4. Daire 1998/4018 E. , 1999/2347 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 1998/4018
Karar No: 1999/2347
Temyiz Eden : …
Karşı Taraf : Halkalı Vergi Dairesi Müdürlüğü İSTANBUL
İstemin Özeti : Davacı şirketin 1995-1996 yıllarında kanuni ve iş merkezi İngiltere'de bulunan … Limited Şirketinden kiraladığı "Data Hattı" ndan yararlandığı hizmet nedeniyle yaptığı ödemelerin 5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 24 üncü maddesi uyarınca tevkifata tabi olduğu ileri sürülerek 1995/7 inci dönemi için re'sen kurum (stopaj) vergisi salınmış, fon hesaplanmış, ağır kusur ve kusur cezaları kesilmiştir. ... Vergi Mahkemesi … günlü ve E:…, K:… sayılı kararıyla; … Limited Şirketi'nin Türkiye'de işyeri ve daimi temsilcisinin bulunmadığı,abonelerle yapılan sözleşmelerin ve ödemelerin doğrudan yurt dışında ve yurt dışındaki banka hesabına havale yoluyla yapıldığı ve faturaların gönderildiği, bilginin bedel karşılığı devredilmesi ve devreden kişinin bedel üzerinden hak sahibi olması nedeniyle bu faaliyetin ihtisasa dayanan ve ticari mahiyeti olmayan bir kazanç olduğu, Türkiye'de elde edilmiş sayılamayacağından ticari kazanç olamayacağı,gayri maddi hakların kiraya verilmesi karşılığında elde edilen kazanç olduğu, bu nedenle davacı şirketin tevkifat yapma zorunluluğunun bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir. Davacı şirket,"Data Hattı" aboneliğinin gayrimaddi hakkın bir bedel karşılığında devredilmesini değil,çeşitli kaynaklardan sağlanan bilgilerin, ticari mal satışı gibi piyasadaki birçok müşteriye satışını ifade ettiğini, bilgiyi kullanma hakkını veren şirket açısından elde edilen gelirin ticari kazanç olduğunu, bu nedenle tevkifat yapma zorunluluğunun bulunmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemektedir.
Savunmanın Özeti : Yasal dayanaktan yoksun bulunan temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
Danıştay Savcısı … 'in Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp vergi mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında, anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemektedir.
Açıklanan nedenle temyiz isteminin reddi ile vergi mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
Tetkik Hakimi …'ın Düşüncesi :"Data Hattı" aboneliği karşılığında derlediği bilgileri abonelerine satan … limited şirketi'nin elde ettiği kazanç ticari kazanç niteliğinde olduğundan bilgi kullanımı karşılığında yabancı kuruma yapılan ödemenin Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 24 üncü maddesi uyarınca tevkifata tabi bir ödeme niteliğinde kabul edilmesinin mümkün olmadığı nedeniyle, mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Dördüncü Dairesince gereği görüşüldü:
Uyuşmazlık,İngiltere'de kurulu … Firmasının dünyanın çeşitli yerlerinden derlediği haberleri abonelik sistemine göre tüm dünyadaki mali ve iş cevrelerine, medya kuruluşlarına iletmesi karşılığında ödenen bedeller üzerinden Kurumlar Vergisi Kanununun 24 üncü maddesi uyarınca tevkifat yapılmaması nedeniyle davacı şirket adına yapılan re'sen tarhiyata ilişkindir.
5422 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun dar mükellefiyet başlıklı 11 inci maddesinde, birinci maddede yazılı kurumlardan kanuni ve iş merkezlerinden her ikisi de Türkiye içinde bulunmayanların, yalnız Türkiye'de elde ettikleri kurum kazançları üzerinden vergilendirilecekleri,12 nci maddesinde ise hangi iratların, 11.maddede yazılı dar mükellefiyet mevzuuna giren kurum kazancı olarak kabul edileceği, hükme bağlanmıştır. Sözü edilen Kanun'un 24 üncü maddesinde ise; dar mükellefiyete tabi kurumların ticari, zirai ve diğer kazanç ve iratları dışında kalan kazanç ve iratları ile telif,imtiyaz,ihtira, işletme ticaret ünvanı, alameti farika ve benzeri gayri maddi hakların satışı, devir ve temliki mukabilinde alınan bedellerin % 25 nispetinde kurumlar vergisi tevkifatına tabi olduğu, anılan maddenin 6 ncı fıkrasında, dar mükellefdurumunda olan kurumlara yukarıda yazılı kazanç ve iratları sağlayanların bu kazanç ve iratlardan kurumlar vergisi tevkifatı yapmak zorunda oldukları, 7 nci fıkrasında ise kazanç ve iratları sağlayanların kurumlar vergisi tevkifatına tabi kazanç ve iratları nakden veya hesaben ödeyen veya tahakkuk ettiren gerçek ve tüzel kişiler olduğu belirtilmiştir.
Bu hükümlerin uygulanabilmesi ve tevkifat sorumluluğundan söz edilebilmesi için dar mükellef kurumun, maddede sayılan türde bir gelir elde etmesi gerekli olup, bunun niteliğinin belirlenmesi ise söz konusu gelirin dar mükellef kurum açısından hangi gelir grubuna dahil olduğunun saptanmasına bağlıdır.
Olayda, İngiltere'de kurulu olan ve Türkiye'de işyeri ve daimi temsilcisi bulunmayan … Limited Şirketi'nin "Data Hattı" aboneliği ile derlediği haberleri aktarması karşılığında yapılan ödemelerin yukarıda anılan kanun hükmü kapsamında bir ödeme olduğu kabul edilerek davacı şirketin bu hüküm uyarınca tevkifat yapıp muhtasar beyanname ile bildirme yükümlülüğünde olduğu belirtilerek re'sen tarh yoluna gidilmişse de, söz konusu gelirin elde eden … firması yönünden yapısı üzerinde hiç durulmadığı anlaşılmaktadır. … firmasının yukarıda açıklanan faaliyeti,derlediği bilgileri dünyanın her yerindeki diğer firmalara abonelik yolu ile satmak şeklinde yürüttüğü ticari faaliyete ilişkin olup, aynı şekilde davacı şirkete de bilgi sattığı açık olduğundan, bu faaliyetlerden sağladığı gelirin ticari kazanç olduğundan kuşku duymamak gerekir. Bu itibarla adı geçen yabancı kuruma yapılacak söz konusu ödemelerin satın alınan bilgi karşılığı olduğu, gayri maddi hak bedeli olarak değerlendirilemeyeceği ve Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 24 üncü maddesine göre tevkifata tabi tutulamayacağı açıktır. Bu durumda, Vergi Mahkemesince söz konusu ödemenin elde eden yönünden yapısı irdelenmeksizin davanın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, ... Vergi Mahkemesinin … günlü ve E:… , K: … sayılı kararının bozulmasına, 31.5.1999 gününde oybirliğiyle karar verildi.