Vergi Dava Daireleri Kurulu 1998/128 E. , 1999/161 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No: 1998/128
Karar No: 1999/161
Temyiz Eden: ... Vergi Dairesi Müdürlüğü
Karşı Taraf: ... Anonim Şirketi
İstemin Özeti: İhraç ettiği meyva suyu konsantresinin yurt dışında tanıtım ve dağıtımını yapan, merkezi yurt dışında bulunan ve kanuni temsilcisi olmayan firmaya söz konusu hizmet karşılığında ödenen komisyon ücretinin sorumlu sıfatıyla beyan edilmediğinin inceleme raporuyla saptanması üzerine davacı adına Ekim 1992 dönemi için kaçakçılık cezalı katma değer vergisi salınmıştır.
Tarhiyata karşı açılan davayı inceleyen ... Vergi Mahkemesi, ... günlü ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla; tarhiyatın kaldırılmasına karar vermiştir.
Vergi dairesi müdürlüğünün temyiz istemini inceleyen Danıştay Onbirinci Dairesi, 22.9.1997 günlü ve E:1996/4632, K:1997/2934 sayılı kararıyla; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1 inci, 6 ncı ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 7 nci maddesi uyarınca, hizmet Türkiye dışında yapılmış, ancak hizmetin bedeli Türkiye'de ödenmiş ya da ödeyenin hesaplarına gider kaydedilmişse değerlendirme Türkiye'de yapılmış sayılarak ifa edilen hizmetin vergilendirilmesi gerektiği, konuyla ilgili düzenlemenin 15 seri nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğiyle yapıldığı, olayda, yükümlü şirketin Türkiye'de ikametgahı, işyeri veya daimi temsilcisi bulunmayan yurt dışında mukim ... Limited Şirketine faturada belirtilen bedel tutarında komisyon ödediği, söz konusu miktarı giderlerine kaydettiği anlaşıldığından yurt dışındaki firmaya ödenen komisyon ücretinin katma değer vergisine tabi tutulması gerektiği, öte yandan 3065 sayılı Yasanın 9 uncu maddesi uyarınca hizmeti ifa eden yurt dışındaki firma olmakla birlikte, Türkiye'de yapılan, değerlendirilen veya faydalanılan hizmetler Türkiye'de ifa edilmiş sayılacağından, vergi emniyeti açısından firmanın, Türkiye'de ikametgahı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunup bulunmadığına ve hizmeti yapanın yabancı bir işletme olup olmadığına bakılmaksızın, yükümlü şirketin yurt dışına yaptığı ödemeler üzerinden katma değer vergisi kesintisi yaparak 2 nolu katma değer vergisi beyannamesiyle beyan edilmesi, beyan edilen miktarın 1 nolu katma değer vergisi beyannamesiyle de indirim konusu yapılması gerekirken, bu düzenlemelere uymayan yükümlü şirket adına yapılan cezalı tarhiyatı kaldıran kararda yasal isabet görülmediği gerekçesiyle kararı bozmuştur.
Bozma kararına uymayan ... Vergi Mahkemesi, ... günlü ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla; 3065 sayılı Yasanın 1 inci ve 6 ncı maddeleri ile 193 sayılı Yasanın 7 nci maddesi uyarınca, Türkiye'de iş merkezi veya kanuni temsilcisi bulunmayan şirkete yurt dışında ifa edilen ve yurt dışında yararlanılan hizmetler karşılığı yapılan ödemenin katma değer vergisine tabi tutulamayacağı, aksi bir düşüncenin Türkiye'de değerlenen yurt dışındaki her türlü hizmetin vergiye tabi tutulması sonucunu doğuracağı, bunun katma değer vergisinin mülkilik prensibine aykırı olacağı, Türkiye'de ikametgahı işyeri veya daimi temsilcisi bulunmayan yurt dışında yerleşik firmaya verilen hizmetin Türkiye'de yapılmadığı, vergilendirilmediği, Türkiye'de faydalanılmadığının ihtilafsız olduğu, hizmet bir bedel karşılığı yapıldığına göre bedelin Türkiye'deki firmanın hesaplarına intikal ettirileceğinin tabii olduğu, tebliğe dayanılarak mükellefiyet tesis edilemeyeceği, 3065 sayılı Yasanın 9 uncu maddesinin de Türkiye'de ikametgahı kanuni ve iş merkezi bulunmayıp, Türkiye'de katma değer vergisi kapsamına giren işleri yapan kişi ve kuruluşları kapsadığından tarhiyatta yasaya uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle ilk kararında direnmiştir.
Direnme kararı vergi dairesi müdürlüğünce temyiz edilmiş ve inceleme raporundaki tespitleri yineleyerek, yasaya uygun olarak yapılan tarhiyata karşı açılan davanın reddi gerektiği ileri sürülerek kararın bozulması istenmiştir.
Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi ...'ın Düşüncesi: Davacı kurumun ihraç ettiği emtianın yurt dışındaki tanıtımı ve dağıtımı yine yurt dışında yerleşik ve Türkiye'de kanuni ve daimi temsilcisi bulunmayan yabancı bir firma tarafından yapılmaktadır.
Yurt dışındaki firmaya bu hizmeti karşılığı yapılan ödemenin katma değer vergisine tabi olduğu ve hizmet karşılığı düzenlenen fatura bedelinin davacı kurum tarafından gider yazıldığı görüşüyle uyuşmazlık konusu vergi tarh edilmiştir.
Bir gelirin katma değer vergisinin konusunu oluşturabilmesi için Türkiye'de elde edilmiş olması ve hizmetten yurt içinde faydalanılması gerekir. Hizmeti yapanın işyerinin Türkiye'de bulunmaması durumunda verilen hizmet karşılığı elde ettiği gelir, gelir vergisi veya kurumlar vergisi konusuna girmeyecektir. Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olmayan bir kişi veya kuruluşun katma değer vergisi mükellefi olması da düşünülemez.
Öte yandan 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun atıfta bulunduğu 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 7 nci maddesinde, değerlendirmeden maksadın ne olacağı belirtilmiştir. Yine anılan hükümden değerlendirmenin ticari kazançta uygulanmayacağı anlaşılmaktadır. Yapılan ödemenin gider kayıtlarına intikal ettirilmesi değerlendirmenin Türkiye'de olduğu anlamına gelmediği düşünülmektedir. Zira ticari kazançta aslonanın kazancın yurt içinden sağlanmasıdır.
Her ne kadar 1 ve 15 nolu Katma Değer Vergisi Genel Tebliğlerinde Türkiye'de değerlendirilen hizmetlerin Türkiye'de ifa edilmiş sayılacağı belirtilmişse de, 40 sayılı Tebliğ ile mali idare bu görüşünden vazgeçerek yurt dışında verilen hizmetten yurt dışında faydalanıldığından bahisle bu hizmetlerin ayrıca Türkiye'de katma değer vergisine tabi tutulmayacağını açıklamıştır.
Bu nedenlerle, temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı ...'nun Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp vergi mahkemesince verilen ısrar kararının dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında, anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir.
Açıklanan nedenle temyiz isteminin reddi ile vergi mahkemesi ısrar kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulunca, dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Türkiye'den ihraç edilen meyva suyu konsantresinin yurt dışında tanıtım ve dağıtım hizmetini yapan ve Türkiye'de ikametgahı, işyeri, kanuni ve iş merkezi bulunmayan İngiltere'de mukim şirkete bu hizmeti nedeniyle ödenen komisyon ücreti üzerinden sorumlu sıfatıyla katma değer vergisini beyan etmediğinden bahisle davacı adına salınan kaçakçılık cezalı katma değer vergisini kaldıran vergi mahkemesi ısrar kararı, vergi idaresince temyiz edilmiştir.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, verginin konusunu teşkil eden işlemler belirtilmiş, 6 ncı maddesinde, işlemlerin Türkiye'de yapılmasından neyin ifade edildiği açıklanmış, parantez içi hükümde, değerlendirilmenin Gelir Vergisi Kanununun 7 nci maddesine göre tayin olunacağı hükme bağlanmıştır.
Sözü edilen hükmün atıfta bulunduğu 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 7 nci maddesinde, değerlendirmeden maksadın, ödemenin Türkiye'de yapılması veya yabancı memlekette yapılmışsa, Türkiye'de ödeyenin veya nam ve hesabına ödeme yapılanın hesaplarına intikal ettirilmesi veya karından ayrılması olduğu belirtilmiştir.
İşlemin katma değer vergisine tabi tutulması koşullarından birisi değerlendirmenin Türkiye'de yapılması başka bir deyişle ödeyenin hesaplarına intikal ettirilmiş olmasıdır.
Olayda, davacıya verilen hizmet karşılığı yurt dışındaki firmaya yapılan ödemenin davacı kurum tarafından gider kayıtlarına intikal ettirildiği tartışmasızdır. Yukarıda açıklanan yasa kuralları uyarınca, değerlendirme Türkiye'de yapılmış sayılacağından ifa edilen hizmetin katma değer vergisine tabi tutulması gerekmektedir.
Her ne kadar, sözü edilen hizmet yurt dışındaki firmaca verilmekte ise de, hizmetten yurt içinde faydalanılması karşısında, hizmeti verenin yurt içinde ikametgahı, işyeri veya kanuni iş merkezi bulunup bulunmadığına bakılamayacağından bozma kararına uyulmaksızın verilen ısrar kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulüne, ... Vergi Mahkemesinin ... günlü ve E: ..., K: ... sayılı ısrar kararının bozulmasına, yeniden verilecek kararda karşılanacağından yargılama giderleri hakkında hüküm tesisine gerek bulunmadığına, 12.3.1999 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
X - K A R Ş I O Y
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşünde olduğumuzdan, karara katılmıyoruz.