6. Daire 1997/32 E. , 1998/442 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No: 1997/32
Karar No: 1998/442
Temyiz İsteminde Bulunan : ... Belediye Başkanlığı
Vekili : Av. ...
Karşı Taraf : ... Defterdarlığı
İstemin Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının usul ve yasaya aykırı olduğu öne sürülerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.
Tetkik Hakimi ...'ın Düşüncesi : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Savcı Tülin Özgenç'in Düşüncesi : Mülkiyeti Hazineye ait ... ili Merkez … (…) …, … pafta, … parsel sayılı taşınmazın kısmen konut alanı, kısmen ağaçlandırılacak alan olarak belirlenmesine ilişkin imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda ...İdare Mahkemesince dava konusu imar planı değişikliğinin iptali yolunda verilen kararın temyizen incelenip bozulması istenilmektedir.
Dava dosyasının incelenmesinden, davanın, ... Defterdarlığınca yapılan başvuru üzerine ... Belediye Meclisince onaylanarak kabul edilen imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır. İdare Mahkemesince, dava konusu imar planı değişikliğinin şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olup olmadığı yönünden incelenmesi gerekirken; konunun 3194 sayılı Yasanın 18. maddesi ve ilgili Yönetmelik hükümlerine göre incelenerek, % 35'lik düzenleme ortaklık payı sınırını aşması nedeniyle işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle imar planı değişikliğinin iptaline karar verilmesinde hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, temyize konu Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Dava,mülkiyeti hazineye ait, ..., Merkez,… (…) Köyü, … pafta, … parsel sayılı, 79.612 m2 alanlı taşınmazın 15.000 m2 lik kısmının konut alanı, kalan 61.612 m2 lik kısmının ise ağaçlandırılacak alan olarak belirlenmesine ilişkin 7.2.1991 günlü, … sayılı belediye meclisi kararı ile onaylanan imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılmış,İdare Mahkemesince; Danıştay 6. Dairesinin 20.3.1995 günlü, E:1994/3928, K:1995/1139 sayılı bozma kararına uyularak yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporla dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden, söz konusu taşınmazın en az 51.747,80 m2 lik kısmının davacının isteği doğrultusunda resmi kurum ve konut alanına açılması gerekirken dava konusu plan değişikliğiyle 15.000 m2 lik kısmın bu amaca ayrılmasının 3194 sayılı Yasanın 18. maddesi ve ilgili Yönetmelikte belirlenen % 35 lik düzenleme ortaklık payı sınırını aşması nedeniyle hukuka aykırı olduğunun anlaşıldığı, bu dava açıldıktan sonra 4.10.1995 gününde yapılan 274 sayılı plan değişikliği ile de söz konusu aykırılığın giderilmediği gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiş, karar davalı idare vekilince temyiz edilmiştir.
İmar planlarının, planlanan yörenin bugünkü durumunun, olanaklarının ve ilerideki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler, beldenin kullanılışı, donatımı ve mali bilgiler gibi konularda yapılacak araştırma ve anket çalışmaları sonucu elde edilecek bilgiler ışığında, çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla kentin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri, nüfus, alan ve yapı ilişkileri, yörenin gerek çevresiyle ve gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları, halkın sosyal ve kültürel gereksinimleri, güvenlik ve sağlığı ile ilgili konular gözönüne alınarak hazırlanması gerekmektedir.
Anılan ölçütlere göre hazırlanan imar planları zamanla planlanan alandaki koşulların zorunlu kıldığı biçimde ve yasalarda öngörülen yöntemlere uygun olarak değiştirilir. Sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması yönünde yapılan plan değişikliklerinin amaç yönünden yargısal denetimi bu değişikliği zorunlu kılan nedenlerin irdelenmesi yoluyla yapılacaktır. Bu irdelemeden sonra sadece plan değişikliği yapılan alanın değil plan bütünlüğü göz önünde bulundurularak planlanan yörenin tümünün çevre, ulaşım, trafik gibi ilişkilerinin kapsamlı bir biçimde ele alınarak, kamu yararına uyarlık bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir.
Dava, ..., Merkez … Köyü, … pafta, … parsel sayılı taşınmazla ilgili olarak yapılan imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılmış olduğuna göre, Mahkemece bu değişikliğinin yukarıda belirtilen hususlar gözönünde bulundurularak şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına uygun olup olmadığı yönünde incelenmesi gerekirken, 3194 sayılı İmar Yasasının 18. maddesi ile ilgili Yönetmelik hükümlerine göre incelenerek karar verilmesinde mevzuata uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, ...-lira karar harcı ile fazladan yatırılan ...-lira harcın temyiz isteminde bulunana iadesine, dosyanın adı geçen mahkemeye gönderilmesine 21.1.1998 gününde oybirliğiyle karar verildi.