10. Daire 1996/6077 E. , 1998/6857 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 1996/6077
Karar No : 1998/6857
Temyiz Eden (Davacı) : …
Vekili : …
Karşı Taraf (Davalı) : T.C Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü - ANKARA
Vekili : …
İstemin Özeti : ... İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın temyizen incelenip bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Yerinde olmadığı ileri sürülen temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
D.Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : 5434 sayılı Kanunun Ek 11.maddesi 7.2.1969 tarih ve 1101 sayılı Yasa ile yürürlüğe girmiş; bu Yasada hizmetin mücbir sebebe dayanması ve özel bir ihtisası gerektirmesi halinde, kişilerin emekli aylıkları kesilmeden çalışabilmelerine imkan veren istisnai durum düzenlenmiştir.
20.4.1990 tarih ve 20498 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 3624 sayılı Yasa ile, Yasanın 1.maddesinde de belirtilen amaçları gerçekleştirmek için Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile ilgili bir kamu kuruluşu olarak KOSGEB kurulmuştur.
Yasanın 13.maddesinde personelin istihdam şekli düzenlenmiş maddenin 3.fıkrasında da, geçicilik veya belli bir ihtisası gerektiren nitelikteki hizmetlerin Başkanlıkça tayin ve tespit edileceği, bu fıkraya göre istihdam edileceklerden sosyal güvenlik kuruluşlarından aldıkları aylıkların kesilmeyeceği hükme bağlanmıştır.
Yukarıda belirtildiği gibi, 1990 yılında yürürlüğe giren özel bir Yasa niteliğindeki 3624 sayılı Yasada, geçicilik veya belli bir ihtisası gerektiren hizmetlerin Başkanlıkça tespit ve tayin edileceği belirtilmiş; davacının görev yaptığı Merkez Müdürlüğü kadrosu da belli bir ihtisası gerektiren görev olarak kabul edilmiştir.
Bu haliyle, bakılan bu uyuşmazlıkta, 5434 sayılı Yasanın Ek 11.maddesinin uygulanma olanağı bulunmamakta olup; Başkanlıkça belli bir ihtisası gerektirdiği kabul edilen davacının görevinin ihtisas gerektirip gerektirmediğinin tartışılmasına bu safhada olanak bulunmamaktadır.
Öte yandan, Yasanın 12.maddesinde, Başkanlıkta istihdam edilecek personelin görev ve kadrolarını İcra Komitesine teklif etmek Başkanlığın görevleri arasında sayılmış; davacının 3 yılı aşkın bir süre çalıştırıldığı dönemde emekli aylığının kesilip kesilemeyeceği yolunda yapılan çeşitli yazışmalardan sonra doğan tereddütler üzerine konunun intikal ettirildiği Maliye Bakanlığınca aylığın kesilmesi gerektiği yolunda bir görüş bildirilmiş ise de; bu öneriyi getiren Maliye Bakanlığının Müsteşarının da İcra Komitesinin bir üyesi olduğu dikkate alındığında davacının çalıştığı dönemdeki emekli aylıklarının adına borç çıkarılması işleminde idareye olan güven ve idarede bulunması gereken istikrar ilkelerine de uyarlık görülmemiştir.
Belirtilen nedenle, temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı : …
Düşüncesi : İleri sürülen bozma nedenleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1 numaralı bendinde öngörülen nedenlerden hiçbirisine girmediğinden, temyiz isteğinin reddi ile hukuka ve usul hükümlerine uygun bulunan, İdare Mahkemesi kararının onanması gerekeceği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince gereği düşünüldü:
Dava; Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığında görev yapmakta iken 10.5.1989 tarihinde emekliye ayrılan, 20.3.1991 tarihinde KOSGEB … DKGM Merkez Müdürü olarak yeniden göreve başlayan davacının, emekli aylıklarının kesilmek suretiyle 1.4.1991-30.6.1994 tarihleri arasında ödenmiş bulunan aylıkların borç çıkartılmasına ilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Açılan bu dava sonucunda, ... İdare Mahkemesince, 3624 sayılı Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Kurulması Hakkındaki Kanunun 13.maddesinin; Başkanlığın asli personeli idari hizmet sözleşmesi ile sözleşmeli olarak istihdam edilir. Başkanlığın daimi ve aslilik arzeden görevleri ile bunların ünvan ve adetleri, bu görevlerde çalışacak personelin tabi olacakları idari, sosyal ve ücret hükümleri Başkanlığın hazırlayıp İcra Komitesinin onayı ile yürürlüğe konacak yönetmelik ile düzenlenir. Personele ilişkin disiplin hükümleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun disiplin hükülerine uygun olarak düzenlenir. Geçicilik veya belli bir ihtisas gerektiren nitelikteki hizmetler Başkanlıkça tesbit ve tayin edilir. Bu işlerde çalışacak personel hakkında vekalet veya istisna akdi hükümleri uygulanır. Bu fıkraya göre istihdam edileceklerden Sosyal Güvenlik Kuruluşlarından almakta oldukları aylıkları kesilmez. Hangi hizmetlerde işçi istihdam edileceği Başkanlıkça tayin ve tesbit edilir. Ancak Laboratuvar, atelye gibi mal üretimini gerektiren işlerde işçi çalıştırılabilir. Sözleşmeli personel, istekleri halinde Emekli Sandığı ile ilgilendirilebilirler. Yabancı uzmanlarda Başkanlığın hazırlayıp İcra Komitesinin onayı ile yürürlüğe konacak yönetmelik esaslarına göre istihdam edilebilir. hükmünü taşıdığı, diğer taraftan, Küçük ve Orta Ölçekli Sanayii Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığının 4.4.1991 ve 27.11.1992 tarihli yazıları ile Koordinatör, Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müşaviri, Avukat, Doktor, Merkez ve Enstitü Müdürü, Başuzmanlık, Grup Başkanları ile Müdür hizmetlerinin belli bir ihtisası gerektiren görevler olarak belirlendiği, yasal düzenleme uyarınca, Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığının Koordinatör, Basın-Yayın ve Halkla İlişkiler Müşaviri, Merkez ve Enstitü Müdürü, Başuzman, Grup Başkanı ve Müdür ünvanlı görevlerinde istihdam edilen personeli, bu görevlerin daimi ve asli mahiyette olması nedeniyle 3624 sayılı Kanunun 13.maddesinin 1.fıkrası uyarınca idari hizmet sözleşmesi ile çalıştırılabileceklerinden bu kişilerden Emekli Sandığından emekli aylığı alanların aylıklarının 5434 sayılı Kanunun Ek 11.maddesi uyarınca kesilmesinin zorunlu olduğu, dava dosyasının incelenmesinden; davacının Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığında görev yapmakta iken 10.5.1989 tarihinde isteği üzerine emekliye sevkedildiğinin, 15.5.1989 tarihinden itibaren 28 yıl, 11 ay hizmetine karşılıklı 1.derece 4.kademe intibak tutarı üzerinden emekli aylığı bağlandığının, bilahare sınıfının teknik hizmetler sınıfı olduğunun anlaşılması nedeniyle aylıklarının tadil edildiğinin, 29.3.1991 tarihinden itibaren KOSGEB'de Merkez Müdürü olarak göreve başlaması nedeniyle emekli aylıklarının 1.4.1991 tarihinden itibaren kesildiğinin, 3624 sayılı Kanuna istinaden idari hizmet sözleşmesi ile çalışan davacının sözleşmesinin KOSGEB İcra Komitesinin kararı ile 5.6.1994 tarihi itibariyle feshedildiğinin saptanması üzerine 1.7.1994 tarihinden itibaren aylıklarının açıldığının ve KOSGEB'de görev yapmış olduğu dönemdeki emekli aylıklarının adına borç çıkarıldığının anlaşıldığı, bu durumda, davacının KOSGEB'te görev yaptığı sürelerde aldığı emekli aylıklarının adına borç çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde ve sonuçta hatalı işlemlerin düzeltildiği tarihten geriye doğru hesap edilecek tutarların geri istenilmesinde mevzuata aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından, anılan İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın; 3624 sayılı Yasanın 13.maddesi açık hükmü karşısında emekli aylıklarının kesilemeyeceği, üç sene geriye yönelik olarak borç çıkarılmasının idareye olan güven duygusunu zedelediği ileri sürülerek temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Davacının emekli olduktan sonra 29.3.1991 - 5.6.1994 tarihleri arasında yürüttüğü Merkez Müdürlüğü görevinin geçici değil, asli bir görev olduğu ve 3624 sayılı Yasanın aradığı anlamda ihtisası gerektiren bir görev olmadığı anlaşıldığından, emekli aylıklarının kesilmesi ve ödenmiş bulunan aylıkların adına borç çıkartılması işleminde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
İdare ve Vergi Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3622 sayılı Yasayla değişik 49.maddesinde yer alan sebeblerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen ve yukarıda özetlenen gerekçelere dayalı olarak verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı, usul ve hukuka uygun olup, bozma nedeni bulunmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddine ve anılan kararın onanmasına, 21.12.1998 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY
5434 sayılı Yasanın ek 11.maddesi ilk fıkrası; emekli aylığının hangi halde kesileceğini kurala bağlamış, üçüncü fıkrası fıkrası ise; hizmetin görülmesinin mücbir sebebe dayanması ve özel bir ihtisası gerektirmesi koşuluyla kişilerin emekli aylıkları kesilmeden çalışabilmelerine imkan sağlayan ilk fıkraya istisna teşkil eden özel bir durumu düzenlemiştir.
Öte yandan 3624 sayılı Yasa ile kurulan Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme Dairesi Başkanlığı (KOSGEB) Yasasının, bu kuruluşta çalışacak personelin istihdam şeklini düzenleyen 13 üncü maddesi 1.fıkrasında Başkanlığın asli personelinin idari hizmet sözleşmesi ile sözleşmeli olarak istihdam olunacağı, 3.fıkrasında ise geçicilik veya belli bir ihtisas geretiren nitelikteki hizmetlerin Başkanlıkça tesbit edileceği, vekalet ve istisna akti ile bu hizmetlerde çalışacak personelin aylıklarının kesilmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
1990 yılında yürürlüğe giren ve emekli aylıklarının hangi koşullarda kesilmeyeceğini KOSGEB personeli yönünden özel olarak düzenleyen 3624 sayılı Yasanın 13/3 maddesinde yer alan, geçicilik veya belli bir ihtisas gerektiren hizmetlerin başkanlıkça tesbit ve tayin edileceği yolundaki hüküm uyarınca davacının görev yaptığı "merkez müdürlüğü" kadrosu da geçici ve belli bir ihtisas gerektiren görev olarak belirlenmiştir.
Bu durum karşısında olayda, işbu özel hükmün uygulanması ve bu hüküm gereği davacının aylıklarının kesilmemesi gerekirken, 3624 sayılı Yasaya göre emekli aylığının kesileceği halleri de düzenleyen ve genel bir yasa olan 5434 sayılı Yasanın 11/3 maddesi hükmünün uygulanarak davacının aylıklarının kesilmesi ve davacıya borç çıkarılması yolundaki işlemde sebep unsuru bakımından mevzuata uyarlık bulunmamaktadır. Hal böyle olunca dava konusu işlemin iptali gerekirken davanın reddi yolundaki yerel mahkeme kararında hukuki isabet görülememiştir.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulü ve temyize konu hükmün bozulması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.