3. Daire 1997/4671 E. , 1998/3260 K.
"İçtihat Metni"
Daire : ÜÇÜNCÜ DAİRE
Karar Yılı : 1998
Karar No : 3260
Esas Yılı : 1997
Esas No : 4671
Karar Tarihi : 30/09/998
AMME ALACAĞI İÇİN HESAPLANAN GECİKME ZAMMININ ÖDEME EMRİ VE HACİZ VARAKASINDA GÖSTERİLMEMİŞ OLMASI GECİKME ZAMMININ TAKİP VE TAHSİLİNE ENGEL TEŞKİL ETMEYECEĞİ HK.
… Mobilya Pompa San.ve Tic.Ltd.Şti.'nin vergi borcundan dolayı asıl borçlu konumuna düşen davacı şirket tarafından verilen banka teminat mektubunun paraya çevrilmesi işlemine karşı açılan davayı; dosyanın incelenmesinden, ... Mobilya Pompa Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ... lira vergi borcundan dolayı bu şirketin davacı şirkette bulunan hak ve alacaklarına 6183 sayılı Kanunun 79.maddesi gereğince haciz konulduğunun, davacı şirketin de bu haciz işlemine maddede belirtilen şekilde itirazda bulunmaması üzerine sözkonusu amme alacağı için davacı şirketin asıl borçlu sıfatıyla takibe alınıp gayrimenkülleri üzerine haciz uygulandığının, davacı şirket tarafından, haczin kaldırılması için verilen ... liralık banka teminat mektubunun vergi dairesince, ödemeye davet yazısı tebliğ edilmeden usulsüz olarak paraya çevrildiği iddiasıyla dava açıldığının anlaşıldığı, olayda, teminat mektubunun ihtiyati hacze değil, normal hacze ilişkin olarak gayrimenkullerin tapu kayıtlarına konulan haczin kaldırılmasına karşılık verildiği, bu nedenle ihtiyati haciz sırasında veya başka şekillerde doğmuş veya doğacak amme alacaklarının garanti altına alınması için verilmiş teminatlarla karıştırılmaması gerektiği, bu bakımdan verilen teminatın borcun ödenmemesi nedeniyle paraya çevrilmesinde yasaya aykırılık bulunmadığı, ancak, ... tarihli haciz bildirisinde ... lira alacak gösterilmiş olduğundan davacı şirketin bu miktar ve bu miktarın ödenmesi için ... günü tebliğ edilen ödeme emrinde belirtilen vade tarihi ile alacağın tahsil edildiği tarihe kadar geçen zaman için hesaplanacak gecikme zammı ile sorumlu tutulacağı, gerek haciz bildirisinde, gerekse ödeme emrinde sadece ... lira alacak bildirildiği, ayrıca gecikme zammı hesaplanıp bildirilmemiş olması nedeniyle bildirilmeyen gecikme zammından davacı şirket sorumlu tutulamayacağından teminat mektubunun sadece ... lirasının paraya çevrilmesi bakiyesinin iadesi gerektiği gerekçesiyle kısmen kabul eden … Vergi Mahkemesinin … sayılı kararının; kamu alacağının asıl ve ferileriyle tahsil edilmesinde yasaya aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek bozulması istemidir.
Olayda, asıl borçlu sıfatıyla takip edilen davacı şirket tarafından verilen teminat mektubunun ihtiyati hacze ilişkin olmayıp gayrimenkulleri üzerindeki haczin kaldırılması amacıyla verildiği, başka bir ifade ile 6183 sayılı yasanın 9.maddesinde belirtilen hallere ilişkin olarak verilen bir teminat olmadığından, mahkeme kararının, sözkonusu teminatın ödemeye davet yazısı tebliğ edilmeden paraya çevrilmesinde yasaya aykırılık görülmediği yönündeki gerekçesi Dairemizce de uygun görülmüştür.
6183 sayılı Kanunun 79.maddesinde, hamiline yazılı olmayan, veya cirosu kabil senede dayanmayan alacaklar ile maaş, ücret, kira vesaire gibi her türlü hakların ve fiilen zabıt tanzimi suretiyle haczi kabil olmayan üçüncü şahıslardaki menkul malların haczinin, borçlu veya zilyed olan veyahut alacak ve hakları ödemesi gereken hakiki, hükmi şahıslara, kurumlara haciz keyfiyetinin tebliği suretiyle yapılacağı, borçlunun alacağı veya üçüncü şahıstaki bir malı haczedilip de üçüncü şahıs, borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haczin tebliğinden evvel borç ödenmiş veya mal istihlak edilmiş yahut kusuru olmaksızın telef olmuş veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise keyfiyeti, haczin kendisine tebliğinden 7 gün içinde tahsil dairesine yazılı beyanla bildirmeye mecbur olduğu, bildirmediği takdirde malın elinde ve borcun zimmetinde sayılacağı ve hakkında bu kanun hükümlerinin tatbik olunacağı hükmüne yer verilmiştir. Aynı kanunun 51 ve 52.maddelerinde, amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadesinin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı gecikme zammı uygulanacağı, gecikme zammının önceden borçluya bildirilmesinin gerekli olmadığı, ödeme emrini düzenleyen 55. maddesinde de, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı hükme bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, ... Pompa Mobilya San. ve Tic.Ltd.Şti.'nin vergi borcu nedeniyle davacı şirketten olan alacakları üzerine haciz konulduğunun ... tarihli haciz bildirisiyle bildirildiği, yukarıda değinilen ilgili madde gereğince itirazda bulunmayan davacı şirketin asıl borçlu konumuna düşmesiyle adına ... tarihli ödeme emri düzenlendiği, buna rağmen amme borcunu ödemeyen davacı şirketin gayrimenkulleri üzerine ... tarihinde haciz konduğu, bu haczin kaldırılması için davacı şirket tarafından ... tarihinde 1 milyar liralık teminat mektubu verildiği, bu teminat mektubunun da ... tarihinde paraya çevrilerek amme alacağı asıl ve ferileriyle birlikte tahsil edilip kalanın da iade edildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda değinilen 51, 52 ve 55.maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, amme alacağının asıl ve ferileriyle bir bütün oluşturduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bu bakımdan amme alacağı ödeme emriyle takip edilirken, ödeme emrinde sadece aslının gösterilip ferilerinin gösterilmemiş olması, ferilerinin takip ve tahsil edilemeyeceği şeklinde yorumlanamaz.
Bu nedenle, davacı şirket adına düzenlenen ödeme emri ve haciz varakasında ... lira olarak gösterilen amme alacağı için gecikme zammı hesaplanıp tahsil edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından, ödeme emri ve haciz varakasında asıl borcun yanısıra gecikme zammının bildirilmediği belirtilip, davacı şirketin gecikme zammından sorumlu tutulamayacağından söz edilerek teminat mektubunun sadece ... liralık kısmının paraya çevrilmesi, bakiyesinin iadesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü yolunda verilen mahkeme kararında yasal isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulüne, ... Vergi Mahkemesinin 1996/518 sayılı kararının bozulmasına, karar verildi.
A Y R I Ş I K O Y
… Pompa Mobilya San. ve Tic.Limited Şirketinin ödenmeyen amme borcu nedeniyle davacı şirketten olan alacağı üzerine haciz uygulanmış, arkasından ödeme emri tebliğ edilmiş, bu işlemler dava konusu edilmeksizin kesinleşmiş ve borç davacı şirketin kesinleşmiş amme borcu haline gelmiştir. Borç davacı şirket tarafından da ödenmeyince bu defa davacı şirketin gayrimenkulleri üzerine haciz uygulanmış ve bu işlem de dava konusu edilmeksizin kesinleşmiştir.
Ancak davacı şirket gayrimenkullerinin satışını önlemek için banka teminat mektubu vermiş, bu teminat alacaklı vergi dairesi tarafından da kabul edilmiştir.
Şu halde davacı şirket, borcu banka teminat mektubuna bağlanmış amme borçlusu durumundadır.
6183 sayılı Kanunun 54.maddesinde cebren tahsilin teminatın paraya çevrilmesi suretiyle de yapılabileceği hükme bağlandığı ve vergi dairesince de bu yola gidilmesi benimsendiğine göre aynı Kanunun 56. maddesi uyarınca işlem yapılması zorunludur. Sözü edilen 56.madde hükmü 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca teminat gösterilmiş olan her durum için genel kuraldır ve bağlayıcıdır. Olayda ise vergi dairesince 56.madde hükmü uygulanmaksızın teminat paraya çevrilmiştir. Bu işlem kanun hükmüne aykırıdır.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin, vergi mahkemesi kararının sonucu itibariyle yerinde bulunduğundan bahisle reddine karar verilmesi gerektiği görüşü ile karara katılmıyorum