T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/1021
Karar No : 2025/2459
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av....
DAVALI :...Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : 3'üncü Kolordu Komutanlığı Askeri Ceza ve Tutukevi Müdürlüğünde gardiyan/infaz koruma memuru olarak görev yapmakta iken askeri cezaevlerinin kapatılması nedeniyle Harbiye Orduevine danışma görevlisi olarak atanan davacı tarafından, bulunduğu kadronun "idari hizmetler" grubundan "destek hizmetleri" grubuna alınmasına ve buna bağlı olarak Kara Kuvvetleri Komutanlığının Harbiye Orduevi Otel Kısmına atanmasına ilişkin 12/12/2017 günlü Karanet'te yayımlanan atama işleminin ve 13/12/2005 günlü, 26022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet Memurlarının Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin -12/11/2014 günlü, 29173 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik ile değişik- 5. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan "gardiyan" ve "infaz ve koruma memuru" ibarelerinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, 19/12/2011 tarihinde 3'üncü Kolordu Komutanlığı Askeri Ceza ve Tutukevi Müdürlüğünde önlisans mezunu olarak gardiyan/infaz koruma memuru kadrosunda göreve başladığı, 25/02/2013 tarihinde ise 3'üncü Kolordu Askeri Savcılığında zabit katibi olarak geçici görevlendirildiği, 03/06/2013 tarihinde ise lisans eğitimini tamamladığı; askeri ceza ve tutukevlerinin kapatılması nedeniyle (GİHS) güvenlik görevlisi olarak atanma talebinde bulunduğu; idare tarafından destek hizmetleri grubunda yer alan unvanlar dışında atama yapılamayacağının bildirildiği, dava konusu Yönetmelik'te 12/11/2014 tarihinde yapılan değişiklik ile gardiyan unvanının idare hizmetleri grubundan çıkarılarak destek hizmetleri grubuna dahil edildiği; destek hizmetleri grubunda yer alan mesleklerin daha çok zanaatkarlık ve bedensel güç/emek isteyen görevler olduğu, gardiyanların görev tanımının ise destek hizmetleri grubundan çok idari hizmetler grubuna yakın olduğu; sivil cezaevlerinde çalışan infaz koruma memuru/gardiyanların genel idare hizmetleri sınıfına dahil olduğu, aynı unvana sahip ve aynı işi yapan kişilerin farklı hizmet sınıflarına tabi olmasının eşitlik ilkesine ve hukuka aykırı olduğu; kazanılmış haklarının ihlal edildiği, kamu yararı-birey yararı dengesinin gözetilmediği ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Davacının destek hizmetleri grubunda yer alan gardiyan kadrosunda çalışmakta olduğu, bu nedenle yine aynı grupta yer alan kadro unvanlarından birine atandığı; dava konusu Yönetmelik hükümlerine göre yapılacak görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavında başarılı olması halinde idari hizmet grubunda yer alan kadrolara atamasının yapılabileceği; gerek “gardiyan” gerekse “resepsiyoncu” unvanlarının kadro branşı olarak Genel İdare Hizmetleri Sınıfında yer aldığı, maaş ve özlük hakları bakımından iki unvan arasında herhangi bir fark bulunmadığı; davacıya mevcut görevini Adalet Bakanlığında devam ettirmesi için seçenek sunulduğu; ancak kendisinin Kara Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde bir kadroya atanma talebinde bulunduğu; davacının sınıfının dışında veya derecesinin altında çalıştırılmasının söz konusu olmadığı, "hizmet sınıfları” ve “hizmet grupları” kavramlarının birbirinden farklı olduğu, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan hizmet sınıflarının personelin özlük haklarını belirlediği, gardiyan ve resepsiyoncu unvanlarının aynı hizmet grubunda yer aldığı; hizmet gruplarının ise görevde yükselmeye tabi kadroları üst ve alt görev olarak tasnif ettiği; dava konusu bireysel işlem ile düzenlemenin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava; 12/11/2014 tarih ve 29173 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Bakanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet Memurlarının Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesinin ve buna bağlı olarak davacının atanma talebinin reddi işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Temel İlkeler" başlıklı 3. maddesinde, "Sınıflandırma", "Kariyer" ve "Yeterlik" ilkeleri bu Kanunun temel ilkeleri olarak belirlenmiş; kariyer ilkesi, Devlet memurlarına yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlamak; yeterlik ilkesi ise, Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini yeterlik sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır.
657 sayılı Yasa, Devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul etmekte ve bunlara, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlanmasını, sınıflar içinde ilerleme ve yükselme işlemlerinin yeterlik sistemine dayandırılmasını öngörmektedir.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 1.maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu belirtilmiş olup 4. maddesinde ise "Tanımlar" aşağıdaki şekilde ifade edilmiştir,
Aynı düzey görev: Kurumların; hiyerarşi, görev, yetki ve sorumluluk açısından aynı grupta ya da grup içinde alt gruplar olması halinde aynı alt grupta gösterdikleri görevleri,
Üst görev: 3046 sayılı Kanunda belirtilen hiyerarşik kademeler çerçevesinde daha üst hiyerarşi içindeki görevleri,
Alt görev: 3046 sayılı Kanunda belirtilen hiyerarşik kademeler çerçevesinde daha alt hiyerarşi içindeki görevleri,..."ifade edeceği öngörülürken, Yöntmeliğin Ek 1.maddesinde ise kurumların, aynı unvana veya bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara veya daha alt unvanlara naklen atama yapabilecekleri hükmü yer almıştır.
Dava konusu yapılan Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Bakanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet Memurlarının Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 13.12.2005 tarih ve 29173 sayılı Resmi Gazetede yatımlandığı, 21.03.2014 tarih ve 28948 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Bakanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet Memurlarının Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesiyle değiştirilen 5.madde a) Yönetim Hizmetleri Grubu:
1) Müdür, yazı işleri müdürü.
2) Müdür yardımcısı, yazı işleri müdür yardımcısı.
b) Teknik Hizmetler Grubu:
1) Başmühendis.
c) Araştırma, Planlama ve Eğitim Hizmetleri Grubu:
1) Uzman.
ç) İdari Hizmetler Grubu:
1) Adisyon görevlisi, ambar memuru, arşiv memuru, ayniyat memuru, bilgisayar işletmeni, çarkçı, çocuk bakım görevlisi, çözümleyici, daktilo, danışma memuru, depo memuru, gardiyan, gemi adamı, güvenlik görevlisi, hesap sorumlusu, infaz ve koruma memuru, iş makineleri operatörü, kasiyer, maaş mutemedi, mal saymanı, mal sorumlusu, mehteran, memur, mors operatörü, muhasebeci, mutemet, mübaşir, mücellit, müze araştırma görevlisi, redaktör, santral operatörü/memuru, saraç, sekreter, sistem ve veri kayıt operatörü, şoför, tasnifçi, terzi, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, veznedar, zabıt katibi.
d) Destek Hizmetleri Grubu:
1) Aşçı, bahçıvan, barmen, bekçi, berber, boyacı/badanacı, bulaşıkçı, camcı, çamaşırcı, çatı onarım ustası, çilingir, çocuk bakıcısı, döşemeci, duvarcı, garson, hademe, hamamcı, hasta bakıcı, hizmetli, kaloriferci, kapıcı, karocu, kat bakım görevlisi, kuaför, kunduracı, kuru temizlemeci, manikürcü, masör, nalbant, pastacı, resepsiyon görevlisi/resepsiyoncu, sıvacı/fayansçı, tatlıcı, teknisyen yardımcısı, temizlikçi, tenekeci, ütücü-kolacı..."olarak düzenlenmiştir.
12.11.2014 tarih ve 29173 sayılı Gazete'de yayımlanan Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Bakanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet Memurlarının Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesiyle 5.maddesi: "...ç) İdari Hizmetler Grubu
1) Veri hazırlama ve kontrol işletmeni, bilgisayar işletmeni, daktilo, memur, muhasebeci, zabıt katibi, maaş mutemedi, mal saymanı, mal sorumlusu, arşiv memuru, ayniyat memuru, çözümleyici, hesap sorumlusu, mutemet, müze araştırma görevlisi, redaktör, sekreter, sistem ve veri kayıt operatörü, depo memuru, ambar memuru.”
“d) Destek Hizmetleri Grubu:
1) Adisyon görevlisi, çarkçı, çocuk bakım görevlisi, danışma memuru, gardiyan, gemi adamı, güvenlik görevlisi, infaz ve koruma memuru, iş makineleri operatörü, kasiyer, mehteran, mors operatörü, mübaşir, mücellit, santral operatörü/memuru, saraç, şoför, tasnifçi, terzi, veznedar, aşçı, bahçıvan, barmen, bekçi, berber, boyacı/badanacı, bulaşıkçı, camcı, çamaşırcı, çatı onarım ustası, çilingir, çocuk bakıcısı, döşemeci, duvarcı, garson, hademe, hamamcı, hasta bakıcı, hizmetli, kaloriferci, kapıcı, karocu, kat bakım görevlisi, kuaför, kunduracı, kuru temizlemeci, manikürcü, masör, nalbant, pastacı, resepsiyon görevlisi/resepsiyoncu, sıvacı/fayansçı, tatlıcı, teknisyen yardımcısı, temizlikçi, tenekeci, ütücü-kolacı.” olarak değiştirilmiştir.
Kamu hizmetinin etkin ve verimli şekilde yürütülebilmesi için gerekli önlemleri almakla yükümlü olan idarelere memurların üst görevlere yükselmesini belirli koşullara bağlama konusunda, üst hukuk normlarına, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olmamak üzere takdir yetkisi tanındığı anlaşılmakla, iİdareler, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma, bu kapsamda mevzuat değişikliği yapma hususunda takdir yetkisine sahiptirler.
Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Askeri Ceza ve Tutukevinden Müdürlüğü emrinde genel idare hizmetler sınıfında gardiyan olarak göreve başladığı ve yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uyarınca gardiyan kadrosunun İdari Hizmetler Grubunda yer aldığı,1632 sayılı Askeri Ceza Kanununun 39.maddesinin, 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 203.maddesi ile yürürlükten kaldırılması üzerine Asker Ceza ve Tutukevlerinin kapatılması nedeniyle gardiyan unvanlı kadroya ihtiyaç kalmadığı, bu görevde olan personelin Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Bakanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet Memurlarının Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğine göre "Destek Hizmetler Grubunda" yer alan kadrolara atamasının yapılacağının duyurulduğu, davacının, atanma isteminin ise talepte bulunulan kadroların İdari Hizmetler Grubunda yer aldığı ileri sürülerek isteminin reddedildiği anlaşılmıştır.
Kamu hizmetlerinin hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden saptamak her zaman mümkün olmadığı için, gelişen durumlara ayak uydurmak ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla düzenleyici işlemler üzerinde gerekli değişiklikleri yapma hususunda idarelerin takdir yetkisi bulunmaktadır.
Ancak belirtilen yasal metinlerde yapılan değişikliklerin de her idari işlem gibi haklı ve hukuken geçerli nedene dayanması hukuk devleti ilkesi gereğidir.
Dava konusu düzenleyici işlemde yapılan değişiklikle, hiyerarşi, görev, yetki ve sorumluluk açısından benzer, eş değer görevlerin aynı grupta yer alması esasına uyulmadan, genel idari hizmetler sınıfı ile yardımcı hizmetler sınıfında yer alan kadroların aynı grupta yer verilmek suretiyle destek hizmetleri sınıfının oluşturulduğu bu durumun ise görevde yükselme esasları ile anılan Yönetmeliğin sistematiğine aykırılık teşkil ettiği, değişiklikten önce görevde bulunanların mevcut durumlarının korunmasına yönelik kural konulmadığı gibi eş değer bir göreve naklen geçişi öngören hükmün bertaraf edildiği anlaşılmakla dava konusu işlemlerde "gardiyan" kadrosu yönünden hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle,12/11/2014 tarih ve 29173 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Bakanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet Memurlarının Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesinin ve buna bağlı olarak davacının atanma talebinin reddi işleminin iptali gerekeceği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:
MADDİ OLAY :
Davacı, 3'ünci Kolordu Komutanlığı Askeri Ceza ve Tutukevi Müdürlüğünde gardiyan/infaz koruma memuru kadrosunda iken 25/02/2013 tarihinde 3'üncü Kolordu Askeri Savcılığında zabit katibi olarak geçici görevlendirildiği dönemde askeri cezaevlerinin kapatılması nedeniyle bu birimlerde görevli personelden, Kara Kuvvetleri Komutanlığı teşkillerine atanmak isteyenlerden atama istek formlarının gönderilmesinin istenilmesi üzerine davacının, Harbiye Orduevine danışma görevlisi olarak atanmasına ilişkin 12/12/2017 günlü Karanet'te yayınlanan işlem ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen 13/12/2005 günlü, 26022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet Memurlarının Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin -12/11/2014 günlü, 29173 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik ile değişik- 5. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan "gardiyan" ve "infaz ve koruma memuru" ibarelerinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava konusu Yönetmelik hükümleri yönünden;
Davacı tarafından, 12/11/2014 günlü, 29173 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Bakanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet Memurlarının Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 3. maddesinin iptali istenilmiş ise de; davacının menfaatini ihlal eden kısmın, Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet Memurlarının Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin -12/11/2014 günlü, 29173 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik ile değişik - 5. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (1) alt bendinde yer alan "gardiyan" ve "infaz ve koruma memuru" ibareleri olduğu anlaşılarak bu kısma hasren inceleme yapılmıştır.
Anılan Yönetmelik'te yapılan ve 28/10/2022 günlü, 31997 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklik ile Yönetmelik'in adı Milli Savunma Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği olarak değiştirilmiştir.
Dava tarihi itibarıyla Yönetmelik'in 5. Maddesinde; "... d) (Değişik:RG- 12/11/2014-29173) Destek Hizmetleri Grubu: 1) Adisyon görevlisi, çarkçı, çocuk bakım görevlisi, danışma memuru, gardiyan, gemi adamı, güvenlik görevlisi, infaz ve koruma memuru, iş makineleri operatörü, kasiyer, mehteran, mors operatörü, mübaşir, mücellit, santral operatörü/memuru, saraç, şoför, tasnifçi, terzi, veznedar, aşçı, bahçıvan, barmen, bekçi, berber, boyacı/badanacı, bulaşıkçı, camcı, çamaşırcı, çatı onarım ustası, çilingir, çocuk bakıcısı, döşemeci, duvarcı, garson, hademe, hamamcı, hasta bakıcı, hizmetli, kaloriferci, kapıcı, karocu, kat bakım görevlisi, kuaför, kunduracı, kuru temizlemeci, manikürcü, masör, nalbant, pastacı, resepsiyon görevlisi/resepsiyoncu, sıvacı/fayansçı, tatlıcı, teknisyen yardımcısı, temizlikçi, tenekeci, ütücü-kolacı. ..." hükmü bulunmakta iken; 28/10/2022 tarihli değişiklik ile Yönetmelik'in 5. maddesi; " ...d) Destek hizmetleri grubu; 1) Çarkçı, çocuk bakım görevlisi, gemi adamı, iş makineleri operatörü, mehteran, terzi, aşçı, bahçıvan, bekçi, berber, boyacı/badanacı, çocuk bakıcısı, garson, hademe, hasta bakıcı, hizmetli, kaloriferci, karocu, kuaför, kunduracı, kuru temizlemeci, manikürcü, masör, pastacı/tatlıcı, resepsiyon görevlisi/resepsiyoncu, teknisyen yardımcısı, ütücü/kolacı. ..." şeklinde düzenlenmiştir.
28/10/2022 günlü, 31997 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklik sonrası iptali istenilen "gardiyan" ve "infaz ve koruma memuru" ibarelerinin söz konusu düzenlemede yer almadığı dikkate alındığında; anılan ibarelerin iptaline ilişkin istem hakkında davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, davacının "gardiyan" ve "infaz ve koruma memuru" ibarelerinin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
Davacının bulunduğu kadronun "idari hizmetler" grubundan "destek hizmetleri" grubuna alınmasına ve buna bağlı olarak Kara Kuvvetleri Komutanlığının Harbiye Orduevine danışma görevlisi olarak atanmasına ilişkin 12/12/2017 günlü Karanet'te yayımlanan atama işlemi yönünden;
Her ne kadar Yönetmeliğin iptali istenilen ibareleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de; davacının danışma görevlisi olarak atanmasına ilişkin işlemin iptali isteminin çözüme kavuşturulabilmesi için öncelikle anılan düzenlemenin hukuka uygunluk denetiminin yapılması gerekmektedir.
Anayasa'nın davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan haliyle 124. maddesi uyarınca, Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabilirler. İdareler bu yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarabilecekleri gibi kamu hizmetinin daha etkin ve verimli yürütülmesi amacıyla yönetmeliklerde değişiklikler de yapabilirler. Yönetmeliklerin Anayasa, yasa, tüzük ve hukukun genel ilkelerine aykırı hükümler içermemesi ve öngörülen biçim ve yetki koşullarına uyularak çıkarılması dışında, söz konusu düzenleme yetkisinin kullanılmasına kamu hukuku yönünden herhangi bir engel bulunmadığı açıktır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3. maddesinde, "sınıflandırma", "kariyer" ve "liyakat" ilkeleri bu Kanun'un temel ilkeleri olarak belirlenmiş; kariyer ilkesi, Devlet memurlarına yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlamak; liyakat ilkesi ise, Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini yeterlik sistemine dayandırmak ve sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır. Kanun, Devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul etmekte ve bunlara, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlanmasını, sınıflar içinde ilerleme ve yükselme işlemlerinin yeterlik sistemine dayandırılmasını öngörmektedir.
Anılan Kanun'un 36. maddesinde; bu Kanun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu Kanun'la tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurların Genel İdare Hizmetleri sınıfını teşkil edeceği belirtilmiş; 45. maddesinde ise hiçbir memurun sınıfının dışında ve sınıfının içindeki derecesinin altında bir derecenin görevinde çalıştırılamayacağı hükme bağlanmıştır.
18/04/1999 günlü, 23670 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Devlet memurları ile 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki kamu iktisadî teşebbüslerinde görev yapan sözleşmeli personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir." hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan ve 13/12/2005 günlü, 26022 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren -dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle- Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet Memurlarının Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesi; "Bu Yönetmeliğin amacı; liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak Millî Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ve Kuvvet Komutanlıkları Karargâhı ile Bağlı Birlik ve Kurumlarında (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı hariç) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak görev yapan Devlet memurlarının, görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir." hükmünü, "Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi hizmet grupları" başlıklı 5. maddesi; "Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir. ... d) (Değişik:RG-12/11/2014-29173) Destek Hizmetleri Grubu: 1) Adisyon görevlisi, çarkçı, çocuk bakım görevlisi, danışma memuru, gardiyan, gemi adamı, ... resepsiyon görevlisi/resepsiyoncu, sıvacı/fayansçı, tatlıcı, teknisyen yardımcısı, temizlikçi, tenekeci, ütücü-kolacı. ..." hükmünü barındırmaktadır.
Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde, alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar yürürlüğünü Anayasa'dan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanunlardan almaktadır.
Kamu hizmetinin etkin ve verimli şekilde yürütülebilmesi için gerekli önlemleri almakla yükümlü olan idareler, değişen koşullara ve oluşan hizmet ihtiyacına göre normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma, bu kapsamda mevzuat değişikliği yapma hususunda takdir yetkisine sahiptirler. Ayrıca, görevde yükselmeye ilişkin düzenleyici işlemlerde, kadroların grup veya alt grup içindeki yerlerini belirleme hususunun kurumların tasarrufuna bırakıldığı, kurumların bu belirlemeyi yaparken dikkate alması gereken kriterlerin hiyerarşi, görev, yetki ve sorumluluk olarak belirtildiği, bunun dışında Genel Yönetmelik'te görevde yükselmeye tabi kadroların her birinin hizmet grupları içindeki yerlerini işaret eden herhangi bir hükme yer verilmediği; esas alınacak ölçütler belirtilmek suretiyle bu hususun kurumların kendi yönetmelikleri ile yapacakları düzenlemeye bırakıldığı açık olmakla, dava konusu düzenleyici işlemde üst hukuk normlarına, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Dava konusu Yönetmelik'in "Görev grupları arasında geçişler" başlıklı 21. maddesinde, gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ile alt gruptan üst gruplara geçişlerin görevde yükselme sınavına tabi olduğu düzenlenmiştir.
Bu itibarla; davacının genel idari hizmetler sınıfında yer alan bir kadroya atanmasının görevde yükselme sınavına tabi olduğu gözönüne alındığında; dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet Memurlarının Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan "gardiyan" ve "infaz ve koruma memuru" ibarelerinin iptali istemine yönelik olarak KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA oyçokluğuyla,
2. 12/12/2017 günlü Karanet'te yayımlanan davacının atama işleminin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE oyçokluğuyla,
3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
4. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 14/05/2025 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet Memurlarının Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (1) numaralı alt bendinde yer alan "gardiyan" ve "infaz ve koruma memuru" ibarelerinin iptali ile ilgili olarak; 28/10/2022 günlü, 31997 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklik sonrası anılan Yönetmelikte iptali istenilen "gardiyan" ve "infaz ve koruma memuru" ibarelerinin yer almaması nedeniyle davanın konusuz kaldığından bahsetmenin mümkün olmadığı görüşünde olduğumdan, anılan maddeyle ilgili olarak "hukuka uygunluk" denetiminin yapılarak bir karar verilmesi gerektiği oyu ile karar verilmesine yer olmadığına yönelik olarak verilen karara katılmıyorum.
(XX) KARŞI OY :
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3. maddesinde, "sınıflandırma", "kariyer" ve "liyakat" ilkeleri bu Kanunun temel ilkeleri olarak belirlenmiş; kariyer ilkesi, Devlet memurlarına yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlamak; liyakat ilkesi ise, Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini yeterlik sistemine dayandırmak ve sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır.
Hukuki güvenlik ile belirlilik ilkeleri, hukuk devletinin ön koşullarındandır. Kişilerin hukuki güvenliğini sağlamayı amaçlayan hukuki güvenlik ilkesi, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, idarenin de idari düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Belirlilik ilkesi ise, yasal ve idari düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır ve uygulanabilir olmasını, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesini ifade etmektedir.
657 sayılı Kanunu'nun "Tesis edilen sınıflar" başlıklı 36. maddesinde; "Genel İdare Hizmetleri Sınıfı: Bu Kanunun kapsamına dahil kurumlarda yönetim, icra, büro ve benzeri hizmetleri gören ve bu Kanunla tespit edilen diğer sınıflara girmeyen memurlar Genel İdare Hizmetleri sınıfını teşkil eder." şeklinde, "Yardımcı Hizmetler Sınıfı: Yardımcı hizmetler sınıfı, kurumlarda her türlü yazı ve dosya dağıtmak ve toplamak, müracaat sahiplerini karşılamak ve yol göstermek; hizmet yerlerini temizleme, aydınlatma ve ısıtma işlerinde çalışmak veya basit iklim rasatlarını yapmak; ilaçlama yapmak veya yaptırmak veya tedavi kurumlarında hastaların ve hastanelerin temizliği ve basit bakımı ile ilgili hizmetleri yapmak veya kurumlarda koruma ve muhafaza hizmetleri gibi anahizmetlere yardımcı mahiyetteki görevlerde her kurumun özel bünyesine göre ve yine bu mahiyette olmak üzere ihdasına lüzum gördüğü yardımcı hizmetleri ifa ile görevli bulunanlardan 4 üncü maddenin (D) bendinde tanımlananların dışında kalanları kapsar." şeklinde, tanımlanmıştır.
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 33. maddesi; "(1) Kurumların iç güvenliği, Adalet Bakanlığına bağlı infaz ve koruma görevlileri tarafından sağlanır. İç güvenlik görevlileri, gerektiğinde dış güvenlik görevlileri ile işbirliği yapar. (2) Açık kurumlar ile çocuk eğitimevlerindeki idare ile infaz ve koruma görevlileri; firarların önlenmesi, asayiş ve disiplinin sağlanması için gözetim ve denetimle yükümlüdürler." şeklinde düzenlenmiştir.
29/3/2020 tarih ve 31083 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi İle Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik'in 6/2-b bendinde; "b) Güvenlik ve gözetim servisinde: İnfaz ve koruma başmemuru ile infaz ve koruma memuru." şeklinde, "Güvenlik ve gözetim servisi Personel, Görev, Yetki ve Sorumlulukları" başlıklı 10. maddesinde "10- (1) Güvenlik ve gözetim servisi; kurumun güvenliği, düzeni ve disiplininden sorumludur." şeklinde düzenleme yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen düzenlemelerden; "gardiyan" veya "infaz ve koruma memuru" personelinin, sadece güvenlikle ilişkilendirilemeyecek gözetim ve denetim görevlerini de kapsayan işlevleri nedeniyle bu kadroların, 657 sayılı Kanun'da yer alan "yardımcı hizmetler" sınıfına ait değil "genel idare hizmetleri" sınıfına ait olduğu anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, davacının Askeri Ceza ve Tutukevinden Müdürlüğü emrinde genel idare hizmetler sınıfında gardiyan olarak göreve başladığı ve yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uyarınca gardiyan kadrosunun İdari Hizmetler Grubunda yer aldığı,1632 sayılı Askeri Ceza Kanununun 39. maddesinin, 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 203. maddesi ile yürürlükten kaldırılması üzerine Asker Ceza ve Tutukevlerinin kapatılması nedeniyle gardiyan unvanlı kadroya ihtiyaç kalmadığı, bu görevde olan personelin Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Bakanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet Memurlarının Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğine göre "Destek Hizmetler Grubunda" yer alan kadrolara atamasının yapılacağının duyurulduğu, davacının, İdari Hizmetler Grubunda atanma isteminin reddedilerek Destek Hizmetler Grubunda yer alan danışma görevlisi kadrosuna atandığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, dava konusu düzenleyici işlemde yapılan değişiklikten önce "genel idare hizmetleri" sınıfına dahil gardiyan kadrosunda görevde bulunanların mevcut durumlarının korunmasına yönelik kural konulmadığı gibi eşdeğer bir göreve naklen geçişi öngören hükmün bertaraf edildiği anlaşılmakla davacının, Destek Hizmetler Grubunda yer alan danışma görevlisi kadrosuna atanmasına ilişkin 12/12/2017 günlü Karanet'te yayımlanan bireysel işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği görüşüyle kararın bu kısmına katılmıyorum.