10. Daire 1998/28 E. , 1999/6195 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 1998/28
Karar No : 1999/6195
Temyiz Eden (Davalı) : Orman Genel Müdürlüğü - ANKARA
Vekili : …
Temyiz Eden Karşı Taraf (Davacılar) : 1… - 13- …
Vekili : …
İstemin Özeti : Davacılar murisinin, davalı idareye bağlı … Orman İşletme Müdürlüğü'nde orman muhafaza memuru olarak çalışmakta iken görevi sırasında geçirdiği trafik kazası sonucu ölümü nedeniyle uğranıldığı öne sürülen 760.000.000.-TL. maddi 340.000.000.-TL. manevi olmak üzere toplam 1.100.000.000.-TL. zararın tazmini istemiyle açılan dava sonucunda … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı ve dava konusu tazminat isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi yönündeki kararın temyizen taraflarca incelenip bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.
D.Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : Temyiz isteminin reddi ile usul ve hukuka uygun bulunan mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmüştür.
Danıştay Savcısı : …
Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49.maddesinin 1.fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp idare mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir.
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin reddiyle idare mahkemesi kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince gereği düşünüldü:
Dava; davacılar murisinin … Orman İşletme Müdürlüğünde çalışmakta iken görevi sırasında geçirdiği trafik kazası sonucu ölümü nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 760.000.000.-TL. maddi, 340.000.000.-TL. manevi olmak üzere toplam 1.100.000.000.-TL. zararın tazmini istemiyle açılmıştır.
… İdare Mahkemesince; hizmet kusurunun gerçekleşmesi halinde idarenin hukuki sorumluluğunun doğacağı belirtilerek dava konusu olayda, davalı idareye bağlı … Orman İşletme Müdürlüğü … Orman İşletme Şefliğinde orman muhafaza memuru olarak çalışan davacılar murisinin 23.6.1994 tarihli görev emri ile asli görevinin yanında iş sahalarında üretilen orman emvalinin nakliyesini takip ve denetleme hususunda görevlendirildiği, bunun üzerine idarece tahsis edilen sivil plakalı bir vasıta ile orman emvali naklederken ölümle sonuçlanan trafik kazasının meydana geldiği, ölüm olayının görev sırasında idarece tahsis edilen vasıtanın kaza yapması nedeniyle gerçekleşmiş olması ve kaza neticesinde düzenlenen kaza yeri tesbit tutanağı ve teknik bilirkişi raporunda ise aracı kullanan kişinin sürücü belgesinin bulunmaması nedeniyle 6/8 oranında kusurlu bulunması karşısında, hizmetin işleyişi için gerekli önem ve özeni göstermeyen idarenin kusurundan dolayı tazmin borcunun doğduğu, 9.4.1997 tarihli Ara Kararı ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, bu inceleme sonucu düzenlenen raporda ise murisin eşi … için 2.840.703.413.-TL. kızı … için 3.364.620.-TL., kızı … için 183.212.451.-TL., oğlu … için 312.363.917.-TL., kızı … için 392.914.164.-TL., kızı … için 568.317.051.-TL. olmak üzere toplam 4.300.875.616.-TL. maddi zararın belirlendiği, bu hesaplamaya göre davacılardan … için hesaplanan 3.364.620.-lira maddi zararın talep edilen 100.000.000.-liradan az olduğu, diğer davacılar için hesaplanan maddi zararın ise talep edilen miktardan fazla olduğunun görüldüğü, dolayısıyla davacılardan …, …, …, … ve …'ın istekleri doğrultusunda her biri için 100.000.000.-TL., davacı … için ise 3.364.620.-TL.nin tazminen ödenmesi gerektiği, manevi tazminat istemi yönünden ise, davacılardan ölenin eşi, çocukları, anne ve babası ve kardeşlerinin aralarındaki hısımlık bağı ve yakın ilişkisi dikkate alındığında ölüm olayından etkilenmemelerinin, elem ve ızdırap duymamalarının mümkün bulunmadığı ve bunun karşılığında manevi tazminat ödenmesi gerektiği, ancak söz konusu miktarın sebebsiz zenginleşmeye neden olacak ölçüde olamayacağı, bu durumda davacıların her biri için 10.000.000.-TL. manevi tazminat ödenmesi gerektiği, gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.
Davalı idare; davacılara ödenmesine karar verilen tutarların sebepsiz zenginleşmeye neden olduğunu, davacılara yakınlarının ölümü nedeniyle, cenaze gideri, nema, emekli ikramiyesi gibi yardımlarda bulunulduğunu iddia ederek, Mahkeme kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.
Davacılar; maddi tazminat miktarına olay tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiğini, manevi tazminata faiz işletilmemesinin hukuki olmadığını, davacıların tamamı için manevi tazminat istemi kabul edilmiş olmasına rağmen maddi hata nedeniyle hesaplama yapılırken bir kişi için manevi tazminat miktarının hesaba katılmadığını dolayısıyla manevi tazminat miktarının toplam 130.000.000.-TL. olması gerekirken 120.000.000.-TL. olarak yazıldığını, davacıların hepsi için, yakınlık dereceleri gözetilmeden aynı miktarda manevi tazminata hükmedildiğini bunun ise hukuka aykırı olduğunu iddia ederek Mahkeme kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedirler.
Dava ve temyiz dosyasının birlikte incelenmesinden davacılardan eş … ve çocukları …, …, …, …, … 40 ar milyon TL. manevi, ölenin annesi ve babası 20 şer milyon TL., …, …, … ve …'ın ise 15'er milyon TL. manevi tazminat istedikleri anlaşılmakta olup, dava konusu olay nedeniyle ölen
davacılar murisinin ölümünden yakınlarının eşit derecede etkilenmelerinin mümkün olmayacağı açıktır.
Bu durumda İdare Mahkemesince; davacılar murisinin davacılara olan yakınlık derecesi gözetilmek suretiyle manevi tazminata hükmedilmesi gerekmekte olup, aksi yönde verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
Öte yandan, davalı idarenin temyiz aşamasındaki iddiaları yerinde bulunmadığından, dava konusu maddi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının onanması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, davacıların temyiz isteminin kısmen reddine; … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin bölümünün onanmasına; davalının temyiz isteminin kısmen reddine; kararın maddi tazminat isteminin kısmen reddine ilişkin bölümünün onanmasına; davacıların ve davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulüyle Mahkeme kararının manevi tazminata ilişkin kısmının bozulmasına 22.11.1999 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.