T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/2609
Karar No : 2024/3573
DAVACI : …
DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLİ : 1. Hukuk Müşaviri Yrd. …
DAVANIN KONUSU : Kırşehir Valiliği, … İlçe Nüfus Müdürlüğünde … kadrosunda görev yapan davacı tarafından, 08/06/2007 günlü, 26546 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin, 23/01/2018 günlü, 30310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 4. maddesi ile değiştirilen "Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde yer alan, "son müracaat tarihi itibariyle" ibareleri ile aynı bentlerde belirtilen kadrolara atanabilmek için Bakanlık merkez veya taşra teşkilatında ... kadrosunda "en az 3 yıl çalışmak olmak" ibarelerinin ve 21/04/2018 tarihli İçişleri Bakanlığı 2018 yılı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'te alt görevde çalışma süresinin 3 yıldan 2 yıla düşürüldüğü, dava konusu Yönetmelik'te ise halen 3 yıl şartının arandığı, 2015 yılında görevde yükselme sınavıyla ... kadrosuna atanan ve kurumlarında 8 veya 10 yıl ya da daha fazla hizmeti bulunan memurların, en az iki yıl ... olarak görev yaptığı, birçoğunun boş müdürlük kadrolarına vekalet ettiği, bu personel için 3 yıl ... kadrosunda çalışmış olma şartı aranmasının mağduriyet oluşturduğu, 2004 yılından 2018 yılına kadar yapılan her sınavda bir önceki sınavı kazanarak ... kadrosuna atananların bir sonraki sınavda müdürlük veya eşdeğer kadrolar için sınava girebilmelerinin sağlandığı, bu nedenle kendisinde ve diğer personelde sınava girme konusunda haklı beklenti oluştuğu, sınavın öne alınmasının mağduriyet oluşturduğu, görevde yükselme ve unvan değişikliği esaslarının Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca Kanun'la düzenlenmesi gerektiği, 09/12/2015'te ...lik görevine başladığı ve 09/12/2018'de 3 yılını dolduracağı, her ne kadar yazılı sınav 21/04/2018 tarihinde yapılacak ise de, atama takviminin 05/03/2019'da son bulacak olması nedeniyle bu tarihe kadar kendisinin fiilen 3 yıl çalışmış olacağı, bu nedenle 'son müracaat tarihi itibariyle" ifadesinde hukuka uyarlık bulunmadığı, sınavın erken tarihte yapılması nedeniyle başvuruların yetersiz olduğu, bu durumun kariyer ve liyakat ilkelerine aykırı bir durum oluşturduğu, Bakanlığın 25/07/2018 günlü yazısıyla; Bakanlığın yeniden teşkilatlanması nedeniyle sözlü sınav sonuçlarının açıklanmasının ve kesin başarı listelerinin açıklanmasının ikinci bir emre kadar durdurulduğu, sınav sonuçlarının açıklanması, itiraz süresi, tebliğ ve en geç 2 ay içinde göreve başlama ile 6 ay içinde boş kadrolara yedeklerin atanması süreleri dikkate alındığında, en az 3 yıl alt görevlerde çalışma şartının fiilen gerçekleşeceği, bu nedenle "son başvuru tarihi itibariyle" aranan 3 yıl şartının kendisi gibi 2015 yılında ... olarak atananları mağdur ettiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Dava konusu edilen "en az 3 yıl çalışmış olmak" şartının 2018 yılı değişikliği öncesinde de var olduğu, Genel Yönetmelik'in "Duyuru ve başvuru" başlıklı 9. maddesine istinaden dava konusu Yönetmelik'te "son müracaat tarihi itibariyle" ibaresine yer verildiği, Genel Yönetmelik'e uygun düzenleme yapılması nedeniyle hukuka aykırılığın bulunmadığı, İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin 14. maddesine istinaden, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatında boş bulunan unvanlı kadrolar için 22/01/2018 günlü Bakan onayının alınarak 2018 yılı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği sınavının yapılmasına karar verildiği, kurumların talep ve ihtiyaçları doğrultusunda kendilerinin belirleyeceği tarihlerde görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavını yapabileceği ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Düzenleyici işlem yönünden karar verilmesine yer olmadığına, bireysel işlem yönünden ise davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Kırşehir Valiliği, ... İlçe Nüfus Müdürlüğünde ... kadrosunda görev yapan davacı tarafından, 08/06/2007 günlü, 26546 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin, 23/01/2018 günlü, 30310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 4. maddesi ile değiştirilen "Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde yer alan, "son müracaat tarihi itibarıyla" ve "en az 3 yıl çalışmış olmak" ibareleri ile 21/04/2018 günlü İçişleri Bakanlığı 2018 yılı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavının iptali istenilmektedir.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin ''Hizmet süresi'' başlıklı 6. maddesinde ''(Değişik birinci fıkra : 30/6/2014-2014/6579 K.) Kurumlar, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar. İlan edilen kadro veya pozisyon için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olması esastır.
Kurumlar atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen süreleri dikkate alarak belirler.'' hükmü yer almıştır.
İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin, 23/01/2018 günlü, 30310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 4. maddesi ile değiştirilen 7 nci maddesinin birinci fıkrasında '' Bu maddede belirtilen kadrolara görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki özel şartlar aranır.'' hükmü getirilmiş; a) İl nüfus ve vatandaşlık müdürü, b) İl planlama ve koordinasyon müdürü, c) Şube müdürü, ç) İl yazı işleri müdürü, il mahalli idareler müdürü, il idare kurulu müdürü ve 112 acil çağrı merkezi müdürü, d) İlçe yazı işleri ve ilçe nüfus müdürü kadrolarına atanabilmek için; bakanlık merkez veya taşra teşkilatında ... kadrosunda "en az 3 yıl çalışmak olmak" şartı getirilmiştir.
Kamu idarelerinin yerine getirmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin en iyi biçimde yürütülmesini sağlamak amacıyla gerekli önlemleri almaları gerektiği idare hukuku ilkelerinden olup; bu önlemler arasında, hizmetin bilgi ve deneyim yönünden yetişmiş personel istihdam edilerek gördürülmesi hususu da yer almakta, anılan personelin ehliyet ve başarısının tespiti amacıyla meslek içindeki ilerleme ve yükselmelerinde, üst normlara aykırı olmamak kaydıyla idarelerin, yüklenmiş oldukları kamu hizmetinin ve yükselmeye tabi görevin niteliğini dikkate almak suretiyle, atanılacak görev için en uygun alt görevleri ve bu görevlerde asgari çalışma sürelerini hizmet gerekleri doğrultusunda belirlemeleri hususunda takdir yetkisine sahip olduğunda kuşku bulunmamaktadır.
Bu nedenle, teşkilatını, sınava girebilecek personel sayısını en iyi bildiği kabul edilen davalı idarece getirilen ... kadrosunda "en az 3 yıl çalışmak olmak" ibarelerinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Genel Yönetmeliğin ''Sözlü sınav''ı düzenleyen 12/A maddesinde sözlü sınavda sesli ve görüntülü kayıt olması öngörülmediğinden dava konusu Yönetmeliğin 16/A. maddesinin 4. fıkrasında da hukuka aykırılık bulunmadığı gibi; dava konusu görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavında da, davacının ileri sürdüğü iddialar yönünden, hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Kırşehir Valiliği, ... İlçe Nüfus Müdürlüğünde ... kadrosunda görev yapan davacı tarafından, 08/06/2007 günlü, 26546 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin, 23/01/2018 günlü, 30310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 4. maddesi ile değiştirilen "Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde yer alan, "son müracaat tarihi itibariyle" ibareleri ile aynı bentlerde belirtilen kadrolara atanabilmek için Bakanlık merkez veya taşra teşkilatında ... kadrosunda "en az 3 yıl çalışmak olmak" ibarelerinin ve 21/04/2018 tarihli İçişleri Bakanlığı 2018 yılı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
18/04/1999 günlü, 23670 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in "Hizmet süresi" başlıklı 6. maddesinde, ''Kurumlar, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar. İlan edilen kadro veya pozisyon için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olması esastır.
Kurumlar atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, Devlet Memurları Kanunu'nun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen süreleri dikkate alarak belirler." kuralı,
"Sınav şartı" başlıklı 8. maddesinde, "Görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerekir." kuralı ve "Duyuru ve başvuru" başlıklı 9. maddesinde, "Görevde yükselme suretiyle atama yapılacak kadro veya pozisyonlar yazılı sınavlardan önce duyurulur. İlan edilen kadro veya pozisyonlar için belirlenen başvuru tarihinin son günü itibarıyla aranan nitelikleri taşıyan personel, başvuru şartlarını taşıdığı farklı unvanlı kadro veya pozisyonlardan sadece biri için duyuruda belirtilen şekilde başvuruda bulunabilir. Aylıksız izinde bulunanlar dâhil olmak üzere, ilgili mevzuatı uyarınca verilen izinleri kullanmakta olanların da sınava katılmaları mümkündür." kuralı yer almış, aynı Yönetmelik'in 15. maddesi ile kurumlara kendi görevde yükselme yönetmeliklerini çıkarma konusunda yetki verilmiş ve düzenleme yapılacak konuların çerçevesi de belirlenmiştir.
Liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak İçişleri Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapan personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esaslarının belirlenmesi amacıyla hazırlanmış olan İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliği, 08/06/2007 günlü, 26546 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur.
08/06/2007 günlü, 26546 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmelik'in 23/01/2018 günlü, 30310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 4. maddesi ile değiştirilen "Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında, 'Bu maddede belirtilen kadrolara görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki özel şartlar aranır.'' hükmü getirilmiş; a) İl nüfus ve vatandaşlık müdürü, b) İl planlama ve koordinasyon müdürü, c) Şube müdürü, ç) İl yazı işleri müdürü, il mahalli idareler müdürü, il idare kurulu müdürü ve 112 acil çağrı merkezi müdürü, d) İlçe yazı işleri ve ilçe nüfus müdürü kadrolarına atanabilmek için; "son müracaat tarihi itibariyle" bakanlık merkez veya taşra teşkilatında ... kadrosunda "en az 3 yıl çalışmak olmak" şartı düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
I- 08/06/2007 günlü, 26546 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin, 23/01/2018 günlü, 30310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 4. maddesi ile değiştirilen "Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde yer alan "son müracaat tarihi itibariyle" ve ... kadrosunda "en az 3 yıl çalışmak olmak" ibarelerinin iptali istemi yönünden;
Davacı, 21/04/2018 tarihli İçişleri Bakanlığı 2018 yılı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavının, son müracaat tarihi itibariyle ilgili kadrolar için ... kadrosunda 3 yıl çalışmış olma şartının aranmasının hukuka aykırı olduğu ve sınavın erken tarihte yapılarak kendisinin ve kendisiyle benzer durumdaki ... kadrosunda görev yapan kamu görevlilerinin sınava girememesi nedeniyle mağdur edildiği gerekçeleriyle iptalini talep etmektedir.
Kamu idarelerinin yerine getirmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin en iyi biçimde yürütülmesini sağlamak amacıyla gerekli önlemleri almaları gerektiği idare hukuku ilkelerinden olup; bu önlemler arasında, hizmetin bilgi ve deneyim yönünden yetişmiş personel istihdam edilerek gördürülmesi hususu da yer almakta, anılan personelin ehliyet ve başarısının tespiti amacıyla meslek içindeki ilerleme ve yükselmelerinde, üst normlara aykırı olmamak kaydıyla idarelerin, yüklenmiş oldukları kamu hizmetinin ve yükselmeye tabi görevin niteliğini dikkate almak suretiyle, atanılacak görev için en uygun alt görevleri ve bu görevlerde asgari çalışma sürelerini hizmet gerekleri doğrultusunda belirlemeleri hususunda takdir yetkisine sahip olduğunda kuşku bulunmamaktadır.
Bu itibarla; personel planlamaları kapsamında, hizmetin gereği olarak gerekli düzenlemeleri yapma konusunda idareye tanınan takdir yetkisi çerçevesinde getirilen ve üst hukuk normu niteliğinde olan Genel Yönetmeliğe aykırı hükümler içermeyen kurallarda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmakla birlikte;
Dava konusu Yönetmelik'in, 18/01/2020 günlü, 31012 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 26. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış olduğu anlaşıldığından, iptali istenen düzenleyici işleme yönelik olarak davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, davacının iptalini talep ettiği düzenleme yürürlükte olmadığından, düzenlemenin iptaline ilişkin istem hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
II- 21/04/2018 tarihli İçişleri Bakanlığı 2018 yılı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavının iptali istemi yönünden;
Dava konusu bireysel işlemin dayanağı olan Yönetmelik yürürlükten kaldırılmış ise de, idari yargılama hukukunun temel ilkeleri gereği, idari işlemlerin hukuka uygun olup olmadıklarına ilişkin yargısal denetimin, tesis edildikleri tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekmektedir.
Hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılan düzenleyici kurallara uygun tesis edilen, 21/04/2018 tarihli İçişleri Bakanlığı 2018 yılı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı da hukuka uygun bulunmaktadır.
Diğer taraftan, düzenleyici işlem yönünden karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmiş ise de; bu husus idarenin doğrudan haksız çıkan taraf olduğu ve yargılama giderlerinden sorumlu olacağı sonucunu doğurmayacağından ve bireysel işleme yönelik hukukilik denetimi yapılırken ilgili Yönetmelik hükümlerinin de hukuka aykırılık taşımadığı değerlendirildiğinden yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 08/06/2007 günlü, 26546 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin, 23/01/2018 günlü, 30310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 4. maddesi ile değiştirilen "Görevde yükselme sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar" başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde yer alan, "son müracaat tarihi itibariyle" ibareleri ile aynı bentlerde belirtilen kadrolara atanabilmek için Bakanlık merkez veya taşra teşkilatında ... kadrosunda "en az 3 yıl çalışmak olmak" ibarelerinin iptali istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA oyçokluğuyla;
2. Davacının, 21/04/2018 tarihli İçişleri Bakanlığı 2018 yılı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavının iptaline karar verilmesi istemi yönünden DAVANIN REDDİNE oybirliğiyle,
3. Aşağıda dökümü yapılan …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, eksik yatırılan …-TL posta giderinin davacıya tamamlattırılmasına, fazla yatırılan …-TL harcın davacıya iadesine,
4. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen …-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 10/06/2024 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY :
İdari yargı denetiminin amacının "hukuka uygunluk" olduğu ve bu denetimin de dava konusu işlemin kurulduğu tarih itibarıyla gerçekleştirilmesi gerektiği İdare hukukunun ve idari yargının bilinen en temel ilkeleridir. Bu nedenle, dava konusu düzenleyici işlemin hukuka uygunluğunun denetlenerek bir karar verilmesi ve tarafların davadaki haklılık durumuna göre de yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekmekte iken, dava konusu edilen Yönetmelik maddelerinin yürürlükten kaldırılmış olması nedeniyle düzenleyici işlem bakımından davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen kararın bu kısmına katılmıyorum.