8. Daire 1997/3354 E. , 1999/5919 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No: 1997/3354
Karar No: 1999/5919
Temyiz İsteminde Bulunan : …
Karşı Taraf : Milli Eğitim Bakanlığı
İstemin Özeti : Davacının, … Ticaret Meslek Lisesinden aldığı lise diplomasının iptal edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davada, adı geçen okulun 1993-1994 öğretim yılının dışardan bitirme sınavlarında usulsüz diploma verildiğinden bahisle okul yöneticileri ile İl Milli Eğitim Müdür vekili hakkında yaptırılan soruşturma sonucunda, sınav kayıt belgeleri uygun olmayan, hiç sınava girmeyen ya da bazı derslerin sınavlarına girip, bazılarına girmeyen kişiler adına diploma düzenlendiği tespit edilerek diplomaların da iptal edildiği, davacının diplomasının da pratik çalışma belgesinin uygun olmaması ve dışarıdan bitirme sınavlarına girişte aranılan son öğrenim durumunu gösterir belge olarak, tasdikname suretinin verilmemesi nedeniyle iptal edildiği anlaşıldığından tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davayı reddeden ... İdare Mahkemesinin … gün ve … sayılı kararının, 2577 sayılı Yasanın 49.maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği yolundadır.
Danıştay Tetkik Hakimi … 'ın Düşüncesi: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı … 'ın Düşüncesi: Dava,1993-1994 öğretim yılında okul dışı bitirme sınavlarında başarı göstererek aldığı … Ticaret Meslek Lisesi diplomasının geçersiz sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince; Aynı sınavla ilgili genel soruşturma raporunda tesbit edilen eksiklikler ve hatalar açıklandıktan sonra Milli Eğitim Bakanlığı Ortaokul ve Orta Öğretim Kurumlarını Dışarıdan Bitirme Sınavları Yönetmeliğindeki koşullara uyulmaksızın,davacının "pratik çalışma belgesinin" uygun olmadığı ve sınava girişle son öğrenim durumunu (orta okul) gösteren belge örneğini vermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dosyada örneği bulunan Tekel Müessesesi … Pazarlama ve Dağıtım Başmüdürlüğünün ... gün ve … sayılı yazısında, davacının 1978 yılından beri başmüdürlükte muhasebe memuru olarak çalıştığı belirtilmiş,bu yazının gerçeğe uymadığı veya sahteliği öne sürülmemiştir.Bu yazı ve belirtilen çalışma,yönetmelikte öngörülen pratik çalışma koşulunun varlığının kabulü için yeterlidir.
Diğer yandan,davacının ortaokul bitirme beglesini ibraz etmeden (başarılı olduğu) sınavlara alınması mümkün olmadığı gibi,bu yolda bir savunmada yoktur.Kendisinin ortaokul mezunu olmadığı yolunda mahkemece bir araştırma ve tesbit de yapılmamıştır.
Bu durumda sınav koşullarını taşıyan davacının diplomasının bu sınavlarla ilgili genel soruşturma sonucunda geçersiz sayılmasında hukuka ve adalete uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulü ile,davanın reddine ilişkin kararın bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü :
Uyuşmazlık, davacının Meslek Lisesinden almış olduğu diplomanın iptal edilmesine ilişkin işlemden doğmuştur.
Dava açıldığında yürürlükte olan, Milli Eğitim Bakanlığı'na Bağlı Ortaokul ve Ortaöğretim Kurumlarını Dışardan Bitirme Yönetmeliğinin değişik 11/e maddesi uyarınca meslek liselerini dışardan bitirme sınavlarına girmek isteyenlerin, girmek istedikleri meslek bölümünde en az 3 yıl pratik çalışma yaptıklarını ve bu süre zarfında sosyal güvenlik kurumlarından birine prim ödediklerini, yahut bu bölüm programına benzer eğitim gördüklerini gösteren belge getirmeleri gerektiği kurala bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, davacının 1993-1994 Öğretim yılında … Ticaret Meslek Lisesi'nden okul dışı bitirme sınavları sonucu aldığı diplomanın, pratik çalışma belgesinin uygun olmadığı ve dışarıdan bitirme sınavlarına girişte son öğrenim durumu gösterir belge olarak tasdikname suretin verilmesi nedenleriyle iptal edildiği, bu işlemin iptali için açılan davanın ise aynı gerekçelerle reddedildiği anlaşılmaktadır.
Davacının, İdare Mahkemesine ibraz ettiği Tekel Pazarlama Dağıtım Müessesi Müdürlüğü'nden almış olduğu … gün, … sayılı ve … gün, … sayılı belgelerden anlaşılacağı üzere, davacı 1978 yılından beri anılan müdürlükte muhasebe memuru olarak çalıştığını ispat etmiş olup bu yazıların gerçeğe uymadığı veya sahte olduğu konusunda davalı idarece herhangi bir iddia da bulunulmamıştır.
Bu durumda, davacının dışardan bitirme sınavlarına girmek için istenen pratik çalışma belgesinin varlığının kabulü gerekmektedir.
Öte yandan, davacının ortaokulu bitirdiğine ilişkin belgeyi ibraz etmeden, dışarıdan bitirme sınavlarına girdiğine ilişkin gerekçenin de, idarenin bu yolda bir savunması bulunmaması ve sözkonusu belge ibraz edilmeden sınavlara alınmasının mümkün olmaması karşısında dayanaksız kaldığı açıktır. Kaldı ki, davacının ortaokul mezunu olup olmadığı konusunda bir duraksama söz konusu ise idare mahkemesince bu konuda bir araştırma ve tespit yapılarak karar verilmesi zorunludur.
Bu açıklamalar çerçevesinde, davacının diplomasının, sınavlarla ilgili genel soruşturma sonucunda geçersiz sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davayı reddeden İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, ... İdare Mahkemesi kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmesi için anılan mahkemeye gönderilmesine 8.11.1999 gününde oybirliği ile karar verildi.