9. Daire 1999/2673 E. , 2000/1006 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 1999/2673
Karar No: 2000/1006
Temyiz İsteminde Bulunan : Şarkikaraağaç Malmüdürlüğü
Şarkikaraağaç-ISPARTA
Karşı Taraf : …
Vekili : …
İstemin Özeti : Akaryakıt ticareti ile uğraşan yükümlü şirketin işyerinde yapılan fiili envanter sonuçlarının kaydi envanter ile karşılaştırılması sonucunda bir kısım hasılatın kayıt ve beyan dışı bırakıldığının tesbiti üzerine düzenlenen inceleme raporuna dayanılarak 1997/Kasım dönemi için tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen ağır kusur ve özel usulsüzlük cezalarının terkini istemiyle açılan davayı; dosyanın incelenmesinden, davacı şirketin işyerinde 9.12.1998 tarihinde yapılan fiili envanter sonuçlarının 14.7.1997-9.12.1997 tarihleri arasındaki kayıtlarıyla karşılaştırılması sonucunda motorinde belgesiz alış,normal ve süper benzinde ise belgesiz satış yapıldığının tesbit edildiği, davacı şirket yetkilisince bu farkın benzin yerine motorin faturası kesilmesinden kaynaklandığı, motorindeki alış fazlası ile benzindeki satış fazlasının karşılaştırılması halinde arada çok az bir fark kaldığının görüleceği, bunun da fire oranları dahilinde bulunduğu şeklindeki izahı karşısında inceleme elemanınca; tesbit edilen belgesiz satış miktarına binde 10 oranında fire uygulandığı, farkın normal ve süper benzin ile motorin satış fiyatları arasındaki fiyat farkı ile değerlendirilmesi suretiyle kayıtdışı kalan hasılatın hesaplandığı ve … lira olan iskontonun düşülmesi sonucu … liranın matrah farkı olarak tesbit edildiği yolunda düzenlenen inceleme raporuna dayanılarak cezalı tarhiyat yapıldığının anlaşıldığı, Mahkemece Isparta Ticaret ve Sanayi Odasından fire oranlarının sorulduğu, verilen cevapta benzinde binde 10-20 arasında fire olabileceği bildirildiğinden, Mahkemece fire oranı binde 15 kabul edilerek belgesiz satış hasılatının yeniden hesaplandığı, buna göre matrah farkının … lira olduğu ve bu meblağ üzerinden tarhiyat yapılması gerektiği, öte yandan olayın özelliği ve matrah farkının defter ve belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucu tesbit edilmesi nedeniyle ağır kusur cezasının kusur cezasına çevrilmesinin uygun olduğu, özel usulsüzlük cezasına gelince; 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 353/1. maddesi uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilebilmesi için madde metninde sayılan belgelerin verilmediği ve alınmadığı fiilinin kesin olarak tesbitinin gerektiği, olayda fatura alınmadığı ve verilmediği yolunda somut bir tesbit yapılmadığından kesilen özel usulsüzlük cezasında isabet görülmediği gerekçesiyle kısmen kabul ederek tarhiyatı … lira matrah farkına göre tadil eden, ağır kusur cezasını kusur cezasına çeviren, özel usulsüzlük cezasını terkin eden … Vergi Mahkemesinin … tarih ve … sayılı kararının; inceleme raporuna dayanılarak yapılan tarhiyatın ve kesilen cezaların aynen onanması gerektiği ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.
Savcı …'nın Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49. maddesinin 1. fıkrasında belirtilen nedenlerden hiçbirisine uymayıp Vergi Mahkemesince verilen kararın dayandığı hukuki ve yasal nedenler karşısında, anılan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
Açıklanan nedenle temyiz isteminin reddi ile Vergi Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
Tetkik Hakimi …'ın Düşüncesi : Uyuşmazlıkta …’nce saptanan fire oranlarının uygulanması ve 1997 yılı ortalama akaryakıt satış fiyatları esas alınarak kayıt dışı bırakılan hasılatın hesaplanması gerekmekle birlikte yükümlü temyize gelmediğinden ve temyiz eden aleyhine karar verilemeyeceğinden sonuç itibariyle yerinde bulunan mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince işin gereği görüşüldü:
İstem, akaryakıt ticareti ile uğraşan yükümlü şirketin işyerinde yapılan fiili ve kaydi envanter sonucunda bir kısım hasılatın kayıt ve beyan dışı bırakıldığının tesbiti üzerine düzenlenen rapora dayanılarak 1997/Kasım dönemi için tarh edilen katma değer vergisi ile kesilen ağır kusur ve özel usulsüzlük cezalarının terkini istemiyle açılan davayı kısmen kabul ederek katma değer vergisini tadilen onayan, ağır kusur cezasını kusur cezasına çeviren, özel usulsüzlük cezasını da terkin eden Vergi Mahkemesi kararının Vergi Dairesi Müdürlüğünce bozulmasına ilişkin bulunmaktadır.
Benzer olaylarda Dairemizce; yükümlü şirketin defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, her emtia için litre cinsinden emtia dengesinin kurulmasına, … Anonim Şirketince saptanan fire oranlarının uygulanması suretiyle belgesiz alış ve satış bulunup bulunmadığının saptanmasına, belgesiz satış yapıldığının tesbiti halinde emtia cinslerine göre 1997 yılı ortalama satış fiyatları uygulanarak kayıtdışı hasılatın hesaplanmasına, uygulamada akaryakıt satışlarında benzin faturası yerine motorin faturası kesildiğinin bilinmesi karşısında satış faturaları düzenlenirken akaryakıt cinslerinde karışıklık yapılmış olabileceği ve bunların birbirinden mahsubunun yapılması gerektiğinin göz önüne alınmasına karar verilmektedir.
Olayda Vergi Mahkemesince, inceleme elemanınca tesbit edilen faturasız satış miktarına … Ticaret ve Sanayi Odasından alınan bilgiye göre ortalama binde 15 oranında fire uygulanması ve benzin ile motorin fiyatları arasındaki fark ile değerlendirilmesi suretiyle belgesiz satış hasılatının hesaplanması yerinde görülmemekle birlikte yükümlü şirket tarafından temyize gelinmediğinden ve temyiz eden aleyhine karar verilemeyeceğinden mahkeme kararı sonucu itibariyle yerinde bulunmaktadır.
Açıklanan nedenlerle … Vergi Mahkemesinin … tarih ve … sayılı kararının bozulmasına ilişkin temyiz isteminin reddine 29.3.2000 tarihinde oybirliği ile karar verildi.