T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2018/4288
Karar No : 2024/3639
DAVACI : …
VEKİLİ: Av. …
DAVALI : … Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri …
DAVANIN KONUSU : … Aile ve Toplum Hizmetleri Biriminde uzman klinik psikolog olarak görev yapmakta iken Manisa iline atanma talebinde bulunan ve talebi kabul edilerek Manisa iline atanan davacı tarafından, atama işleminin iptal edilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … günlü, … sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olarak ileri sürülen ve 17/05/2013 günlü, 28650 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Yer değiştirme işleminin iptali” başlıklı 25. maddesinin 2. fıkrasının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, Sağlık Bakanlığı, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Göç İdaresi Genel Müdürlüğü, Milli Eğitim Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu gibi çeşitli kurumların kendi yönetmeliklerinde tayin talebinde bulunan personelin, bu talebinden vazgeçebileceğine ilişkin düzenlemelerin mevcut olduğu, davalı idarede görev yapan personelin haklı gerekçeleri olduğu halde tayin taleplerinden vazgeçememelerinin eşitlik ilkesine aykırı olduğu, dava konusu Yönetmelik maddesinin 657 sayılı Kanun’da düzenlenmemiş bir hükmü düzenlediği, dolayısıyla normlar hiyerarşisi ilkesine de aykırı olduğu, tayin talep etmesinin sebebinin, anne ve babasının sağlık sorunları nedeniyle desteğe ihtiyaçları olması ve kendi aile birliğini sağlamak iken, mazeretinin ortadan kalkması sebebiyle koşullarının korunması gerekirken, aile birliği ve ihtiyaçları yok sayılarak başka ile gönderildiği kaldı ki; 15/09/2019 tarihinde evlendiği ve eş durumu nedeniyle atamasının İstanbul'a yapıldığı, dava konusu işlemin konusuz kaldığı iddia edilmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Davalı İdare tarafından, Yönetmeliğin dava konusu maddesinden, isteğe bağlı yer değiştirme kapsamında görev yeri değiştirilen personelin atama işleminin iptaline ilişkin taleplerinin ancak atama onayı çıktıktan sonra eş ve sağlık mazereti durumlarından birinin ortaya çıkması halinde değerlendirmeye alınacağının anlaşıldığı, davacının naklen atama onayının 27/09/2018 tarihinde alınmış olduğu ve davacının annesine ait sağlık raporunun 20/10/2017 tarihli ve atama onayından önce olduğu, dava konusu Yönetmelik hükmünün Devlet Memurları Kanunu'nun 72. maddesine ve Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğe dayanılarak hazırlandığı ve herhangi bir hak mağduriyetine neden olmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu Yönetmeliğin iptali istenilen maddesi ile davacı hakkında tesis edilen işlem yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ: Dava, İstanbul İli, Bahçelievler Aile ve Toplum Hizmetleri Biriminde uzman klinik ... olarak görev yaparken Manisa iline atanma talebinde bulunan ve talebi kabul edilerek Manisa iline atanan davacı tarafından, atama işleminin iptal edilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen 17/05/2013 tarih ve 28650 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Yer değiştirme işleminin iptali” başlıklı 25. maddesinin 2. fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden,davacının 16/09/2014 tarihinde İstanbul ilinde ... olarak göreve başladığı,davacının Manisa ilinde ikamet eden annesinin Ekim 2017 tarihinde trafik kazası geçirdiği,buna bağlı olarak “fokal beyin yaralanması” ve “klavikula kırığı”na maruz kaldığı, babasının da aterosklerotik kalp hastası olduğu,20/04/2018 tarihli dilekçesi ile sırasıyla İzmir ve Manisa illerinden birine atanma istemiyle davalı idareye başvuruda bulunduğu,ancak davacı tarafından doldurulan atanma istek formunda anne ve babasının sağlık mazeretine ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye yer verilmediği, davalı idarenin 27/09/2018 onay tarihli işlemi ile davacının talebi doğrultusunda tercihleri arasında bulunan Manisa iline atandığı, bu işlemin İstanbul Valiliği Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün 01/10/2018 tarihli yazısı ile davacıya tebliğ edildiği,bunun üzerine davacının aynı tarihli dilekçesi ile; ailesinin Manisa ilinde ikamet etmesi sebebiyle tayin istediğini, ancak babasının Haziran 2018 tarihinde emekli olması üzerine ailesinin İstanbul iline taşındığını ve halihazırda birlikte ikamet ettiklerini, bu nedenle, ailevi mazeretinin ortadan kalktığını belirterek, Manisa İline yapılan atamasının iptali talebiyle davalı idareye başvurduğu,davacının bu başvurusunun durumunun Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Yer değiştirme işleminin iptali” başlıklı 25. maddesinin 2. fıkrasına uygun olmadığı gerekçesiyle reddine ilişkin dava konusu … tarih ve … sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olan anılan yönetmeliğin 25/2. maddesinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı idare tarafından, davacının, Manisa İli'ne naklen atanmasına ilişkin işlemin 2018 yılı genel atama duyurusu sonucu ilan edilen kadrolara yaptığı başvurusu üzerine değerlendirilerek tesis edildiği, dolayısıyla, davacının yapılan atamasının Yönetmelikte belirtilen mazeret durumlarından (sağlık, eş, çocuklarının öğrenimi) birine bağlı olarak yapılmadığı, bu nedenle,davacının talebinin Yönetmeliğin 25. maddesinin 2. fıkrası uyarınca reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
07/05/2013 tarih ve 28650 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 25/2. maddesinin iptali istemine yönelik olarak yapılan incelemede;
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72. maddesinde “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.
Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır. ...” hükmüne yer verilmiştir.
Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in“Memurun İsteği Üzerine Yapılabilecek Yer Değiştirmeler” başlıklı 12. maddesinde “Sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerinin belgelendirilmesi halinde, hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma süreleri tamamlanmadan memurun isteği üzerine yer değiştirme suretiyle ataması yapılabilir.
Sağlık ve aile birliği mazeretlerine dayalı olarak yer değiştirmeye tabi tutulan memur,mazeretinin devam ettiğini her yıl Ocak ayında alacağı belgeyle belgelendirmek zorundadır. Zorunlu çalışma süresini sağlık veya aile birliği mazeretine dayalı olarak tamamlamamış olan memur mazeretinin sona ermesi durumunda, zorunlu hizmet süresinin eksik kalan kısmını tamamlamak zorundadır.
Sağlık ve can güvenliği mazeretlerine dayalı olarak yapılacak yer değiştirme suretiyle atamalar, atanma dönemine tabi değildir.” düzenlemesine yer verilmiş,”Özel Yönetmelikler” başlıklı 28. maddesinde de, kurumların bu yönetmelikteki hükümlere aykırı olmamak üzere bu yönetmeliğin çeşitli maddelerinde kurumlarca tesbiti öngörülen diğer hususları kapsıyan özel yönetmeliklerini Devlet Personel Dairesinden olumlu görüş alınmak sureti ile düzenleyebilecekleri belirtilmiştir.
17/05/2013 tarih ve 28650 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Yer değiştirme işleminin iptali” başlıklı 25. maddesinde “ (1) Bu Yönetmelikte belirtilen mazeret durumlarından birine bağlı olarak kendi istekleri üzerine il içinde veya il dışında görev yerleri değiştirilen personelden, yer değiştirmeyi gerektiren mazeretlerinin ortadan kalktığını beyan ederek atamalarının iptalini isteyenlerin eski görev yerlerinden ayrılmamış olmaları şartıyla atamaları iptal edilir. Bu şekilde ataması iptal edilenler, hizmet ihtiyaçları çerçevesinde il içinde farklı yer veya birimde istihdam edilmek üzere atanabilirler.
(2) Bulunduğu bölge veya yerin zorunlu çalışma süresini doldurarak isteğe bağlı yer değiştirme kapsamında görev yerleri değiştirilen personelin atama işlemleri iptal edilmez. Ancak atama onayları çıktıktan sonra personelin eş ve sağlık mazereti durumlarından birinin ortaya çıkması halinde atama işleminin iptaline ilişkin talepleri, eski görev yerlerinden ayrılmamış olmaları şartıyla değerlendirmeye alınır. Yapılan atamaların iptaline veya değiştirilmesine ilişkin diğer sebeplere dayalı talepler dikkate alınmaz. Bu şekilde ataması iptal edilenler, hizmet ihtiyaçları çerçevesinde il içinde farklı yer veya birimde istihdam edilmek üzere atanabilirler.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri dikkate alındığında, hizmet gerekleri ve bölgelerin özellikleri gözetilerek atamaların yapılacağı, yönetmelikte belirtilen mazeret sebeplerine bağlı olarak atamaların yapılmasından sonra, atamaya esas mazeretin ortadan kalkması halinde talep üzerine atamanın iptal edileceği,ancak bulunulan yerdeki zorunlu çalışma süresinin tamamlanması üzerine isteğe bağlı atanma taleplerine dayalı olarak yapılan atama işleminden sonra ortaya çıkan sadece eş ve sağlık mazereti durumlarında atamanın iptal edilmesine ilişkin talep halinde atamaların iptal edilip edilmemesi konusunda idareye takdir hakkı tanındığı, bunun dışındaki çocukların eğitim durumu,yetkili amirin teklifi üzerine atama gibi sebeplerle yapılan atamalarda atama onayından sonra atamanın iptaline ilişkin taleplerin değerlendirmeye alınmasına imkan tanınmadığı anlaşılmaktadır.
İdarenin kamu hizmetinin aksatılmadan yürütülmesi gayesiyle hizmet ihtiyaçlarını ve hizmet bölgelerinin özelliklerini, kamu görevlilerinin daha önce bulundukları hizmet yerlerini gözeterek kamu yararı ve kişi yararı dengesini de gözeterek bir plan dahilinde atama yapması gerektiği,atama onayının yapılmasından sonra hemen her halde,yapılan atamaların talep halinde iptaline imkan tanınması halinde, birbirine bağlı olarak birçok atamanın da iptalinin gerekebileceği, bu nedenle kamu hizmetin aksamasına sebebiyet verilebileceği açıktır.
Bu nedenle, atama onayından sonra sadece belli durumlarda atamanın iptaline imkan tanıyan dava konusu düzenlemede 657 sayılı Kanunun 72, maddesine ve Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Davacının, Manisa iline atanmasına dair işlemin iptal edilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin davalı idarenin 26/10/2018 tarih ve 457950 sayılı işleminin iptali istemine yönelik olarak yapılan incelemede;
Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in “Zorunlu Hizmet Süresi Tamamlanmadan Yapılabilecek Yer Değiştirmeler” başlıklı 10. maddesinde “ Hizmetin gereği olarak 11 inci maddede ya da memurun isteği üzerine, 12 nci maddede belirtilen nedenlerle bu Yönetmeliğin 5 ncı maddesinde belirtilen zorunlu çalışma süreleri tamamlanmadan yer değiştirme suretiyle atanma yapılabilir.”düzenlemesine,”Memurun İsteği Üzerine Yapılabilecek Yer Değiştirmeler” başlıklı 12. maddesinde “Sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerinin belgelendirilmesi halinde, hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma süreleri tamamlanmadan memurun isteği üzerine yer değiştirme suretiyle ataması yapılabilir.
Sağlık ve aile birliği mazeretlerine dayalı olarak yer değiştirmeye tabi tutulan memur, mazeretinin devam ettiğini her yıl Ocak ayında alacağı belgeyle belgelendirmek zorundadır. Zorunlu çalışma süresini sağlık veya aile birliği mazeretine dayalı olarak tamamlamamış olan memur mazeretinin sona ermesi durumunda, zorunlu hizmet süresinin eksik kalan kısmını tamamlamak zorundadır.
Sağlık ve can güvenliği mazeretlerine dayalı olarak yapılacak yer değiştirme suretiyle atamalar, atanma dönemine tabi değildir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
17/05/2013 tarih ve 28650 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin "Hizmet bölgeleri ve bölgelerdeki zorunlu çalışma süreleri" başlıklı 7. maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasına esas olmak üzere iller; sosyal, kültürel, ulaşım imkânları ve ekonomik şartları ile hizmet gerekleri dikkate alınmak suretiyle Ek-1 sayılı cetvelde gösterilen dört hizmet bölgesine ayrılır. Merkez teşkilatı birinci hizmet bölgesi kapsamındadır.(2) Zorunlu çalışma süreleri birinci bölgede 7 yıl, ikinci bölgede 5 yıl, üçüncü bölgede 4 yıl, dördüncü bölgede 3 yıldır.(3) (Mülga:RG-9/7/2013-28702)(4) (Ek birinci cümle:RG-9/7/2013-28702) Personelin tüm bölgelerde görev yapması esastır. Personelin, atandığı bölge ve bölge içerisindeki yerlerde bu Yönetmelik ile tespit edilmiş süre kadar fiilen çalışması zorunludur. Personelin, hizmet bölgeleri ve bölge içerisindeki yerler için belirlenen süreler kadar fiilen çalışmadan, 13, 14, 15, 16 ve 17 nci maddelerde yer alan mazeretler ve durumlar hariç (Değişik ibare:RG-9/7/2013-28702) diğer hizmet bölgelerine atamaları yapılamaz. Ancak bulunduğu yerin zorunlu çalışma süresinin yarısını dolduran personelin, aynı hizmet bölgesinde veya alt hizmet bölgelerinde Bakanlıkça ihtiyaç gösterilen yerlerden, kadro ve unvanına uygun bir yere talepleri halinde (Ek ibare:RG-9/7/2013-28702) genel atama döneminde atamaları yapılabilir.”düzenlemesine yer verilmiş, yönetmeliğe ekli 1 sayılı cetvelde İstanbul I. Hizmet bölgedesindeki,Manisa ili ise II. Hizmet bölgesindeki iller arasında gösterilmiştir.Yine aynı yönetmeliğin "Yer değiştirme suretiyle atama dönemi" başlıklı 8. maddesinde; "Bulunduğu bölge veya yerin zorunlu çalışma süresini doldurarak yer değişikliği talebinde bulunan personelin atamaları her yıl Haziran ve Eylül ayları arasında bu Yönetmelikte gösterilen esaslara göre toplu olarak yapılır." hükmüne yer verilmiş; "Sağlık mazereti sebebiyle atama" başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasında da, personelden, görevli bulunduğu yerde kalmasının kendisi veya kanunen bakmakla yükümlü olduğu kimselerden birinin sağlık durumunu tehlikeye sokacağını, tam teşekküllü bir devlet hastanesi veya kamu üniversitesi hastanelerinden başvuru tarihinden geriye doğru son altı ay içerisinde alınmış sağlık kurulu raporu ile belgeleyenlerin yer değiştirme talebinde bulunabileceği belirtilmiştir.
Diğer taraftan, anılan Yönetmeliğin "Yer değiştirme işleminin iptali” başlıklı 25. maddesinin 1. fıkrasında; "Bu Yönetmelikte belirtilen mazeret durumlarından birine bağlı olarak kendi istekleri üzerine il içinde veya il dışında görev yerleri değiştirilen personelden, yer değiştirmeyi gerektiren mazeretlerinin ortadan kalktığını beyan ederek atamalarının iptalini isteyenlerin eski görev yerlerinden ayrılmamış olmaları şartıyla atamaları iptal edilir. Bu şekilde ataması iptal edilenler, hizmet ihtiyaçları çerçevesinde il içinde farklı yer veya birimde istihdam edilmek üzere atanabilirler." düzenlemesine, aynı maddenin 2. fıkrasında ise; "Bulunduğu bölge veya yerin zorunlu çalışma süresini doldurarak isteğe bağlı yer değiştirme kapsamında görev yerleri değiştirilen personelin atama işlemleri iptal edilmez. Ancak atama onayları çıktıktan sonra personelin eş ve sağlık mazereti durumlarından birinin ortaya çıkması halinde atama işleminin iptaline ilişkin talepleri, eski görev yerlerinden ayrılmamış olmaları şartıyla değerlendirmeye alınır. Yapılan atamaların iptaline veya değiştirilmesine ilişkin diğer sebeplere dayalı talepler dikkate alınmaz. Bu şekilde ataması iptal edilenler, hizmet ihtiyaçları çerçevesinde il içinde farklı yer veya birimde istihdam edilmek üzere atanabilirler." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtildiği üzere, söz konusu Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fıkrasında, mazeret durumlarından birine bağlı olarak kendi istekleri üzerine il dışında görev yerleri değiştirilen personelin mazeretinin ortadan kalkması durumunda atama işleminin iptal edilebileceği belirtilmiş, yapılan atamanın iptal edilebilmesi ise, atamaların iptalini isteyenlerin eski görev yerlerinden ayrılmamış olmaları şartına bağlanmıştır.Aynı maddenin 2. fıkrasında ise, bulunduğu bölge veya yerin zorunlu çalışma süresini doldurarak isteğe bağlı yer değiştirme kapsamında görev yerleri değiştirilen personelin atama işlemlerinin iptal edilemeyeceği, buna karşın, atama onayından sonra personelin eş ve sağlık mazereti durumlarından birinin ortaya çıkması halinde atama işleminin iptaline ilişkin taleplerin, eski görev yerlerinden ayrılmamış olmaları şartıyla değerlendirmeye alınacağı düzenlenmiştir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri ile dosyada mevcut olan bilgi ve belgeler incelendiğinde, esas olarak çalışılan bölge ve yer için tespit edilen zorunlu çalışma süresi doldurulmaksızın atama yapılmasının mümkün olmadığı, ancak yönetmelikte belirtilen mazeretlere dayalı olarak atanma isteminde bulunulması halinde zorunlu çalışma süresinin doldurulması şartının aranmayacağı,ancak Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 7/4. maddesinde idarece ihtiyaç gösterilen yerlere atanma talebinde bulunmak ve çalışılmakta olan bölge ve yer için gerekli zorunlu çalışma şartının yarısının doldurulmuş olması şartıyla zorunlu çalışma süresi tamalanmadan da isteğe bağlı atanmaya imkan tanındığı,bu yönetmeliğin 7/4. maddesinin 3. cümlesindeki düzenlemenin mazerete dayalı atanma talebinde bulunmak için çalışılan yerdeki zorunlu çalışma süresinin yarısının doldurulmuş olması gerektiği şeklinde yorumlanmaya müsait olmadığı, davacının Manisa iline atanma talebiyle yaptığı 20/04/2018 tarihli başvuruda (anne ve babasının sağlık durumu dahil) mazeret durumuna ilişkin herhangi bir açıklamaya yer vermediği, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 13/1. maddesinde belirtildiği gibi, görevli bulunduğu yerde kalmasının kendisi veya kanunen bakmakla yükümlü anne ve babasının sağlık durumunu tehlikeye sokacağını gösteren herhangi bir sağlık kurulu raporu da ibraz etmediği, davacının dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle İstanbul için anılan yönetmelikte öngörülen 7 yıllık zorunlu çalışma süresini doldurmamış olduğu dikkate alındığında, davacının başvurusu üzerine tesis edilen 27/09/2018 onay tarihli atama işleminin, mazeret durumu kapsamında değil, 2018 yılı genel atama döneminde, idarece ihtiyaç gösterilerek ilan edilen kadrolara yapılan başvuruların değerlendirilmesi sonrası anılan yönetmeliğin 7/4. maddesinin üçüncü cümlesi uyarınca tanınan ilave hak kapsamında tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının Manisa iline ataması mazerete dayalı olarak yapılmadığından davacının atamasının iptaline ilişkin talebinin Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 25/1. maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir.
Anılan yönetmeliğin 25/2. maddesinde de bulunduğu bölge veya yerin zorunlu çalışma süresini doldurarak isteğe bağlı yer değiştirme kapsamında görev yerleri değiştirilen personelin atama işlemlerinin iptal edilemeyeceğinin belirtildiği, oysa davacının bulunduğu İstanbul ilinin zorunlu çalışma süresi olan yedi yıllık süreyi doldurmadan anılan yönetmeliğin 7/4. maddesi ile tanınan başvuru hakkı kapsamında zorunlu çalışma süresinin yarısını doldurmuş olması sebebiyle isteğe bağlı yer değiştirme talebinde bulunduğu dikkate alındığında,dava konusu uyuşmazlık konusunda anılan yönetmeliğin 25/2. maddesinin uygulanması imkanı da bulunmamaktadır.
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde zorunlu çalışma süresini doldurmaksızın isteğe bağlı yer değiştirmesi yapılan personelin bu atamasının iptalini talep etmesi halinde,bu atamanın iptal edilip edilmeyeceği, iptal edilecek ise hangi hallerde iptal edilebileceğine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir.
Bu durumda, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin yer değiştirmeye ilişkin mevcut düzenlemeleri kapsamında hizmet gerekleri, personel ihtiyacı gibi hususlar birlikte dikkate alınarak idarenin takdir yetkisi kapsamında bir değerlendirme yapılarak davacının Manisa iline yapılan atamasının iptal edilmesine yönelik talebi hakkında bir karar verilmesi gerekirken, atamasının iptali istemiyle yaptığı başvurusunun, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 25. maddesinin 2. fıkrası kapsamında değerlendirilerek reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
1. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 25. maddesinin 2. fıkrasının iptali istemine yönelik davanın reddine,
2.Davacının, atama işleminin iptal edilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptaline, karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; duruşma için belirlenen 12/06/2024 günü, davacı vekili Av. …'un ve davalı idareyi temsilen Hukuk Müşaviri …'in geldiği görülerek, Danıştay Savcısının hazır bulunduğu açık duruşmaya başlanıldı. Duruşmada hazır bulunan taraflara usulüne göre söz verilip dinlenildikten ve Savcının düşüncesi alındıktan sonra duruşmaya son verildi. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
16/09/2014 tarihinde İstanbul ilinde ... olarak göreve başlayan davacı, 20/04/2018 tarihinde Manisa iline atanma talebinde bulunmuş, davalı idare, 01/10/2018 tarihinde davacıyı talebi doğrultusunda Manisa iline atamış, aynı gün davacı mazeretinin ortadan kalktığından bahisle atamanın iptal edilmesi istemiyle başvuruda bulunmuştur.
Davacının bu başvurusu, durumunun Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Yer değiştirme işleminin iptali” başlıklı 25. maddesinin 2. fıkrasına uygun bulunmadığından, hakkında herhangi bir işlem yapılamayacağı gerekçesiyle dava konusu … günlü, … sayılı işlem ile reddedilmiş ve bunun üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın 124. maddesi uyarınca; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 72. maddesinin birinci fıkrasında, kurumlarda yer değiştirme suretiyle atamaların, hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye'nin ekonomik sosyal kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılacağı; aynı maddenin son fıkrasında, memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esaslarının Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirleneceği, kurumların atamaya tabi olacak personeli için bu yönetmelik esaslarına göre Devlet Personel Başkanlığının görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlayacağı hükmüne yer verilmiştir.
Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in "Memurun İsteği Üzerine Yapılabilecek Yer Değiştirmeler” başlıklı 12. maddesinde “Sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerinin belgelendirilmesi halinde, hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma süreleri tamamlanmadan memurun isteği üzerine yer değiştirme suretiyle ataması yapılabilir.
Sağlık ve aile birliği mazeretlerine dayalı olarak yer değiştirmeye tabi tutulan memur, mazeretinin devam ettiğini her yıl Ocak ayında alacağı belgeyle belgelendirmek zorundadır. Zorunlu çalışma süresini sağlık veya aile birliği mazeretine dayalı olarak tamamlamamış olan memur mazeretinin sona ermesi durumunda, zorunlu hizmet süresinin eksik kalan kısmını tamamlamak zorundadır.
Sağlık ve can güvenliği mazeretlerine dayalı olarak yapılacak yer değiştirme suretiyle atamalar, atanma dönemine tabi değildir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
17/05/2013 günlü, 28650 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin "Sağlık mazereti sebebiyle atama" başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasında; "Personelden, görevli bulunduğu yerde kalmasının kendisi veya kanunen bakmakla yükümlü olduğu kimselerden birinin sağlık durumunu tehlikeye sokacağını, tam teşekküllü bir devlet hastanesi veya kamu üniversitesi hastanelerinden başvuru tarihinden geriye doğru son altı ay içerisinde alınmış sağlık kurulu raporu ile belgeleyenler yer değiştirme talebinde bulunabilirler. Bu şekilde atama talebinde bulunanların sağlık raporuna uygun tedavilerini yaptırabilecekleri bir ile atamaları yapılabilir." hükmü; “Yer değiştirme işleminin iptali” başlıklı 25. maddesinin 1. fıkrasında; "Bu Yönetmelikte belirtilen mazeret durumlarından birine bağlı olarak kendi istekleri üzerine il içinde veya il dışında görev yerleri değiştirilen personelden, yer değiştirmeyi gerektiren mazeretlerinin ortadan kalktığını beyan ederek atamalarının iptalini isteyenlerin eski görev yerlerinden ayrılmamış olmaları şartıyla atamaları iptal edilir. Bu şekilde ataması iptal edilenler, hizmet ihtiyaçları çerçevesinde il içinde farklı yer veya birimde istihdam edilmek üzere atanabilirler." hükmü, aynı maddenin 2. fıkrasında ise; "Bulunduğu bölge veya yerin zorunlu çalışma süresini doldurarak isteğe bağlı yer değiştirme kapsamında görev yerleri değiştirilen personelin atama işlemleri iptal edilmez. Ancak atama onayları çıktıktan sonra personelin eş ve sağlık mazereti durumlarından birinin ortaya çıkması halinde atama işleminin iptaline ilişkin talepleri, eski görev yerlerinden ayrılmamış olmaları şartıyla değerlendirmeye alınır. Yapılan atamaların iptaline veya değiştirilmesine ilişkin diğer sebeplere dayalı talepler dikkate alınmaz. Bu şekilde ataması iptal edilenler, hizmet ihtiyaçları çerçevesinde il içinde farklı yer veya birimde istihdam edilmek üzere atanabilirler." hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
I. Dava konusu Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Yer değiştirme işleminin iptali” başlıklı 25. maddesinin 2. fıkrasının iptali istemi yönünden;
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 72. maddesinin birinci fıkrasında, kurumlarda yer değiştirme suretiyle atamaların, hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye'nin ekonomik sosyal kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılacağı; aynı maddenin son fıkrasında, memurların atanamayacakları yerler ve bu yerlerdeki görevler ile kurumların özellik arz eden görevlerine atanabilmeleri için hangi kademelerde ne kadar hizmet etmeleri gerektiği ve yer değiştirme ile ilgili atama esaslarının Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirleneceği, kurumların atamaya tabi olacak personeli için bu yönetmelik esaslarına göre Devlet Personel Başkanlığının görüşünü almak suretiyle bir personel ve atama planı hazırlayacağı hükmüne yer verilmiştir.
Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’in "Memurun İsteği Üzerine Yapılabilecek Yer Değiştirmeler” başlıklı 12. maddesinde “Sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerinin belgelendirilmesi halinde, hizmet bölgelerindeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma süreleri tamamlanmadan memurun isteği üzerine yer değiştirme suretiyle ataması yapılabilir.
Sağlık ve aile birliği mazeretlerine dayalı olarak yer değiştirmeye tabi tutulan memur, mazeretinin devam ettiğini her yıl Ocak ayında alacağı belgeyle belgelendirmek zorundadır. Zorunlu çalışma süresini sağlık veya aile birliği mazeretine dayalı olarak tamamlamamış olan memur mazeretinin sona ermesi durumunda, zorunlu hizmet süresinin eksik kalan kısmını tamamlamak zorundadır.
Sağlık ve can güvenliği mazeretlerine dayalı olarak yapılacak yer değiştirme suretiyle atamalar, atanma dönemine tabi değildir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Anılan üst hukuk normları kapsamı ve sınırları çerçevesinde, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Yer değiştirme işleminin iptali” başlıklı 25. maddesinin 2. fıkrasında; isteğe bağlı atama talebinin iptalinin, eş ve sağlık mazereti durumlarından birinin ortaya çıkması halinde mümkün olduğu görülmektedir. Diğer taraftan, kamu hizmetinin düzenli ve istikrarlı bir şekilde yürütülebilmesi için, personelin mazerete bağlı yer değiştirmeleri ile kamu hizmetinin ihtiyaçları arasında adil bir denge kurulması gerektiği açıktır.
Belirtilen hukuki durum karşısında, personelin hizmet bölgelerinde dengeli dağılımın sağlanması ve kamu hizmetlerinin aksamadan yürütülmesi zorunlu olduğundan, bu amaçla yürürlüğe konulan dava konusu düzenlemede kamu yararı ve hizmet gerekleri ile üst hukuk normlarına aykırılık bulunmamaktadır.
II. Davacının atamasının iptal edilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … günlü, … sayılı işlemin iptali istemi yönünden;
Yukarıda yer verilen Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fıkrası sağlık mazeret sebeplerine bağlı olarak kendi istekleri üzerine il dışında görev yerleri değiştirilen personelin mazeretinin ortadan kalkması durumunda atama işleminin iptal edilebilmesi hususunu düzenlemiş, iptal edilebilmesinin tek şartı olarak da atamalarının iptalini isteyenlerin eski görev yerlerinden ayrılmamış olmaları şartlarına bağlanmıştır.
Aynı maddenin 2. fıkrasında ise, bulunduğu bölge veya yerin zorunlu çalışma süresini doldurarak isteğe bağlı yer değiştirme kapsamında görev yerleri değiştirilen personelin atama işlemlerinin iptal edilemeyeceği, buna karşın, atama onayından sonra personelin eş ve sağlık mazereti durumlarından birinin ortaya çıkması halinde atama işleminin iptaline ilişkin taleplerin, eski görev yerlerinden ayrılmamış olmaları şartıyla değerlendirmeye alınacağı düzenlenmiştir.
Dava konusu uyuşmazlıkta, davacı Manisa iline 20/04/2018 tarihinde herhangi bir mazeret belirtmeden atanma talebinde bulunmuş, 01/10/2018 tarihinde dava konusu işlemle Manisa'ya atanmış, aynı gün atama işleminin iptali istemiyle başvuruda bulunmuş, görev yerinden ise 24/12/2018 tarihinde ayrılmıştır. Bu durumda, davacının başvurusunun 17/05/2013 günlü, 28650 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 25. maddesinin 2. fıkrası kapsamında değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekmektedir.
Davacının durumu yukarıda yapılan açıklamalar göz önünde bulundurularak değerlendirildiğinde; davacının 20/04/2018 tarihli dilekçesinde atanma talebine ilişkin bir mazeret bildirmediği, davalı idarenin de atama işlemini davacının isteğe bağlı yer değiştirme kapsamında değerlendirerek tesis ettiğinde şüphe bulunmamaktadır. Bu itibarla, yukarıda aktarılan Yönetmeliğin 25. maddesin 2. fıkrasında; isteğe bağlı yer değiştirme talebinden vazgeçmek için eş ve sağlık mazereti durumlarından birinin bulunması gerektiği düzenlendiğinden ve davacının ise böyle bir mazereti bulunmadığından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Yer değiştirme işleminin iptali” başlıklı 25. maddesinin 2. fıkrasının iptali isteminin REDDİNE oybirliğiyle,
2. Davacının atama işleminin iptal edilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … günlü, … sayılı işlemin iptali isteminin REDDİNE oyçokluğuyla,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı davalar için belirlenen …-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 12/06/2024 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacının, Manisa iline atanmasına dair işlemin iptal edilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin davalı idarenin … tarih ve … sayılı işlemin yönünden;
Yönetmeliğin "Yer değiştirme işleminin iptali” başlıklı 25. maddesinin 1. fıkrasında; "Bu Yönetmelikte belirtilen mazeret durumlarından birine bağlı olarak kendi istekleri üzerine il içinde veya il dışında görev yerleri değiştirilen personelden, yer değiştirmeyi gerektiren mazeretlerinin ortadan kalktığını beyan ederek atamalarının iptalini isteyenlerin eski görev yerlerinden ayrılmamış olmaları şartıyla atamaları iptal edilir. Bu şekilde ataması iptal edilenler, hizmet ihtiyaçları çerçevesinde il içinde farklı yer veya birimde istihdam edilmek üzere atanabilirler." düzenlemesine, aynı maddenin 2. fıkrasında ise; "Bulunduğu bölge veya yerin zorunlu çalışma süresini doldurarak isteğe bağlı yer değiştirme kapsamında görev yerleri değiştirilen personelin atama işlemleri iptal edilmez. Ancak atama onayları çıktıktan sonra personelin eş ve sağlık mazereti durumlarından birinin ortaya çıkması halinde atama işleminin iptaline ilişkin talepleri, eski görev yerlerinden ayrılmamış olmaları şartıyla değerlendirmeye alınır..." kuralı getirilmiştir.
Davacının Manisa iline ataması mazerete dayalı olarak yapılmadığından atamasının iptaline ilişkin talebinin Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 25/1. maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığı gibi anılan yönetmeliğin 25/2. maddesinde getirilen ve bulunduğu bölge veya yerin zorunlu çalışma süresini doldurarak isteğe bağlı yer değiştirme kapsamında görev yerleri değiştirilen personelin atama işlemlerinin iptal edilemeyeceğine ilişkin bulunan kural kapsamında da değerlendirilemez. Çünkü davacı, İstanbul ilinin zorunlu çalışma süresi olan yedi yıllık süreyi doldurmadan isteğe bağlı yer değiştirme talebinde bulunmuştur.
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde zorunlu çalışma süresini doldurmaksızın isteğe bağlı yer değiştirmesi yapılan personelin bu atamasının iptalini talep etmesi halinde, bu atamanın iptal edilip edilmeyeceği, iptal edilecek ise hangi hallerde iptal edilebileceğine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği görüldüğünden davacının başvurusunun Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 25. maddesinin 2. fıkrası kapsamında değerlendirilerek reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ve iptali gerektiği görüşünde olduğumdan, aksi yöndeki karara katılmıyorum.