8. Daire 1996/4187 E. , 1997/112 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No: 1996/4187
Karar No: 1997/112
İstemde Bulunan : … Valiliği
Karşı Taraf : …
İstemin Özeti : … İli, … ilçesi Belediye Başkanı … hakkında 1580 sayılı Belediye Yasasının 61. maddesine göre verilen gensoru önergesinin belediye meclisince görüşülmesi sonucunda, ilgilinin meclise yaptığı açıklamaların yeterli görülmemesine ilişkin kararın, aynı Yasanın 76. maddesi uyarınca incelenmesi istemidir.
Savunmanın Özeti : 1994 yılı mahalli seçimlerinde belediye başkanı seçildiği, bu tarihten itibarın yaptığı çalışma ve faaliyetlerinin 1994-1995 yıllarına ait kesin hesap, bütçe ve faaliyet raporlarının aynı üyelerden oluşan belediye meclis üyelerince oybirliği ile kabul edildiği, verilen kararın siyasi nitelik taşıdığı, belediye meclis üyelerine verilen yetkinin kötüye kullanılması olduğu, yapılan işlerde ve belediye faaliyetlerinde herhangi bir usulsüzlük bulunmadığı, yasanın belirlediği şartlara uygun olarak gerekli bütün encümen kararlarının alındığı ve bu kararların usulüne uygun olarak yerine getirildiği, suç teşkil edecek bir eylemde bulunmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
Danıştay Tetkik Hakimi … 'ün Düşüncesi: Dosya içindeki tüm bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden, belediye başkanının görevinde kayıtsızlık gösterdiği, belediye işlerinde tek başına hareket ettiği, kişisel yararını ön planda tuttuğu gibi halkta kendisine karşı bir güvensizlik ortamının da doğduğunun anlaşılması ve hakkında ileri sürülen gensoru iddialarından bazıları için lüzum-u muhakemesine karar verilmesi karşısında belediye başkanının düşürülmesi gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı … 'ın Düşüncesi : … Belediye Başkanı hakkında 1580 Sayılı yasanın 61. maddesi uyarınca işlem yapılması istenmektedir.
1580 Sayılı yasanın 61. maddesinde Belediye Meclisi üyelerinin her birinin belediye işleriyle ilgili herhangi bir hususta Meclis Başkanlığına önerge vererek gensoruda bulunabileceği, gensoru önergesi münderecatının Meclis üye tam sayısının çoğunluğunca varis görülmesi halinde gündeme alınacağı, üzerinden 3 tam gün geçtikten sonra Belediye Başkanlarının veya memur edecekleri kişilerin gensoruya meclis önünde cevap verecekleri, cevabın meclisin 2/3 çoğunluğu ile yeter görülmemesi durumunda 76. madde uyarınca işlem yapılacağı kurala bağlanmıştır. Olayda, … Belediye Başkanı hakkında meclis üyelerince, Belediye kamyon ve kepçelerinin dışarıda çalıştırılması ve ücretlendirilmesi konusunda meclise bilgi vermediği, Belediye araçlarının kıyı şeridinden kum-çakıl çıkarttığı ve bunların satıldığı ancak elde edilen gelirin kayıtlara intikal ettirilmediği, ağaç kesilerek orman kanununa muhalefet edildiği, Belediye ararçlarını özel işlerinde kullandığı gibi konularda verilen gensoru önergesinin meclisin 6.9.1996 günlü toplantısında görüşüldüğü ve Başkanın verdiği yanıtların Meclisin 2/3 çoğunluğu ile varit görülmeyerek hakkında 61. maddenin göndermede bulunduğu 76. madde uyarınca işlem yapılması istenilmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, Başkan hakkında ileri sürülen suçlamalarla ilgili olarak Meclisce somut bir belge veya bilgi ortaya konulmadığı ve gensoruya verilen yanıtların bir komisyon veya kurul oluşturularak değerlendirilmediği veya incelenmediği anlaşılmakta olup, kaldıki ileri sürülen bu iddialar T.C. Kanun hükümleri uyarınca da suç kapsamında bulunduğundan Belediye Başkanı hakkında gerekli yasal takip ve girişimlerde bulunulabileceği de dikkate alınarak 1580 sayılı yasanın 61. maddesinin yollamada bulunduğu 76. madde uyarınca işlem yapmaya gerek bulunmadığından istemin reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
… İli, … Belediye Başkanı Hakkında 1580 sayılı Belediye Yasasının 61. maddesi uyarınca verilen yetersizlik kararının, aynı Yasanın 76. maddesi uyarınca incelenmesi istemidir.
1580 sayılı Yasanın 61. maddesinde, Belediye Meclisi üyelerinin her birinin belediye işleriyle ilgili herhangi bir konuda, meclis başkanlığına önerge vererek gensoruda bulunabileceği, gensoru önergesinin meclis üye tam sayısının çoğunluğunca yerinde görülmesi durumunda gündeme alınacağı, üzerinden 3 tam gün geçtikten sonra Belediye başkanının veya memur edeceği kişilerin meclis önünde bunu yanıtlayacakları, yanıt meclis üye tamsayısının çoğunluğunca yeterli görülmezse 76. maddeye göre işlem yapılacağı kuralı getirilmiş, 76. maddede, yetersizlik kararının ve görüşmeleri kapsayan tutanağın yerel en büyük mülkiye amirine gönderileceği, onların da gerekçeli görüşleriyle birlikte bir ay içinde karar verilmek üzere Danıştaya sunulacağı, Danıştayca yetersizlik kararı verilirse Belediye Başkanının düşeceği kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, … Belediye Başkanı tarafından sunulan yıllık faaliyet raporunun Belediye Meclisinin 18.6.1995 tarihli toplantısında oybirliği ile kabul edilmesinden sonra Belediye Meclisinin 2.9.1996 günlü toplantısında meclis üyelerinin bir kısmı tarafından verilen üç ayrı gensoru önergesinde belediye başkanının, Belediyeye ait araçları özel işlerinde kullandığı, umuma ait taşınmazı … isimli şahsın geçici kullanımına tahsis ederek işgaliye harcı uygulamadığı, mülkiyeti Hazineye ait kıyı şeridi ile liman (balıkçı barınağı) içine büfe ve restorant yaptırmak suretiyle tecavüzde bulunduğu, Belediyeye ait taşınmaz … isimli vatandaş tarafından işgal edildiği halde işgalin kaldırılması için hiçbir işlem yapmadığı ve işgalin devam etmesine göz yumduğu, deniz sahillerinden kum satmak suretiyle kıyıyı tahrip ettiği, belediye araçları ile kendi özel inşaatı için civar köylerden kaçak orman emvali getirirken bu araçların orman muhafaza memurlarınca üç kez yakalandığı ve serbest bırakıldığı, … Caddesi üzerinde … ve varisleri tarafından inşaat ruhsatı almadan kaçak olarak yapılan inşaata göz yumduğu, belediye işçileri ve ustalarını özel inşaatlarında bedava çalıştırdığı, imar planında spor sahası olarak görünen yere imar mevzuatına aykırı inşaat ruhsatı vererek inşaat yapılmasına izin verdiği ve bu inşaata ait kum-çakılın Belediye vasıtaları ile taşındığı halde nakliye ücreti almadığının ileri sürüldüğü, Başkanın 6.9.1996 günlü toplantıda gensorulara verdiği yanıtların meclis üyelerince yetersiz bulunması üzerine 1580 sayılı Yasanın 76. maddesi uyarınca oluşturulan dosyanın Danıştaya gönderildiği anlaşılmaktadır.
Gensoru önergelerinde yer alan iddialar arasında suç isnatları bulunması nedeniyle Dairemizce verilen 18.11.1996 ve 16.12.1996 tarihli ara kararları ile bu iddialarla ilgili olarak belediye başkanı hakkında soruşturma açılıp açılmadığı … Valiliğinden ve Orman Bölge Müdürlüğünden sorulmuş, verilen yanıtta gensoru konularından bazıları ile ilgili olarak yapılan idari soruşturma sonucunda İl İdare Kurulunca görevi ihmal ve görevi kötüye kullanma suçlarından dolayı lüzum-u muhakeme kararı verildiği bildirilmiştir.
Belediye Meclisi görüşme tutanakları, Kaymakamlık görüşü, belediye başkanının savunması ve Dairemizce verilen ara kararları üzerine gönderilen belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, belediye başkanının görevini ihmal ederek belediye hizmetlerini aksattığı, kişisel menfaat sağladığı ve belde halkının yararına olmayan işler yaptığı kanaatine varılamamıştır. Her ne kadar gensoru konularından bazıları ile ilgili olarak idari soruşturma açılmış ise de, henüz ortada suçlu olduğuna ilişkin kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmadığından bu konular belediye başkanının bu aşamada düşürülmesini gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, … Belediye Başkanının 1580 sayılı Belediye Kanununun 61 ve 76. maddeleri uyarınca belediye başkanlığından düşürülmesi isteminin reddine, 21.1.1997 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
Azlık Oyu (X) - : İl İdare Kurulunca, belediye başkanının kendi özel inşaatı için gerekli olan kum ve çakılın naklinde belediyeye ait araçları herhangi bir bedel ödemeksizin kullandığı ve kamuya ait yol boşluğunun üçüncü bir kişi tarafından işgaliye harcı ödenmeksizin kullanılmasına izin verdiği gerekçesiyle görevi ihmal ve kötüye kullanma suçlarından dolayı lüzum-u muhakemesine karar verilmiş olması ve hakkında ileri sürülen diğer iddialardan belediye başkanının, görevini ihmal ettiği ve kötüye kullandığı, halkın yararına olmayan işler yaptığı kanaatine varıldığından, düşürülmesi yolundaki istemin kabul edilmesi gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.