği gerekçesiyle, … İl İdare Kurulunun … gün ve … sayılı kararıyla iptal edilmiş bulunmaktadır.
… Belediye Meclisinde çoğunluk sağlayan bazı üyelerinin tutumları nedeniyle, kamu yararına olabilecek birçok konuda, gerekçe belirtilmeksizin olumsuz kararlar alındığı, bu durumun, Belediyece yapılacak işleri gecikmeye uğrattığı, bu nedenle de kamu hizmetini aksatacak sonuçlar doğurabileceği açıktır.
Açıklanan nedenlerle, istemin kabulüne, … Belediye Meclisinin, 1580 sayılı Yasanın 53/3. maddesi uyarınca feshedilmesine 1.10.1996 gününde oybirliği ile karar verildi.