8. Daire 1998/4367 E. , 1999/566 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No: 1998/4367
Karar No: 1999/566
Temyiz İsteminde Bulunan : …
Vekilleri : …
Karşı Taraf : …
Vekili : …
İstemin Özeti : Mülkiyeti davacı şirkete ait olan … ili … Köyü, ... Parsel … sayılı taşınmaz üzerinde bulunan tesislerle ilgili olarak verilen 13.7.1993 gün ve 427 sayılı işyeri çalışma ruhsatının iptaline ilişkin, … Büyükşehir Belediye Başkanlığının 19.8.1996 gün ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada; dosya içeriğinden; Merkezi Hollanda'da bulunan davacı şirkete 13.7.1993 gün ve 427 sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği, davacı … Şirketinin %100 hissesinin 1.1.1996 tarihinde … Şirketine devredildiği, bu şirketin adının da daha sonra … olarak değiştirildiği, … adına düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının dava konusu işlemle iptal edilmesi üzerine, söz konusu işlemin iptali istemiyle daha önce hisselerinin tamamını devretmiş olan … Şirketi tarafından 26.9.1996 tarihinde bu davanın açıldığının anlaşıldığı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile dava açıldığı tarihte davacı şirketin bir ilgisi kalmadığından, bu ruhsatın iptal edilmesinde ihlal edilmiş bir hakkının bulunmadığı dolayısıyla işlemin iptali istemiyle açılan bu davada subjektif ehliyetinin olmadığının görüldüğü gerekçesiyle, davayı reddeden … İdare Mahkemesinin … gün ve … sayılı kararının, Hollanda'da merkezi bulunan … şirketinin hisselerini, hissedarı … Limited Şirketine devrettiği, sadece isim değişikliğinin söz konusu olduğu öne sürülerek 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir. Savunmanın Özeti : Yanıt verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi … 'ın Düşüncesi : İstemin kabulü gerekiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı …’ın Düşüncesi : Dava; mülkiyeti davacı şirkete ait olan … ili, … köyünde … parsel … sayılı taşınmaz üzerinde bulunan tesislere 1993 yılında verilen işyeri çalışma ruhsatının iptal edilmesine dair 19.8.1996 gün ve … sayılı işleme karşı açılmıştır.
İdare mahkemesince, 1993 yılında uyuşmazlık konusu ruhsatın verildiği davacı şirketin 1.1.1996 tarihinde paylarının tamamını "… Şirketine" devrettiği, bu tarihten itibaren tüm hakların devralınan şirkete geçmiş bulunduğu, gerek dava, gerekse işlem tarihinde, davacı şirketin çalışma ruhsatı ile ilgisi ve dava ile çıkar ilişkisi kalmadığından, davanın incelenmeksizin ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Merkezi Hollanda'da bulunan … (Anonim Şirket) uhdesine 1993 yılında işyeri çalışma ruhsatı verildiği, bu şirketin paylarının tamamının, ana kirket (...) tarafından 1.1.1996 tarihinde "…" şirketine devredildiği, dava konusu işlemle 19.8.1996 tarihinde işyeri açma ruhsatının iptal edildiği ve davanın … tarafından açıldığı anlaşılmaktadır. Mahkeme tarafından, davacı şirketin paylarının tamamının işlemden önce "… turkey limited" şirketine devri ruhsatın da yeni şirkete devri gibi yorumlanmış ve bu nedenle dava ehliyet yönünden reddedilmiştir.
Bir şirketin paylarının (hisse senetlerinin) tamanının başka bir şirkete devri veya satın alınmasıyla, şirkete ait ruhsatlarının da yeni şirkete geçtiği sonucuna varılamaz.
Hisselerin devrine karşın, devreden şirketin tüzel kişiliği devam etmektedir.
Ruhsat sahibi …, isim değişikliği ile, "…" adıyla şu anda da tüzel kişiliğini sürdürmekte olup, bu isim altında petrol haklarının devam ettiği, petrol işleri Genel Müdürlüğünce de kabul edilmektedir.
Sonuç olarak yalnızca payları el değiştiren ve ismi değişerek tüzel kişiliği devam eden şirketin dava konusu ruhsat ve işlemle ilgisi kalmadığı düşünülemiyeceğinden, davanın ehliyet yönünden reddedilmesinde isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin kabulü ile, kararın bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Uyuşmazlık, mülkiyeti davacı şirkete ait olan taşınmaz üzerinde bulunan tesislerle ilgili olarak verilen işyeri çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlemden doğmuştur.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının Tarafların Kişilik veya Niteliğinde Değişiklik başlığını taşıyan 26/1. maddesinde; Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar, gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin miraşçılar aleyhine takibi yenilenmesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verileceği, dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararının kendiliğinden hükümsüz kalacağı hükme bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, ham petrol arama ve üretim faaliyetiyle uğraşan ve bu faaliyetleri için ekipman ve idari hizmetleri yürüten davacı şirkete, 1993 yılında verilen işyeri çalışma ruhsatının iptal edildiği, idare mahkemesince 1.1.1996 tarihinde ana şirketin paylarının tamamını … Şirketine devrettiği, davacı şirketin çalışma ruhsatı ile ilgisinin ve dava ile çıkar ilişkisinin kalmadığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden incelenmeksizin reddedildiği anlaşılmıştır.
Olayda Merkezi Hollanda da bulunan davacı … adına 13.7.1993 gün ve 427 sayılı ruhsat düzenlenmiş, ana şirket 1.1.1996 tarihinde hisselerinin tamamını … şirketine devretmiştir.
Dava tarihinden sonra davacı şirketin 7 Mart 1997 gün 4244 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ticaret ünvanı değişikliği yayınlanmış, Diyarbakır İdare Mahkemesi kalemi kaydına 24.3.1997 günü giren dilekçe ile bu ünvan değişikliği belirtilmiş ve davaya devam edileceği bildirilmiştir.
Bu durumda, davacı şirketin dava esnasında meydana gelen, bu değişikliği belirtip, davaya devam etme iradesini açıklaması karşısında mahkemece 2577 sayılı Yasanın 26. maddesi uyarınca hisseleri devralan şirketin davacı olarak kabulü suretiyle davanın yürütülmesi gerekirken, ehliyet yönünden reddedilmesinde mevzuata uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, … İdare Mahkemesi kararının bozulmasına, dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere anılan mahkemeye gönderilmesine 18.2.1999 gününde oybirliği ile karar verildi.