T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/3816
Karar No : 2024/2854
DAVACI : ...Sendikası (...)
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI :... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : 20/10/2019 günlü, 30924 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gençlik ve Spor Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrası ile "Sözlü sınav" başlıklı 13. maddesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Dava konusu Yönetmelik'in "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrasında; yurt hizmetleri müdürü, gençlik hizmetleri müdürü, spor hizmetleri müdürü ile gençlik ve spor ilçe müdürü kadrolarına yapılacak atamaların, görevde yükselmeye ilişkin hükümlerden muaf tutulmasının eşitlik ilkesine ve hakkaniyete aykırı olduğu,
Yönetmelik'in 13. maddesiyle getirilen sözlü sınav şartının ise, yapılacak atamalarda, objektiflikten uzak değerlendirmeler yapılmasına ve kariyer ile liyakat ilkelerinden sapılmasına sebebiyet vereceği ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI :
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Gençlik ve Spor Bakanlığı teşkilatının yeniden yapılandırıldığı, söz konusu Kararname'nin 202. maddesinde spor hizmetleri müdürü, gençlik hizmetleri müdürü, yurt hizmetleri müdürü unvanlarının; yurt müdürü, gençlik merkezi müdürü, şube müdürü vb. unvanlardan daha üst bir unvan olarak, gençlik ve spor il müdür yardımcısı dengi olarak konumlandırıldığı,
Gençlik ve Spor Bakanlığı Taşra Teşkilatının Kuruluşu, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönerge’nin 6, 7 ve 8. maddelerinde, spor hizmetleri müdürü, gençlik hizmetleri müdürü, yurt hizmetleri müdürü ve ilçe müdürü unvanlarının, şube müdürü unvanından daha üst bir unvan olarak düzenlendiği,
Ayrıca, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 28. maddesi çerçevesinde, gençlik ve spor ilçe müdürlerinin, ilçe idare şube başkanı düzeyinde müstakil idareciler olduğu, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in 2/g maddesi uyarınca görevde yükselme kapsamında olmadıkları,
Adalet ve İçişleri Bakanlıklarınca çıkarılan yönetmeliklerle; icra müdür ve yardımcısı kadroları ile 112 acil çağrı merkezi müdürü, idare ve denetim müdürü gibi kadroların görevde yükselme kapsamı dışında tutuldukları,
Sözlü sınava ilişkin düzenlemenin ise, Genel Yönetmelik'in 12/A maddesi çerçevesinde yapıldığı,
Buna göre; söz konusu düzenlemelerin hukuka uygun olduğu savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacı Sendika tarafından, 20/10/2019 günlü, 30924 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gençlik ve Spor Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrası ile "Sözlü sınav" başlıklı 13. maddesinin iptali istenilmektedir.
20/10/2019 günlü, 30924 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gençlik ve Spor Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Kapsam" başlıklı 2. maddesi, 2. fıkrası yönünden;
Gençlik ve Spor Bakanlığı Taşra Teşkilatının Kuruluşu, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönerge’nin 5. maddesinde; il müdürlüğünün, spor hizmetleri müdürü, gençlik hizmetleri müdürü, yurt hizmetleri müdürü ile şube müdürü, şefler ve diğer personelden oluştuğu, 8. ve 9. maddelerinde; il müdürlüğünde yer alan spor hizmetleri, gençlik hizmetleri, yurt hizmetleri birimlerinin altında yer alan ve idari açıdan bu müdürlüklere bağlı olan birimler belirlendikten sonra 10. maddesinde; hizmet birimlerinin şube ve asgari şeflik düzeyinde örgütlenmesinin esas olduğuna ilişkin hükme yer verildiği görülmektedir. Anılan Yönerge'nin eki Bakanlık Taşra Teşkilatı Kuruluş Cetvelinde; spor hizmetleri müdürü, gençlik hizmetleri müdürü ve yurt hizmetleri müdürü unvanlarının altında yer alan her birimin şube müdürü düzeyinde örgütlendiği, Bakanlık Taşra Teşkilat Şeması incelendiğinde de; anılan hizmet müdürlüğü kadrolarının, doğrudan il müdürüne bağlı olduğu, altlarında yer alan birim şube müdürlerinin üzerinde yönetici kadrosu olarak konumlandırıldığı, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Taşra teşkilatı" başlıklı 202. maddesinde ise; mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları bakımından 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin ek 30. maddesi uyarınca defterdar yardımcısına denk olarak düzenlendiği görülmektedir.
Mezkur Yönerge'nin 6. maddesinde; ilçe müdürlüğünün, ilçe müdürü yönetimi ve emrinde varsa şube müdürü, şef ve diğer personelden oluştuğu, 7. maddesinde ise; bağlı müdürlüklerin gençlik merkezi müdürlükleri, yurt müdürlükleri, sporcu eğitim merkezi müdürlükleri, Türkiye Olimpik Hazırlık Merkezi müdürlükleri, kamp müdürlükleri ve spor tesisi müdürlüklerinden oluştuğu belirtildikten sonra 2. fıkrasında; bağlı müdürlüklerin görev durumuna ve ihtiyaca göre Bakan onayıyla kurulacağı, görev, yetki ve sorumluluk açısından ilgili hizmet müdürüne veya ilçe müdürüne bağlı olarak çalışacağı belirtilmiştir. Buna göre, gençlik ve spor ilçe müdürünün, ilçe teşkilatında yönetici pozisyonunda bir kadro olarak düzenlendiği, sevk ve yönetimi altında müdürlük düzeyinde örgütlenebilecek çok sayıda hizmet biriminin yer aldığı, bu haliyle gençlik ve spor ilçe müdürü kadrosunun görev, yetki ve sorumluluk bakımından şube müdürünün üzerinde taşra teşkilatının ilçe düzeyindeki yöneticisi konumunda olduğu anlaşılmaktadır.
Çağımızda sürekli değişen ve gelişen kamu yönetimi anlayışında, üst yönetim kademelerinde bulunan yöneticilerin, kamusal ihtiyaçları yönetebilme ve bağlı bulunduğu idarede üst amirleri ile işbirliği ve koordinasyon içinde çalışabilme yetkinliğine sahip olması gerekir. Bu nedenle, idarenin yönetici kadrolarına atama konusunda daha geniş bir takdir yetkisine sahip olması, iç işleyişteki uyum ve düzen bakımından önem arz etmekte olup, davalı bakanlığın taşra teşkilatının yönetici konumunda il müdürüne bağlı olarak görev yapan yurt hizmetleri müdürü, gençlik hizmetleri müdürü, spor hizmetleri müdürü ile gençlik ve spor ilçe müdürü kadrolarının Gençlik ve Spor Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği kapsamından çıkarılmasına ilişkin dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Aynı Yönetmelik'in "Sözlü sınav" başlıklı 13. maddesi yönünden;
Dava konusu Yönetmelik'in dayanağı olan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in 12/A maddesinde, yazılı sınavda başarılı olan adayların sözlü sınava tabi tutulacağı belirtildikten sonra sözlü sınava ilişkin genel ilkeler belirlenmiştir.
Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde, alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta, daha sonra gelen kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri yürürlüğünü Anayasa'dan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden almaktadır. Dolayısıyla; bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır.
Yönetmelik'in dava konusu edilen düzenlemesinin, dayanağı olan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'te yer verilen hükümle aynı nitelikte olması karşısında; kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan norma aykırı veya bunu değiştirici, daraltıcı nitelikte bir hüküm getirmediği anlaşıldığından hukuka aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Gençlik ve Spor Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği 20/10/2019 günlü, 30924 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olup, davacı Sendika tarafından, anılan Yönetmelik'in "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrası ile "Sözlü sınav" başlıklı 13. maddesinin iptali istemiyle incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Taşra teşkilatı" başlıklı 202. maddesinde;
"(1) Bakanlık taşra teşkilatı kurmaya yetkilidir.
(2) Taşra teşkilatı gençlik ve spor il müdürlükleri ile gençlik ve spor ilçe müdürlüklerinden oluşur. Görevin durumuna veya ihtiyaca göre gençlik ve spor il müdürlüklerine bağlı olarak gençlik merkezi, yurt, kamp, sporcu eğitim merkezi müdürlükleri gibi ayrı il ve ilçe birimleri de kurulabilir.
(3) (Ek:RG-10/1/2019-30651-CK-27/46 md.) Gençlik, spor ve yurt hizmetlerini il düzeyinde koordine etmek ve yürütmek üzere il müdürlüklerine bağlı olarak Yurt Hizmetleri Müdürlüğü, Gençlik Hizmetleri Müdürlüğü ve Spor Hizmetleri Müdürlüğü kurulabilir. Yurt Hizmetleri Müdürü, Gençlik Hizmetleri Müdürü ve Spor Hizmetleri Müdürü, mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları bakımından 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 30 uncu maddesi uyarınca Defterdar Yardımcısına denktir." hükmü;
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde;
"(Değişik: 21/9/2004-2004/8246 K.) Bu Yönetmelik, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla; ... uygulanır.
(2) Ancak;
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 59 uncu maddesinde belirtilen istisnai memurluklara,
b) (Değişik: 12/12/2016-2016/9742 K.) Mülki İdare Amirliği Hizmetleri, Emniyet Hizmetleri, Jandarma Hizmetleri ve Sahil Güvenlik Hizmetleri sınıflarına dahil kadrolara,
c) Kanunlar, tüzükler veya yönetmelikler çerçevesinde yardımcılık ya da stajyerlik dönemi sonunda öngörülen yeterlilik sınavı ve/veya tez aşamalarında başarılı olduktan sonra atanabilecek görevlere,
d) Dışişleri Bakanlığı uzmanlıklarına,
e) (Değişik: 4/1/2006-2006/9923 K.) Anayasa Mahkemesi Başkanlığına ait 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi kadrolara, Adalet Bakanlığı icra müdür ve yardımcısı kadroları, atanma usul ve esasları Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca yönetmelikle belirlenen Gümrük ve Ticaret Bakanlığı gümrük müdürü, gümrük muhafaza kaçakçılık ve istihbarat müdürü, tasfiye işletme müdürü, gümrük müdür yardımcısı ve bölge amiri kadroları (…) (4) ile Diyanet İşleri Bakanlığında protokol işlerini yürütmekle görevli şube müdürü kadrosuna,
f) (Ek: 1/3/2010-2010/192 K.) Bu Yönetmelik kapsamında bulunan ve doktora öğrenimini bitiren personelden, atanılacak görev için aranan ve 6 ncı maddenin ikinci fıkrasına göre hesaplanan toplam hizmet süresine sahip olmaları ve mevzuatla aranan öğrenim şartını taşımaları kaydıyla uzman veya aynı düzeydeki görevler ile daha alt görevlere,
g) Başmüdür, işletme, müessese, fabrika, kombina ve meydan müdürlüklerine, taşra teşkilatı bölge ve il müdürü ile doğrudan merkeze bağlı taşra kuruluşlarının müdür kadrolarına ve bunların yardımcılıklarına, ilçe müdürü kadrolarına, atanma usul ve esasları kurumlarınca yönetmelikle belirlenen ilçe idare şube başkanlıkları ile bunlarla aynı düzeydeki diğer kadrolara,
h) (Ek: 30/7/2012-2012/3541 K.) Millî Eğitim Bakanlığında eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfına dâhil kadrolardan eğitim uzmanı kadrolarına,
ı) (Ek: 6/5/2013-2013/4957 K.) Avukat kadro veya pozisyonlarından hukuk müşaviri kadro veya pozisyonlarına,
yapılacak atamalarda bu Yönetmelik hükümleri uygulanmaz." hükmü;
Aynı Yönetmelik'in "Sözlü sınav" başlıklı 12/A maddesinde;
"Yazılı sınavda en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro veya pozisyon sayısının beş katına kadar aday sözlü sınava alınır. Son adayla aynı puana sahip olan personelin tamamı sözlü sınava alınır.
İlgili personel, sınav kurulunun her bir üyesi tarafından;
a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi,
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü,
c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu,
d) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,
e) Genel kültürü ve genel yeteneği,
f) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı,
esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Her üyenin uşula olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilir. Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır." hükmü;
20/10/2019 günlü, 30924 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gençlik ve Spor Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde;
"(1) Bu Yönetmelik; 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak Gençlik ve Spor Bakanlığında memur olarak görev yapan personelden, 5 inci maddede sayılan kadrolara, görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle asaleten atanacakları kapsar.
(2)Yurt hizmetleri müdürü, gençlik hizmetleri müdürü, spor hizmetleri müdürü ve gençlik ve spor ilçe müdürü kadrolarına yapılacak atamalarda, bu Yönetmeliğin görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin hükümleri uygulanmaz." hükmü;
Aynı Yönetmelik'in "Sözlü sınav" başlıklı 13. maddesinde;
"(1) Yazılı sınavda başarılı olan adaylar arasından en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday ile son adayla aynı puana sahip olan adayların tamamı sözlü sınava çağrılır.
(2) Sözlü sınav tarihi ve yeri Bakanlık internet sitesinde ilan edilir.
(3) Adaylar, Sınav Kurulunun her bir üyesi tarafından;
a) Sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi,
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü,
c) Liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu,
ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı,
d) Genel kültürü ve genel yeteneği,
e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı,
esas alınarak yüz tam puan üzerinden değerlendirilir.
(4) Her üyenin vermiş olduğu puanların aritmetik ortalaması alınarak adayların sözlü sınav puanı tespit edilir.
(5) Sözlü sınavda yüz üzerinden en az yetmiş puan alanlar başarılı sayılır.
(6) Görevde yükselme veya unvan değişikliği yazılı sınavlarında başarılı olan ve özellik arz eden kadrolar için sözlü sınava girmeye hak kazanan adaylar, ihtiyaç duyulması halinde ve kamu yararı kapsamında Bakanlıkça psikolojik yeterlilik ve kişilik testleri ile psikoteknik değerlendirmeye tabi tutulabilir. Yapılan test ve değerlendirme Sınav Kurulu için tavsiye niteliğindedir.
" hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
I - 20/10/2019 günlü, 30924 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gençlik ve Spor Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrası yönünden;
Gençlik ve Spor Bakanlığı Taşra Teşkilatının Kuruluşu, Görevleri, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönerge’nin 5. maddesinde; il müdürlüğünün, spor hizmetleri müdürü, gençlik hizmetleri müdürü, yurt hizmetleri müdürü ile şube müdürü, şefler ve diğer personelden oluştuğu, 8. ve 9. maddelerinde; il müdürlüğünde yer alan spor hizmetleri, gençlik hizmetleri, yurt hizmetleri birimlerinin altında yer alan ve idari açıdan bu müdürlüklere bağlı olan birimler belirlendikten sonra 10. maddesinde; hizmet birimlerinin şube ve asgari şeflik düzeyinde örgütlenmesinin esas olduğuna ilişkin hükme yer verildiği görülmektedir. Anılan Yönerge'nin eki Bakanlık Taşra Teşkilatı Kuruluş Cetvelinde; spor hizmetleri müdürü, gençlik hizmetleri müdürü ve yurt hizmetleri müdürü unvanlarının altında yer alan her birimin şube müdürü düzeyinde örgütlendiği, Bakanlık Taşra Teşkilat Şeması incelendiğinde de; anılan hizmet müdürlüğü kadrolarının, doğrudan il müdürüne bağlı olduğu, altlarında yer alan birim şube müdürlerinin üzerinde yönetici kadrosu olarak konumlandırıldığı, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Taşra teşkilatı" başlıklı 202. maddesinde ise; mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük hakları bakımından 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 30'uncu maddesi uyarınca defterdar yardımcısına denk olarak düzenlendiği görülmektedir.
Mezkur Yönerge'nin 6. maddesinde, ilçe müdürlüğünün; ilçe müdürünün yönetimi ve emrinde varsa şube müdürü, şef ve diğer personelden oluştuğu; 7. maddesinde ise, bağlı müdürlüklerin; gençlik merkezi müdürlükleri, yurt müdürlükleri, sporcu eğitim merkezi müdürlükleri, Türkiye Olimpik Hazırlık Merkezi müdürlükleri, kamp müdürlükleri ve spor tesisi müdürlüklerinden oluştuğu belirtildikten sonra 2. fıkrasında; bağlı müdürlüklerin görev durumuna ve ihtiyaca göre Bakan onayıyla kurulacağı, görev, yetki ve sorumluluk açısından ilgili hizmet müdürüne veya ilçe müdürüne bağlı olarak çalışacağı belirtilmiştir. Buna göre; gençlik ve spor ilçe müdürünün, ilçe teşkilatında yönetici pozisyonunda bir kadro olarak düzenlendiği, sevk ve yönetimi altında müdürlük düzeyinde örgütlenebilecek çok sayıda hizmet biriminin yer aldığı, bu haliyle gençlik ve spor ilçe müdürü kadrosunun görev, yetki ve sorumluluk bakımından şube müdürünün üzerinde, taşra teşkilatının ilçe düzeyindeki yöneticisi konumunda olduğu anlaşılmaktadır.
Çağımızda sürekli değişen ve gelişen kamu yönetimi anlayışında, üst yönetim kademelerinde bulunan yöneticilerin, kamusal ihtiyaçları yönetebilme ve bağlı bulunduğu idarede, üst amirleri ile işbirliği ve koordinasyon içinde çalışabilme yetkinliğine sahip olması gerekir. Bu nedenle, idarenin yönetici kadrolarına atama konusunda daha geniş bir takdir yetkisine sahip olması, iç işleyişteki uyum ve düzen bakımından önem arz etmekte olup, davalı idarenin taşra teşkilatının yöneticisi konumunda, il müdürüne bağlı olarak görev yapan yurt hizmetleri müdürü, gençlik hizmetleri müdürü, spor hizmetleri müdürü ile gençlik ve spor ilçe müdürü kadrolarının Gençlik ve Spor Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği kapsamından çıkarılmasına ilişkin dava konusu düzenlemede hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır.
II - Aynı Yönetmelik'in "Sözlü sınav" başlıklı 13. maddesi bakımından;
Dava konusu Yönetmelik'in dayanağı olan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in 12/A maddesinde, yazılı sınavda başarılı olan adayların sözlü sınava tabi tutulacağı belirtildikten sonra, sözlü sınava ilişkin genel ilkeler belirlenmiştir.
Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde, alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta, daha sonra gelen kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri yürürlüklerini Anayasa'dan, yönetmelikler ise yürürlüklerini kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden almaktadır. Dolayısıyla; bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır.
Yönetmelik'in dava konusu edilen düzenlemesinin, dayanağı olan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'te yer verilen hükümle aynı nitelikte olması karşısında; kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan norma aykırı veya bunu değiştirici, daraltıcı nitelikte bir hüküm getirmediği anlaşıldığından hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 20/10/2019 günlü, 30924 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gençlik ve Spor Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrası ile "Sözlü sınav" başlıklı 13. maddesinin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE,
2. Aşağıda dökümü yapılan... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin davacıya iadesine,
3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 13/05/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
20/10/2019 günlü, 30924 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gençlik ve Spor Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrasının iptali istemi yönünden dava incelendiğinde;
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in yürürlüğe girdiği 18/04/1999 tarihinden beri, görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esaslar gösterilmiş; Yönetmelik'in 15. maddesinde yer alan "… kurumlar, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenler.” kuralı uyarınca, kurumların bu konudaki düzenlemelerinin çerçevesini de belirlemiştir.
Anılan Yönetmelik'in dayanağı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, Devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul ederek, memurlara, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlanmasını, sınıflar içinde ilerleme ve yükselme işlemlerinin yeterlilik sistemine dayandırılmasını öngörmüş olup, "Temel ilkeler" başlıklı 3. maddesinde, "Sınıflandırma", "Kariyer" ve "Liyakat" ilkeleri bu Kanun'un temel ilkeleri olarak belirlenmiş; Kariyer İlkesi: Devlet memurlarına yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlamak; Liyakat İlkesi: Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini yeterlik sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in 1. maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Devlet memurları ile 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki kamu iktisadî teşebbüslerinde görev yapan sözleşmeli personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.” düzenlemesi yapılmış,
2. maddesinde; hangi kurumların, kadroların ve pozisyonların bu Yönetmelik kapsamında olduğu, hangi kadro pozisyon, kadro ve görevlerin kapsamda olmadığı belirtilmiştir.
Yönetmelik'in, hangi kadro pozisyon ve görevlerin kapsamda olmadığına, başka bir anlatımla, sınavsız görevde yükselmeyi sağlayan 2. maddesinde;
27/3/2012 tarih ve 28246 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmelik'in dava konusu 1. maddesi ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik'in 2. maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde yer alan "ve bunların yardımcılıklarına" ibaresinden sonra gelmek üzere "ilçe müdürü kadrolarına, " ibaresi eklenmiş;
Bu düzenlemenin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan dava sonucunda; Danıştay Beşinci Dairesinin E:2012/4736 esas sayılı "Söz konusu değişiklik ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrası, atama işlemlerinde bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmayacağı kadrolar yönünden genişletilmiştir.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin dayanağı olan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, Devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul ederek memurlara, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlanmasını, sınıflar içinde ilerleme ve yükselme işlemlerinin yeterlilik sistemine dayandırılmasını öngörmüş olup, "Temel ilkeler" başlıklı 3. maddesinde, "Sınıflandırma", "Kariyer" ve "Liyakat" ilkeleri bu Kanun'un temel ilkeleri olarak belirlenmiş; Kariyer İlkesi: Devlet memurlarına yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanı sağlamak; Liyakat İlkesi: Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini yeterlik sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak olarak tanımlanmıştır.
Bu iki ilkenin temelinde, objektif kurallar çerçevesinde işin ehline verilmesi ve hak etme kavramı yatmakta olup, kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmesinin tek güvencesinin de, hizmetin yetişmiş, ehil kamu görevlilerince yerine getirilmesiyle sağlanabileceği tabiidir.
Yukarıda adı geçen Genel Yönetmeliğin 1. maddesinde; bu Yönetmeliğin amacının da, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu belirtilmiştir.
Bu durumda; … ilçe müdürü kadroları, görevde yükselme sınavına tabi kadrolar kapsamından çıkarılmak suretiyle bu kadrolara objektif kurallar çerçevesinde atama yapılmasını engelleyen dava konusu düzenlemenin, 657 sayılı Kanun'un temel ilkeleri olarak belirlenmiş olan kariyer ve liyakat ilkeleri ve Genel Yönetmeliğin amacına uygun olmaması nedeniyle, üst hukuk normu olan 657 sayılı Kanun ile kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olduğu görülmektedir.
Öte yandan; anılan Yönetmeliğin Ek 1. maddesinde yer alan, kurumların aynı unvana veya bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlara veya daha alt unvanlara naklen atama yapabilecekleri hükmü uyarınca, dava konusu düzenlemeye dayanılarak Yönetmelik hükümlerinin uygulanmayacağı kadrolara ataması yapılan personelin, görevde yükselme sınavı kapsamında bulunan diğer unvanlara, sınavsız olarak atandıkları unvanla aynı veya alt gruptaki unvanlara, görevde yükselme sınavına tabi olmaksızın atanabileceklerinden, kariyer ve liyakat ilkeleri ile eşitlik ilkesine aykırı atamalara sebep olacağından, dava konusu düzenlemede bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmamaktadır.” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına, dosyanın devredildiği Danıştay Onaltıncı Dairesinin 15/12/2015 günlü, E:2015/2509, K:2015/8241 sayılı kararı ile düzenlemenin iptaline karar verilmiş, bu karar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 15/06/2017 günlü, E:2016/2924, K:2017/2568 sayılı kararı ile onanmıştır.
31/08/2013 günlü, 28751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 1. maddesi ile Genel Yönetmeliğin "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrasının (g) bendinde yer alan "ilçe müdürü kadrolarına" ibaresi, bu kez, "ilçe idare şube başkanlıkları ile bunlarla aynı düzeydeki diğer görevlere" şeklinde değiştirilmiştir.
Bu değişikliğin iptali istemiyle Danıştay Beşinci Dairesinin E:2013/8367 sayılı dosyasında açılan davada ise; taşra teşkilatında yaygın olan ilçe idare şube başkanlıkları kadrolarının görevde yükselme sınavına tabi kadrolar kapsamından çıkarılması, devamında muğlak bir ifadeyle aynı bende eklenen, "bunlarla aynı düzeydeki diğer görevlere" ibaresiyle ilçe idare şube başkanlıkları kadroları ile aynı düzeyde olan kadroların açıkça sayılmaksızın, bu kadrolara yapılacak atamalarda Yönetmelik hükümlerinin uygulanmayacağının düzenlenmesinin, Yönetmelik'in kapsamından çıkarılan kadroların belirsiz bir şekilde genişletilmesine, idare şube başkanlıkları ve bunlarla aynı düzeyde olduğu varsayılan diğer görevlere objektif kurallar çerçevesinde atama yapılmasının ortadan kaldırılmasının, 657 sayılı Kanun'un temel ilkeleri olarak belirlenen kariyer ve liyakat ilkesine ve Genel Yönetmelik'in amacına, dolayısıyla hukuka aykırı bulunduğu, Genel Yönetmelik'in Ek 1. maddesinde yer alan hüküm uyarınca, dava konusu düzenlemeye dayanılarak Yönetmelik hükümlerinin uygulanmayacağı kadrolara atanacak personelin, görevde yükselme sınavı kapsamında bulunan ve sınavsız olarak atandıkları unvanla aynı veya alt gruptaki diğer unvanlara, görevde yükselme sınavına tabi olmaksızın atanmalarının olanaklı hale geldiği, dava konusu düzenlemenin, kariyer, liyakat ve eşitlik ilkelerine uygun olmayan atamalara da sebep olacağından, bu yönüyle de hukuka aykırı bulunduğu gerekçesiyle yürütmesi durdurulmuş, bu karara yapılan itiraz ise, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 02/07/2014 günlü, YD İtiraz No:2014/528 sayılı kararı ile reddedilmiş, 23/07/2014 günlü, 29069 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 1. maddesi ile "atama usul ve esasları kurumlarınca belirlenen ilçe idare şube başkanlıkları ile bunlarla aynı düzeydeki diğer kadrolara'' şeklinde değiştirildiğinden; Danıştay İkinci Dairesinin E:2016/10074 sayılı esasında kayıtlı dosyada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Genel Yönetmeliğin "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrasının (g) bendinde yer alan "ilçe idare şube başkanlıkları ile bunlarla aynı düzeydeki diğer görevlere" ibaresi 23/07/2014 günlü, 29069 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına İlişkin Yönetmeliğin 1. maddesi ile "atama usul ve esasları kurumlarınca belirlenen ilçe idare şube başkanlıkları ile bunlarla aynı düzeydeki diğer kadrolara'' şeklinde tekrar değiştirilmiştir.
Aktarılan süreç dikkate alındığında; ilçe müdürü veya eş değer kadrolara objektif kurallar çerçevesinde atama yapılmamasına imkan sağlaması nedeniyle hukuka uygun olmadığı yargı kararları ile saptanan kuralın tekrar getirildiği, bunun dışında; "atama usul ve esasları kurumlarınca belirlenen" ibaresinin eklenerek, sınav kapsamından çıkarılan kadroların belirsiz bir şekilde genişletildiği ve bu ibarenin; belirlilik ve açıklık ilkesine de aykırı olduğundan, 657 sayılı Kanun'un temel ilkeleri olarak belirlenen kariyer ve liyakat ilkesine ve Genel Yönetmeliğin amacına, dolayısıyla hukuka uygun bulunmadığı, bu kural esas alınarak yapılan düzenlemelerin de sonuç olarak hukuka uygun olamadığı kanaatine ulaşılmıştır.
Nitekim; 12/10/2013 günlü, 28793 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin ''Şube müdürü üstü kadrolara atama'' başlıklı 23. maddesindeki ''İlçe millî eğitim müdürü, il millî eğitim müdür yardımcısı, il millî eğitim müdürü ve daha üst kadrolara atanacaklarda 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde öngörülen şartlar aranır.'' hükmünün, Danıştay İkinci Dairesinin 28/12/2022 günlü, E:2021/18335, K:2022/6946 sayılı kararı ile; "Genel Yönetmelikte yapılan değişiklikler ve bu değişiklikler hakkında verilen yargı kararları karşısında, bu Yönetmeliğe dayalı olarak davalı idarece çıkarılan ve 12/10/2013 günlü, 28793 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan dava konusu Yönetmeliğin 23. maddesiyle getirilen ve ilçe millî eğitim müdürü kadrosunun görevde yükselme sınavına tabi kadrolardan çıkartılarak bu kadrolara atamalarda, sadece 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68. maddesinin (B) bendinde öngörülen şartların aranmasına ilişkin düzenlemede, 657 sayılı Yasa'nın temel ilkeleri olarak belirlenen kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif kurallar çerçevesinde atama yapılması engellendiğinden hukuka uyarlık bulunmamıştır.” gerekçesiyle iptaline karar bu karar verilmiş, bu karar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca onanmıştır.
Bu itibarla, dava konusu Yönetmeliğin "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrasının iptali gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.