10. Daire 1996/3598 E. , 1998/5275 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 1996/3598
Karar No : 1998/5275
Temyiz Eden (Davalı) : İçişleri Bakanlığı - ANKARA
Karşı Taraf (Davacı) : …
Vekili : …
İstemin Özeti : Başkomiser olarak çalışan davacının adi malül olarak emekliye sevkedilmesine ilişkin işlemin iptaliyle, uğradığı zararın tazminine karar veren … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenip, bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.
D.Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Yasası'nın 63.maddesi uyarınca emniyet hizmetleri sınıfında çalışmaktayken sağlığı nedeniyle görevini yapamayacak duruma gelenlerin, genel idare hizmetleri sınıfından bir göreve atanmaları gerekmektedir. Ancak bu tür bir değerlendirme yapılmadan doğrudan adi malül olarak emekliye sevkedilen ilgililerin açtıkları davada da, işlemin hukuki denetimi yapılırken bu yönden hukuka uygun olup olmadığı ortaya konulmakla birlikte, ilgililerin genel idare hizmetleri sınıfında bir göreve atanmayı kabul edip, etmeyecekleri yönünden de iradelerinin belirlenmesi gerekmektedir. Başka bir deyişle ilgililerin emniyet hizmetleri sınıfında göreve devam edebilecekleri iddiasıyla ve bu yönden işlemin iptali istemiyle açtıkları davada, genel idare hizmetleri sınıfında bir görevi de kabul etmeyecekleri yönündeki iradelerini açıkça ortaya koymaları durumunda işlemin bu yönden de hukuka uygun olup olmadığının belirlenmesi, ancak emniyet hizmetleri sınıfında göreve devam edip edemeyeceği konusundaki belirlemeye göre işlemin iptaline ya da davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Bu duruma göre de, uyuşmazlıkta davacının işlemin sadece emniyet hizmetleri sınıfında göreve devam edebileceği iddiasıyla mı dava açtığının ve bu sınıfta göreve devam edebilip edemeyeceğinin belirlenmesi, ancak genel idare hizmetleri sınıfında bir göreve devam edebileceğinin belirlenmesi halinde de göreve başlamak isteyip, istemediğinin kesin olarak belirlenip, davacının iradesinin bu yönden de işlemin iptaline yönelik olduğunun ortaya çıkması halinde de genel idare hizmetleri sınıfında çalışabilme koşullarının olup olmadığının belirlenmesi, aksi halde davanın reddedilmesi gerekir.
Sonuç olarak, davacının emniyet hizmetleri sınıfında göreve devam edebilecekken adi malül olarak emekliye sevkedildiği iddiasına dayalı uyuşmazlıkta, genel idare hizmetlerine atanması gerektiği ve bu yönden bir iptal kararı verildiğinde yeni göreve başlayacağı yolundaki bir iradesinin olup olmadığının araştırılması, bu yönde bir iradesi varsa, işlemin bu yönüyle de hukuka uygunluğunun denetlenip, hukuka aykırılığı halinde iptali gerekmekle birlikte, davacının iradesinin işlemin emniyet hizmetleri sınıfında göreve devam edebileceği yönünden hukuka aykırılığı nedeniyle iptali olduğunun ve genel idare hizmetleri sınıfında bir göreve atanmayı da kesinlikle kabul etmeyeceğinin belirlenmesi halinde işlemin bu yönden hukuki olmadığının belirlenmesiyle yetinilmesi ancak emniyet hizmetleri sınıfında göreve devam edemeyeceğinin ortaya konulması halinde de işlemin bu yönden iptali iradesini içeren davanın reddi gerekmektedir.
Açıklanan nedenle, davacının iradesi açıkça ortaya konulduktan ve bu irade doğrultusunda bir inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra karar verilmek üzere, temyize konu mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür.
Danıştay Savcısı : …
Düşüncesi : Başkomiser olarak çalışan davacının adi malül olarak emekliye sevkedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan dava sonucunda … İdare Mahkemesince dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Dava dosyasında mevcut olan 4.4.1994 tarihli … Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Baştabipliğince verilmiş olan raporda, "davacının on yıldır süren rahatsızlığının aktif silahlı görev yapmasına engel olduğu, malulen emekliye sevkinin uygun bulunduğu ve emekli işlemleri tamamlanıncaya kadarda istirahatli sayılması gerektiği" belirtilmiş bulunduğundan, davacının aktif polislik görevinin yanı sıra, 3201 sayılı yasanın 63. maddesinde belirtildiği gibi Genel İdare Hizmetleri Sınıfında çalıştırılmasınında mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle yerinde bulunmayan İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince gereği düşünüldü;
Davacı, başkomiser olarak görev yapmaktayken sağlığı nedeniyle adi malül olarak emekliye sevkedilmesine ilişkin işlemin iptali ve emeklilikte geçirdiği sürelerde maaş farkı olarak uğradığı zararlarının tazmini istemiyle dava açmıştır.
… İdare Mahkemesince; davacının adi malül olarak emekliye sevkedilmesi işlemine dayanak alınan … Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nin 4.4.1994 tarih ve 1994/741 sayılı raporunda, davacının rahatsızlığının yalnızca aktif silahlı polislik yapmasına engel olduğunun belirtildiği, bu durumda davacının 320l sayılı Yasa'nın 63.maddesi gereğince genel idare hizmetleri sınıfında bir göreve atanması gerekirken adi malül olarak emekliye sevkedilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Davalı idare, işleme dayanak alınan Sağlık raporunda davacının genel idare hizmetleri sınıfında görev yapabileceğine ilişkin bir belirleme olmadığı, davacının genel idare hizmetleri sınıfında çalışabileceği iddiasının ve çalışma iradesinin bulunmadığı, 3201 sayılı Yasa'nın 63.maddesinin atanan görevlilerin atandığı yerde sağlık durumu nedeniyle görev yapamamasını düzenlediği, uyuşmazlıkla ilgili olmadığı iddiasıyla kararın temyizen incelenip, bozulmasını istemektedir.
3201 sayılı Yasa'nın değişik 63.maddesinde; Sağlık nedeniyle izinli veya raporlu olan personel hakkında genel hükümlerin uygulanacağı, ancak her ne suretle olursa olsun atandıkları yerde kendisinin veya bakmakla yükümlü olduğu kimselerin sağlığı nedeniyle görevini yapamayacak duruma gelenlerin Bakanlık Genel İdare Hizmetleri sınıfından bir göreve atanacakları hükme bağlanmıştır.
Aktarılan yasal düzenlemeye göre işlem yapılırken, ilgililerin genel idare hizmetleri sınıfının gerektirdiği sağlık koşullarını taşıması hizmet açısından zorunlu bulunmaktadır.
Dosyada bulunan ve dava konusu işleme dayanak alınan … Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nin 4.4.1994 tarih ve 1994/741 sayılı Sağlık Kurulu Raporu'nda davacının 10 yıldır devam eden "iki uçlu mizaç bozukluğu" rahatsızlığının saptandığı, sürüp giden bu rahatsızlığının aktif silahlı görev yapmasına engel olması nedeniyle, malülen emekliye sevkinin yerinde olduğu, emeklilik işlemleri tamamlanıncaya kadar da istirahatli sayılmasının uygun bulunduğu bildirilirken, davacının genel idare hizmetleri sınıfında bir görevde istihdam edilebileceği konusunda bir belirlemeye yer verilmemiştir.
Öte yandan, dosyanın incelenmesinden, davacının aktif silahlı polislik görevine dönmek amacıyla dava açtığı, genel idare sınıfında bir göreve atanması konusunda bir iddianın bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, İdare Mahkemesince, davacının genel idare hizmetleri sınıfından bir göreve atanması gerektiği gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenle, 2577 sayılı Yasa'nın 49.maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan Mahkemeye gönderilmesine 22.10.1998 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.