T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2019/681
Karar No : 2025/948
DAVACI : ... Sendikası
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün, ... günlü, ... sayılı Yönetim Kurulu kararı ekinde bulunan, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Yer Değiştirmeye İlişkin Usul ve Esaslar Yönergesinin; "Genel Hususlar" başlıklı 6. maddesinin (n) fıkrasındaki "4 yıl" ibaresinin, 6. maddesinin (i) fıkrasındaki "hizmet süresi boyunca" ibaresinin, "Yer Değiştirme Suretiyle Atama" başlıklı 7. maddesinin (c) fıkrasının 1. bendinde yer alan; "Sonradan eş durumu şartlarının kaybedilmesi durumunda öncelikle personelin görev yaptığı yer olmak üzere, Kuruluşumuzun ihtiyaçlarına göre eski görev bölgesinde bulunan havalimanlarından birine yer değişikliği yapılır." ibaresinin, 7. maddesinin (d) fıkrasının 4. bendinde yer alan; "Personelin hizmetinden verim alınmaması halinde ünite amirinin teklifi üzerine, tayin yapılabilir" ibaresinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Davacı Sendika tarafından; memurların/personelin yer değiştirmelerine ilişkin düzenlemelerin yönetmelikle yapılabileceği, yönerge ile bu konuda düzenleme yapılmasının şekil ve usul kurallarına aykırılık teşkil ettiği; Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin "Yer değiştirme kurulları" başlıklı 24. maddesinde; "Kurumlar gerekli görmeleri halinde, yer değiştirme suretiyle atamaya tabi personelin atama işlemlerini incelemek ve değerlendirmek üzere merkez teşkilatında yer değiştirme kurulu oluşturabilirler. Kurulun görevleri, çalışma usul ve esasları ile üyeleri kurumlarca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir" hükmüne; "Özel Yönetmelikler" başlıklı 28. maddesinde; "Kurumlar bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde halen görevde bulunan memurların geçmiş hizmetlerinin bu Yönetmelik çerçevesinde nasıl değerlendirileceğini ve bu Yönetmeliğin çeşitli maddelerinde kurumlarca tesbiti öngörülen diğer hususları kapsayan özel Yönetmeliklerini Devlet Personel Dairesinden olumlu görüş alınmak sureti ile çıkarırlar. Özel Yönetmeliklerde bu Yönetmeliğe aykırı hükümler yer alamaz." hükmüne yer verildiği; Genel Yönetmeliğin bağlayıcı olup, yer değiştirmeye ilişkin düzenlemelerin Yönetmelikle yapılması gerektiğinin açık olduğu; bu konuda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Personeli Atama ve Yer Değiştirme Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin emsal olduğu ve anılan Yönetmeliğin Resmi Gazete'de yayımlanmasına rağmen; dava konusu Yönergenin yayımlanmadığı ve bu durumun usule aykırılık teşkil ettiği;
"Genel Esaslar" başlıklı 6. maddesinin (n) fıkrasındaki "4 yıl" ibaresinin iptaline ilişkin olarak; KPSS ya da farklı bir şekilde atananların 3, 4 ve 5. bölgelere atandığı durumda 3 yıl çalıştıktan sonra e-tayine hak kazandıkları; ancak unvan değişikliği veya görevde yükselme sonucu atananlar ise 4 yıl sonra tayin hakkı kazandıkları; ayrıca KPSS ile eşinin görev yaptığı yere tayin edilen bir kişi 2 yıl görev yaptıktan sonra tayin isteyebiliyorken, unvan değişikliği ile görev yeri değişen bir personelin 4 yıl geçmeden atama hakkı isteyemediği, bu durumun personel arasında ayrımcılığa yol açtığı gibi, çalışma barışını da bozduğu;
"Genel Esaslar" başlıklı 6. maddesinin (i) fıkrasındaki "hizmet süresi boyunca" ibaresinin iptaline ilişkin olarak; "Hizmet süresi boyunca" her yer değiştirme için hizmet puanından 3 puan düşüleceğinin hüküm altına alındığı, bu anlamda hizmet süresi boyunca ibaresinin geçmişe etkili bir uygulama olduğu, bu durumun hukuki güvenlik ve geçmişe yürümezlik ilkelerine aykırılık teşkil ettiği ve anılan ifadenin "Yönergenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yapılan yer değiştirmelerde" şeklinde olması gerektiği;
"Yer Değiştirme Suretiyle Atama" başlıklı 7. maddesinin (c) fıkrasının 1. bendinde yer alan; "Sonradan eş durumu şartlarının kaybedilmesi durumunda öncelikle personelin görev yaptığı yer olmak üzere, Kuruluşumuzun ihtiyaçlarına göre eski görev bölgesinde bulunan havalimanlarından birine yer değişikliği yapılır." ibaresinin iptaline ilişkin olarak; burada sebep ve sürenin belirtilmemiş olmasının geleceğin belirliliği, geleceğin planlanması gibi ilkelere uyarlık teşkil etmediği gibi, hukuki güvenliği de ortadan kaldırır nitelikte bir düzenleme olduğu, örnek olarak eş durumundan tayin olan birinin 5 ya da 10 yıl sonra eşi artık çalışmıyorsa eski görev yerine tayin edilebileceği, bu durumun süreklilik arz eden bir korkuya sebebiyet verdiği; düzenlemede sürenin belirtilmemesi ve eş durumu koşulunun kaybedilme şartlarının düzenlenmemiş olmasının düzenlemeyi hukuksuz kıldığı;
Yer Değiştirme Suretiyle Atama" başlıklı 7. maddesinin (d) fıkrasının 4. bendinde yer alan; "Personelin hizmetinden verim alınmaması halinde ünite amirinin teklifi üzerine, tayin yapılabilir" ibaresinin iptaline ilişkin olarak; usul yönünden, bu düzenlemenin özlük hakları ile ilgili bir düzenleme olduğu ve Yönerge ile değil Yönetmelik ile düzenlenmesi gerektiği; esas yönünden ise, amire verilen yetkinin somut kurallara ve koşullara bağlanmadığı, subjektif ve soyut bir niteleme ile personelin görev yerinin değiştirilebileceği, bu yetkinin soruşturma raporu ile tespit edilen bir verimsizlik veya sakıncalı olma halinde kullanılabilecek bir yetki olduğu, subjektif uygulamalara açık olan bu düzenlemenin personel için açık bir tehdit olduğu, bu durumun hukuki güvenlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmüştür.
DAVALININ SAVUNMASI : Personel rejimi ile ilgili, Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Yönetmelik çıkarabilecekleri alanın 399 sayılı KHK'nın 7. ve 8. maddesinde yer alan konular ve işe alınacaklarda aranılacak şartlar ve yapılacak sınavlarla sınırlı olduğu; bunun yanında 657 sayılı Kanun'dan kaynaklı sicil ve disiplin amirlerinin tespitine dair Yönetmelik haricinde kamu iktisadi kuruluşlarının personel rejimi konusunda Yönetmelik çıkarmasının mümkün olmadığı; bu konuda Devlet Personel Başkanlığı tarafından kurumlarına hitaben yazılan ... günlü, ... sayılı yazıda; istek üzerine yer değiştiren personel için hizmet tespitine ilişkin düzenlemenin Yönetim Kurulu kararı ile yapılması gerektiği, eş durumu ve sağlık durumu özrü ile diğer gerekçelerle yapılacak yer değiştirmelerin de aynı kapsamda değerlendirilerek, anılan konuların Yönetmelikle düzenlenmesine gerek bulunmadığının mütalaa edildiği; sonuç itibarıyla Yönetim Kurulu kararı ile yürürlüğü konulan Yönergeyle düzenleme yapmanın ve bu düzenlemenin Resmi Gazete'de yayımlanmamasının hukuka aykırı olmadığı; bu konuda, kendilerinden farklı bir personel rejimine tabi tutulan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü personelinin atama ve yer değiştirmesine ilişkin usul ve esasların Yönetmelikle düzenlenmesinin ve bu Yönetmeliğin Resmi Gazete'de yayımlanması gereğine dair yükümlülüğün kendi kuruluşlarına teşmil edilemeyeceği;
"Genel Hususlar" başlıklı 6. maddesinin (n) fıkrasındaki "4 yıl" ibaresine ilişkin olarak; kamu kurumlarının görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacak bir personel için ilk defa atanacak personelden farklı zorunlu hizmet süresi belirlemesinin doğal olduğu ve bu planlamanın idarenin takdir yetkisi kapsamında yer aldığı; 233 sayılı KHK gereğince idarenin personel yapılanmasını verimlilik ve karlılık üzerine kurmasının zorunlu olduğu; bu nedenle de görevde yükselme ve unvan değişikliği suretiyle atanacak bir personel için atandığı yerde 4 yıl görev yapma zorunluluğu getirilmesinin hukuka uygun olduğu;
"Genel Hususlar" başlıklı 6. maddesinin (i) fıkrasındaki "hizmet süresi boyunca" ibaresine ilişkin olarak: dava dilekçesinde kurumun getirdiği düzenlemenin esası ile ilgili bir hukuka aykırılığın ileri sürülmediği, sadece bu uygulamanın geçmişe etkili olmayacak şekilde düzenlenmesi gerektiğinin ileri sürüldüğü; hizmet puanı değerlendirmesinde daha önceden talebi üzerine yer değiştirme imkanından yararlanan bir personelin yer değiştirmeden yararlanmayan diğer personel ile eşit tutulmasının Kuruluşun iş gücü planlamasını da olumsuz etkileyeceği;
Yer Değiştirme Suretiyle Atama" başlıklı 7. maddesinin (c) fıkrasının 1. bendinde yer alan; "Sonradan eş durumu şartlarının kaybedilmesi durumunda öncelikle personelin görev yaptığı yer olmak üzere, Kuruluşumuzun ihtiyaçlarına göre eski görev bölgesinde bulunan havalimanlarından birine yer değişikliği yapılır." ibaresine ilişkin olarak: eş durumu mazeretinin kendi kuruluşları içinde kabul edilebilir bir mazeret olduğu; bu durumun genel Yönetmeliğe aykırı olmayacak şekilde bir takım esaslara bağlanmasının mümkün olduğu; dava konusu düzenlemenin ise, bu mazeretin ortadan kalkması durumunda gündeme gelecek bir husus olduğu, aile birliğinin şartlarının kaybedilmesi durumunda genel kamu menfaati üstün tutularak personelin hizmetine ihtiyaç duyulan yere atanma durumunun düzenlendiği, bu anlamda dava konusu düzenlemenin hizmetin gerekleri ve üstün kamu yararı gözönünde bulundurularak tesis edildiği; düzenlemenin mutlak biçimde personelin eski görev yerine gönderileceği şeklinde yansıtılmasının doğru bir yaklaşım olmadığı;
"Yer Değiştirme Suretiyle Atama" başlıklı 7. maddesinin (d) fıkrasının 4. bendinde yer alan; "Personelin hizmetinden verim alınmaması halinde ünite amirinin teklifi üzerine, tayin yapılabilir" ibaresine ilişkin olarak; 399 sayılı KHK gereğince personel rejimi konusundaki temel ilkelerden birinin personelin verimlilik ve karlılık ilkesine uygun olarak maliyet bilinci içinde çalıştırılması olduğu; bir personeli de bu anlamda en yakından takip edecek kişinin amiri olduğu; düzenlemenin amire doğrudan doğruya personelin görev yerini değiştirme yetkisini tanımadığı, amirin yetkisinin sadece atamaya yetkili kurula teklifte bulunmak olduğu, atama yapma konusunda yetkinin Yönetim Kuruluna ait olduğu, dolayısıyla dava konusu düzenlemenin hukuki güvenliği tehdit ettiği iddiasının dayanağının bulunmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırıldığı anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacı Sendika tarafından, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün, ... günlü, ... sayılı Yönetim Kurulu kararı ekinde bulunan, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Yer Değiştirmeye İlişkin Usul ve Esaslar Yönergesinin; "Genel Hususlar" başlıklı 6. maddesinin (n) fıkrasındaki "4 yıl" ibaresinin; "Genel Hususlar" başlıklı 6. maddesinin (i) fıkrasındaki "hizmet süresi boyunca" ibaresinin; "Yer Değiştirme Suretiyle Atama" başlıklı 7. maddesinin (c) fıkrasının 1. bendinde yer alan; "Sonradan eş durumu şartlarının kaybedilmesi durumunda öncelikle personelin görev yaptığı yer olmak üzere, Kuruluşumuzun ihtiyaçlarına göre eski görev bölgesinde bulunan havalimanlarından birine yer değişikliği yapılır." ibaresinin; "Yer Değiştirme Suretiyle Atama" başlıklı 7. maddesinin (d) fıkrasının 4. bendinde yer alan; "Personelin hizmetinden verim alınmaması halinde ünite amirinin teklifi üzerine, tayin yapılabilir" ibaresinin iptali istenilmektedir.
Anayasa'nın 124. maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak çıkarılan 3011 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanacak Olan Yönetmelikler Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, "Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin; a) İşbirliğine, yetki ve görev alanlarına ait hükümleri düzenleyen, b) Kamu personeline ait genel hükümleri kapsayan, c) Kamuyu ilgilendiren yönetmelikler Resmi Gazete'de yayımlanır. Ancak, milli emniyet ve milli güvenlikle ilgili olan ve gizlilik derecesi taşıyan yönetmelikler yayımlanmaz." kuralına yer verilmiştir.
233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Kapsam ve Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanun Hükmünde Kararname, iktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşlarını ve bunların müesseselerini, bağlı ortaklıklarını ve iştiraklerini kapsar. Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin Amacı; a) İktisadi devlet teşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşlarının ve bunların müesseselerinin, bağlı ortaklıklarının kurulmasını, iştiraklerinin teşkilini, özerk bir tarzda ve ekonominin kurallarına uygun olarak yönetilmelerini, b) İktisadi devlet teşekküllerinin ekonomik gereklere uygun olarak verimlilik ve karlılık ilkeleri doğrultusunda kendi aralarında ve milli ekonomi ile uyum içinde çalışarak sermaye birikimine yardım etmelerini ve bu suretle daha fazla yatırım kaynağı yaratmalarını, c) Kamu iktisadi kuruluşlarının kendilerine verilen görev ve kamu hizmetlerini ekonomik ve sosyal gereklere uygun olarak verimlilik ilkesi doğrultusunda yürütmelerini, d) İktisadi devlet teşekküllerinde ve kamu iktisadi kuruluşlarında ve bunların müesseseleri ile bağlı ortaklıklarında 17/4/1984 tarih ve 2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkında Kanun'un uygulanması ile ilgili işbirliği ve koordinasyon esaslarını, e) İktisadi devlet teşekküllerinin, kamu iktisadi kuruluşlarının ve bunların müesseseleri ile bağlı ortaklıklarının amaçlarına ulaşabilmelerini sağlamak için denetlenmelerini, düzenlemektir." hükmü yer almış; bu doğrultuda çıkarılan ve dava konusu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihteki haliyle Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün Ana Statüsünün "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Ana Statü’nün amacı: 8/6/1984 tarih ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname Hükümlerine tabi olarak ve söz konusu Kanun Hükmünde kararname çerçevesinde faaliyette bulunmak üzere Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ) adı altında teşkil olunan Kamu İktisadi Kuruluşu’nun hukuki bünye, amaç ve faaliyet konuları, organları ve teşkilat yapısı, müessese, bağlı ortaklık ve iştirakleri ile bunlar arasındaki ilişkileri ve ilgili diğer hususları düzenlemektedir." hükmüne; "Hukuki Bünye" başlıklı 3. maddesinde; 1- Bu Ana Statü ile teşkil olunan DHMİ Tüzel Kişiliğine sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir Kamu İktisadi Kuruluşu’dur...." hükmüne; "Personele İlişkin Hükümler" başlıklı 21. maddesinde ise; "Kuruluş, müessese ve bağlı ortaklık personelinin; istihdam şekilleri, atama, göreve son verme, yükümlülük ve sorumlulukları, kadro tespiti, ücret, prim, ikramiyeler, yurtdışına gönderme, siyasi faaliyet yasağı, vekalet ücretlerinin dağıtımı ile yönetim kurulu üyesi, denetçi ve tasfiye kurulu üyelerinin ücret ve hakları konusunda KHK ve söz konusu KHK’ ye uygun olarak çıkarılacak Kamu iktisadi Teşebbüsleri Personel rejimi esaslarını düzenleyen kanun hükümleri uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin; "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinin 1. fıkrasında; "Bu Kanun Hükmünde Kararname, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları personelinin hizmete alınmalarını, görev ve yetkilerini, niteliklerini, atanma, ilerleme, yükselme, hak ve yükümlülükleriyle diğer özlük haklarını düzenler." hükmü; "İstihdam Şekilleri" başlıklı 3. maddesinin (a) bendinde; "Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda hizmetler memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülür." hükmü; (c) bendinde ise; "(b) bendi dışında kalan sözleşmeli personel, teşebbüs ve bağlı ortaklıkların genel idare esasları dışında yürüttükleri hizmetlerinde bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen hukuki esaslar çerçevesinde akdedilecek bir sözleşme ile çalıştırılan ve işçi statüsünde olmayan personeldir. (Bunlar bu Kanun Hükmünde Kararnamede sözleşmeli personel olarak geçecektir.) Sözleşmeli personel işin niteliğine göre yılın veya günün belirli sürelerini kapsamak üzere kısmi zamanlı da istihdam edilebilir." hükmü; "Görev ve Yer Değişikliği" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında; "Sözleşme süresi içerisinde gelişen hizmet şartlarına göre sözleşmeli personelin görevi veya görev yeri değiştirilebilir." hükmü; "Uygulamanın İzlenmesi" başlıklı 58. maddesinin 2. fıkrasında; "Sözleşmeli personele ilişkin olarak bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınmak kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır." hükmü yer almaktadır.
Dava konusu Yönergenin Resmi Gazete'de yayımlanmaksızın uygulanmaya başlandığı görüldüğünden uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle söz konusu Yönergenin, 3011 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanacak Yönetmelikler Hakkında Kanun'un yayımlanmasını zorunlu kıldığı Yönetmelikler kapsamında olup olmadığının ve yer değiştirmeye dair hususların Yönetmelik dışındaki adsız düzenleyici işlemlerle düzenlenmesinin mümkün olup olmadığının tespit edilmesi gerekmektedir.
3011 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanacak Yönetmelikler Hakkında Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihteki haliyle gerekçesinde; Başbakanlık, Bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerince düzenlenen bir idari tasarrufun yönetmelik olarak Resmi Gazete'de yayımlanabilmesi için, kendi ana görev alanlarını ilgilendiren kanun ve tüzüklerin uygulanmasını sağlaması, kanun ve tüzüklere aykırı olmaması, aynı zamanda genellik ifade etmesi, yalnız görevlilere hitap eden yönerge, iç talimat mahiyetinde olmaması gerektiği belirtilmiştir.
Dava konusu Yönergenin 1. maddesinde, Yönergenin amacının; Kuruluş personelinin yer değiştirmelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu; 2. maddesinde Yönergenin, Kuruluşun 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin II sayılı cetveline tabi sözleşmeli personelini kapsadığı; 3. maddesinde ise; Yönergenin dayanağının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 25/06/1983 tarihli Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri olduğunun belirtildiği; bu kapsamda Yönergede davalı idare bünyesinde görev yapan sözleşmeli personele ilişkin genel hükümlere yer verildiği, Yönergenin iç talimat mahiyetinde olmadığı, bünyesinde görev yapan sözleşmeli personelinin tamamını kapsadığı, sözleşmeli personelinin ise 399 sayılı KHK kapsamında yer aldığı; sonuç itibarıyla dava konusu Yönergenin 3011 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanacak Yönetmelikler Hakkında Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihteki haliyle 1. maddesinde ve gerekçesinde ifade edilen kamu personeline ilişkin genellik arz eden bir düzenleme olduğu; bu şekildeki düzenlemelerinde Yönetmelik şeklinde çıkarılması gerektiği anlaşılmaktadır.
Öte yandan davalı idare tarafından uygulanan ve 24/07/2001 günlü, 24472 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personel Yönetmeliği'nin, 12/06/2012 günlü, 24472 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılmış olduğu; sonuç itibarıyla davalı idarenin personelinin yer değiştirmesine dair işlemlerin, 2012 yılına kadar, Yönetmeliğe dayalı olarak yapıldığı; bunun yanında davalı idarenin çeşitli konularda Yönetmelik çıkarmaya devam ettiği görülmüştür.
Yukarıda metnine yer verilen Anayasa ve kanun hükümlerinden, Kanunda sayılan idareler tarafından hazırlanacak olan kamu personeline ait genel hükümler ihtiva eden kuralların, Yönetmelik adı altında düzenlenmesi gerektiği ve bu Yönetmeliklerin de Resmi Gazete'de yayımlanmasının zorunlu olduğu sonucuna varılmaktadır.
Bu durumda, davalı idare bünyesinde görev yapan sözleşmeli personelin yer değiştirmesine dair genel hükümleri içeren hususların, belirtilen yasal gerekler yerine getirilmeksizin, Yönerge şeklindeki adsız düzenleyici işlemle düzenlenmesinde ve bu Yönergenin Resmi Gazete'de yayımlanmamasında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu Yönetmelik maddelerinin iptali gerektiği, düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı Sendika tarafından, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün, ... günlü, ... sayılı Yönetim Kurulu kararı ekinde bulunan, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Yer Değiştirmeye İlişkin Usul ve Esaslar Yönergesinin; "Genel Hususlar" başlıklı 6. maddesinin (n) fıkrasındaki "4 yıl" ibaresinin; "6. maddesinin (i) fıkrasındaki "hizmet süresi boyunca" ibaresinin; "Yer Değiştirme Suretiyle Atama" başlıklı 7. maddesinin (c) fıkrasının 1. bendinde yer alan; "Sonradan eş durumu şartlarının kaybedilmesi durumunda öncelikle personelin görev yaptığı yer olmak üzere, Kuruluşumuzun ihtiyaçlarına göre eski görev bölgesinde bulunan havalimanlarından birine yer değişikliği yapılır." ibaresinin; 7. maddesinin (d) fıkrasının 4. bendinde yer alan; "Personelin hizmetinden verim alınmaması halinde ünite amirinin teklifi üzerine, tayin yapılabilir" ibaresinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
T.C. Anayasasının "Yönetmelikler" başlıklı 124. maddesinde; "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler. Hangi yönetmeliklerin Resmî Gazetede yayımlanacağı kanunda belirtilir.
" hükmüne yer verildiği; anılan hüküm uyarınca çıkarılan 3011 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanacak Yönetmelikler Hakkında Kanun'un 1. maddesinde; "Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin;
a) İşbirliğine, yetki ve görev alanlarına ait hükümleri düzenleyen,
b) Kamu personeline ait genel hükümleri kapsayan,
c) Kamuyu ilgilendiren,Yönetmelikler Resmi Gazete'de yayımlanır.
Ancak, milli emniyet ve milli güvenlikle ilgili olan ve gizlilik derecesi taşıyan yönetmelikler yayımlanmaz.
(Ek fıkra: 2/7/2018-KHK-703/229 md.) Bu maddenin uygulanması bakımından hangi yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazete’de yayımlanacağı ile ilgili oluşabilecek tereddütleri gidermeye Cumhurbaşkanlığı yetkilidir.
" hükmü yer almaktadır.
Kuruluş personelinin yer değiştirmelerine ilişkin usul ve esasları düzenleyen ve 23/01/2019 günlü, 15 sayılı Yönetim Kurulu Kararı ekinde yer alan Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Yer Değiştirmeye İlişkin Usul ve Esaslar Yönergesinin 6. maddesinde genel hususlara, 7. maddesinde ise yer değiştirme suretiyle atamalara ilişkin hükümlere yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğü Personeli Yer Değiştirmeye İlişkin Usul ve Esaslar Yönergesi'nin, 1. maddesinde, Yönergenin amacının; Kuruluş personelinin yer değiştirmelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olduğu; 2. maddesinde Yönergenin, Kuruluşun 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin II sayılı cetveline tabi sözleşmeli personeli kapsadığı; 3. maddesinde ise; Yönergenin dayanağının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 25/06/1983 tarihli Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri olduğunun belirtildiği; bu kapsamda Yönerge'de davalı idare bünyesinde görev yapan sözleşmeli personele ilişkin genel hükümlere yer verildiği, Yönerge'nin iç talimat mahiyetinde olmadığı ve bünyesinde görev yapan sözleşmeli personelin tamamını kapsadığı anlaşıldığından, sözleşmeli personelin yer değiştirmesine dair genel hükümleri içeren hususların, belirtilen yasal gerekler yerine getirilmeksizin, yönerge şeklindeki adsız düzenleyici işlemle düzenlenip Resmi Gazete'de yayımlanmamasında hukuka uyarlık bulunmamakla birlikte;
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Yer Değiştirmeye İlişkin Usul ve Esaslar Yönergesi'nin, muhtelif iptal kararları nedeniyle uygulanamaz hale geldiğinden bahisle, ... günlü, ... sayılı Yönetim Kurulu kararı ile yürürlükten kaldırılması nedeniyle davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, dava konusu edilen düzenlemelerin hukuksal geçerliliğinin kalmadığı anlaşılmakta olup, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Personeli Yer Değiştirmeye İlişkin Usul ve Esaslar Yönergesinin; "Genel Hususlar" başlıklı 6. maddesinin (n) fıkrasındaki "4 yıl" ibaresinin; "6. maddesinin (i) fıkrasındaki "hizmet süresi boyunca" ibaresinin; "Yer Değiştirme Suretiyle Atama" başlıklı 7. maddesinin (c) fıkrasının 1. bendinde yer alan; "Sonradan eş durumu şartlarının kaybedilmesi durumunda öncelikle personelin görev yaptığı yer olmak üzere, Kuruluşumuzun ihtiyaçlarına göre eski görev bölgesinde bulunan havalimanlarından birine yer değişikliği yapılır." ibaresinin; 7. maddesinin (d) fıkrasının 4. bendinde yer alan; "Personelin hizmetinden verim alınmaması halinde ünite amirinin teklifi üzerine, tayin yapılabilir" ibaresinin iptali istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA;
2. Aşağıda dökümü yapılan toplam ...-TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, davalı idare tarafından yatırılan yürütmeyi durdurma itiraz harcı ... TL'nin üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,
3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere 11/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.