12. Daire 1996/3534 E. , 1998/1579 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No: 1996/3534
Karar No: 1998/1579
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): …
Vekili: …
Karşı Taraf: …
İsteğin Özeti: … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararının dilekçede yazılı nedenlerle temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
Savunmanın Özeti: Temyizi istenen kararın usul ve kanuna uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49.maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerekeceği yolundadır.
Danıştay Tetkik Hakimi: …
Düşüncesi: Uyuşmazlığın, davacının adli sicil kaydının silinmesi tarihinin araştırılarak çözülmesi gerekirken, noksan araştırmaya dayalı olarak verilen kararın bozulması gerektiği düşünülmüştür.
Danıştay Savcısı: …
Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp idare mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir.
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin reddiyle idare mahkemesi kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onikinci Dairesince işin gereği düşünüldü:
Dava; 657 sayılı Yasanın 98/b maddesi uyarınca davacının görevine son verilmesine ilişkin 22.11.1993 günlü 705 sayılı Adli Yargı Adalet komisyonu kararının iptali istemiyle açılmıştır.
… İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile, 657 sayılı Yasanın 48.maddesi ile Devlet memurluğuna alınacaklarda aranan genel ve özel şartların düzenlenip, 98.maddesi (b) bendinde ise, Devlet memurluğuna alınma şartlarından herhangi birini taşımadığı sonradan anlaşılanlar ile memurluk sırasında bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybedenlerin memurluğunun sona ereceğinin belirtildiği, olayda; hizmetli sınavını kazanan davacının, güvenlik soruşturmasının olumsuz olması durumunda görevden ayrılmayı kabul ettiği, bu taahhüdü üzerine 24.9.1993 tarihinde göreve başlatıldığı, bilahare yapılan güvenlik soruşturması sonucu davacının, yasadışı örgüt üyesi olmak ve fiili çalışmalarda bulunmaktan dolayı 1 yıl ağır hapis, 4 ay gözetim altında tutulma cezası aldığı ve güvenlik soruşturma ve arşiv araştırma formunun 7.maddesine de yanıltıcı bilgi verildiği hususlarının bildirilmesi üzerine, araştırma yapıldığı ve ilgili yerlerden alınan belgelere göre, … Sıkıyönetim Komutanlığı 2 Numaralı Askeri Mahkemesinin kesinleşen … tarih, E:…, K:… sayılı kararı ile 1 sene ağır hapis, 4 ay gözetim cezası aldığının anlaşılması nedeniyle davacının görevine son verildiği, bu durumda; idarenin kamu görevine alma konusundaki değerlendirme yapma ve takdir yetkisini esaslı olarak etkileyecek şekilde güvenlik soruşturması formunda yanlış beyanda bulunan ve kesinleşmiş 1 yıl ağır hapis cezası olan davacının, taahhüdü üzerine 24.9.1993 tarihinde başlatıldığı görevine kazanılmış hak oluşturmayacak bir süre içinde 22.11.1993 tarihli işlem ile 657 sayılı Yasanın 98/b maddesi uyarınca son verildiği dikkate alındığında, işlemde hukuka aykırılık görülmediği, her nekadar davacının cezası 3682 sayılı Yasanın 8.maddesi uyarınca adli sicilden silinip arşiv kaydına alınmış ise de bu halin, davacının yanlış beyanda bulunmasını gerektirmediği ve adının kayıtlara yanlış geçirilmesi nedeniyle sabıkasızlık kayıdı verildiği anlaşıldığından söz konusu hususların da davacının durumunu etkilemeyeceği gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Davacı, 3682 sayılı Yasa kapsamında adli sicilden silinebilecek nitelikte olan mahkumiyetinin memuriyete engel olarak görülemiyeceğini, memuriyete atamada, taahhütname ile memur alınması, bilgi formu doldurulması gibi bir koşuldan söz edilemeyeceğini, sıkıyönetim mahkemesinden alınan ve adli sicilden silinmiş olan bir mahkumiyetin bildirilmediği nedeniyle görevine son verilemeyeceğini ileri sürmekte ve İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunun, Devlet memurluğuna alınmaya ilişkin genel ve özel şartlarını düzenleyen, 3697 sayılı Yasanın 1.maddesi ile değişik 48.maddesi A fıkrası 5.bendinde; ağır hapis cezasına mahkumiyet Devlet memurluğuna alınmaya engel hal olarak belirtilmiş anılan yasanın 98/b maddesi de bu durum memurluğun sona ermesi sebebi olarak gösterilmiş ise de hukumuzda yer alan; memnu hakların iadesi, adli sicilden kaydın silinmesi gibi müesseseler mahkumiyet ve sonuçlarını kaldırıcı etkiler doğurmaktadır.
3682 sayılı Adli Sicil Kanununun "Adli sicildeki kaydın çıkarılması" başlıklı 8.maddesinde, "a... b.Zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlar ile beş yıldan fazla ağır hapis cezasına mahkumiyet hariç olmak üzerde; beş yıl veya daha az ağır hapis veya hapis veya ağır para cezasına mahkumiyet halinde diğer bir cürümden dolayı beşyıl içinde
.....
.....
Evvelce verilen ceza cinsinden bir cezaya veya daha ağır bir cezaya mahkum olunmadığı takdirde ilgilinin, Cumhuriyet Savcılığının veya Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün talebi üzerine hükmü veren mahkemece veya talep edenin bulunduğu yer asliye ceza mahkemesince duruşma yapılmaksızın adli sicildeki kaydın çıkarılmasına karar verilir..." hükmüne yer verilirken, anılan yasanın 9.maddesinde ise; adli sicilden çıkarılan bilgilerin bilgi arşivinde muhafaza edileceği, geçici 2.maddesinde ise, "Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Adalet Bakanlığı adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce toplanmış olup, işleme tabi tutulan veya tutulmayan adli sicil bilgilerinden, bu Kanunun 8 ve 9.maddelerine göre çıkarılması gereken kayıtlar, bir defaya mahsus olmak üzere bu Genel Müdürlüğün teklifi ve Bakanlığın onayı ile teşekkül edecek komisyon tarafından adli sicilden çıkartılır" düzenlemesi yapılmıştır.
3682 sayılı Kanunda belirtilen koşulların gerçekleşmesi sonucu adli sicilden hükümlülük kaydının silinmesi halinde, bu kararın verildiği tarih itibariyle sözkonusu hükümlülüğün hukuki neticelerinin de ortadan kalkacağı ve kararın ileriye yönelik hüküm ifade edeceği açıktır.
Dava dosyasının incelenmesinden; … Adli Yargı komisyonunun açtığı 10.10.1992 tarihinde yapılan sınavda başarılı olması üzerine Adalet Bakanlığının 10.9.1993 tarhli onayı üzerine 24.9.1993 tarihinde göreve başlatılan davacının atama tarihi itibariyle noksan olan güvenlik soruşturmasına ilişkin belgesinde, herhangi bir olumsuzluğu olduğu takdirde görevden ayrılacağını tahhüt ettiği, … Emniyet Müdürlüğünün 27.10.1993 günlü, 016620 sayılı yazısı ile davacının mahkumiyetinin olduğunun bildirildiği, dava dosyasına ekli … Sıkıyönetim Komutanlığı 2 Numaralı Askeri Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararı ile Milli Güvenlik Konseyine hakaretten 1 yıl ağır hapis, 4 ay gözetim altında tutulma cezasına mahkum edildiği anlaşılan davacının mahkumiyetini, düzenlendiği güvenlik soruşturmasına ilişkin formda bildirmediği, bu durumun tespiti üzerine 657 sayılı Yasanın 98/b maddesine göre … Adalet Komisyonu kararı ve Adalet Bakanlığı 20.2.1995 günlü onayı ile görevine son verildiği, Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün 12.5.1994 ve 11.5.1994 günlü yazılarından ise davacının arşivde kayıdı olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün yukarıda anılan yazılarından, davacının adli sicildeki kaydının 3682 sayılı Yasanın geçici 2.maddesine göre silindiği anlaşılıyor ise de, bu konuya ilişkin komisyon kararının tarihi belirtilmemiştir. İdare Mahkemesince davacının adli sicildeki kayıdının silinmesinin hizmetli olarak görev yapmakta iken görevine son verildiği tarihten önce olup olmadığının araştırılarak adli sicil kaydının silinmesinin göreve son verilmesi işleminden önce olduğunun tesiti halinde, salt sözkonusu mahkumiyetin esas alınarak davacının görevine son verilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmayacağı, bu durumda mahkumiyetin bildirilmemiş olmasınında sonuç olarak davacının memurluğa alınmasına engel teşkil etmeyeceği de gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken, bu yönde bir inceleme ve araştırma yapılmadan ve hükümlülük kaydının silinmiş olmasının bile, memurluğa engel bir hal olduğu kabul edilmesi suretiyle karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulüyle, … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49.maddesinin 1/b fıkrası uyarınca bozulmasına, aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3.fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine 28.5.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi.