T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2020/1690
Karar No : 2025/156
DAVACI :...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI :...Bakanlığı
VEKİLİ : Hazine Avukatı ...
DAVANIN KONUSU : Vergi müfettiş yardımcısı olan davacı,
1. 31/10/2011 günlü, 28101 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin;
- 3. maddesinin, 1. fıkrasının, 29/09/2018 günlü Yönetmelik ile değişik (ğ) bendinin (eksik düzenleme nedeniyle),
- 33. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Yazılı sınavı kazanamayanlar sözlü sınava giremezler." cümlesi ile aynı maddenin 3 ve 6. fıkralarının,
- 35. maddesinin (eksik düzenleme nedeniyle),
2. 13-16 Ocak 2020 tarihlerinde yapılan vergi müfettişliği yeterlik yazılı sınavında başarısız olmasına yönelik işlemin iptali istenilmiştir.
DAVACININ İDDİALARI :
Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin 3. maddesinin, 1. fıkrasının (ğ) bendinde yapılan 29/09/2018 günlü değişikliğin, yargı kararlarını etkisiz kılarak, sınav kurulu üyelerinin taşıması gereken kıdem koşulunu kaldırma amacıyla yapıldığı, kıdem koşuluna yer vermeyen düzenlemenin eksik olduğu,
Yönetmeliğin 33. maddesinde yer alan dava konusu düzenlemelerin, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 32. maddesine aykırı olduğu,
Dört oturumdan oluşan yeterlik yazılı sınavının bazı oturumlarından yeterli puanı almışken, bir veya birkaç oturumdan yetersiz puan alması nedeniyle sınavda başarısız olan vergi müfettiş yardımcılarının, ikinci sınav hakkı kapsamında, yalnızca başarısız oldukları oturumlara katılmaları gerekirken, tüm oturumlara yeniden alınmalarının adil olmadığı, bu anlamda eksik düzenleme içeren Yönetmeliğin 35. maddesinin hukuka aykırı olduğu,
Davacının, vergi müfettiş yardımcılığı mesleğine giriş sınavında başarılı olarak mesleğe başladığı günden bu yana, pek çok aşamayı başarıyla geçerek yeterlik sınavına girmeye hak kazandığı,
Uzun süre başarılı bir şekilde görevini ifa etmesinin ardından katıldığı, klasik sınav teamüllerine aykırı şekilde yapılan sınav ile yetersiz addedilmesinin adil olmadığı,
İkinci sınav hakkı kapsamında katıldığı sınavda başarısız olmasına ilişkin dava konusu işlemin sonucunda mesleki kariyerini kaybederek Bakanlık teşkilatında memur kadrosuna atanacağı ileri sürülmüştür.
DAVALININ SAVUNMASI : Davaya konu düzenlemelerin, üst hukuk normlarına uygun olduğu, davacının katılmış olduğu yeterlik sınavının mevzuata ve hukuka uygun şekilde yapıldığı savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :...
DÜŞÜNCESİ : Davacının sınav kağıtları ile emsal kağıtlar üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporlarda; bazı sorularda soru kitapçıkları ve cevap anahtarları ya da cevap kağıtlarında soru (maddeli sorularda kendi içinde her bir madde) bazında puanlamanın açık olmadığı (mikro puanlamanın bulunmadığı), maddeli sorularda hangi maddenin değerinin kaç puan olduğunun varsayımsal olarak tespit edildiği; dolayısıyla, söz konusu sınavın klasik sınav teamüllerine aykırı şekilde yapıldığının belirtildiği bu haliyle klasik sınav teamüllerine ve ölçme ve değerlendirme ilkelerine uyulmadan yapıldığı anlaşılan sınav değerlendirmesine dayalı olarak davacının başarısız sayılması yolunda tesis olunan işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle bireysel işlemin iptaline; yürürlükten kaldırılan dava konusu Yönetmelik hükümlerine ilişkin olarak ise karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, Vergi müfettiş yardımcısı olan davacı tarafından 31/10/2011 günlü, 28101 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin; 3. maddesinin, 1. fıkrasının, 29/09/2018 tarih ve 30550 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik (ğ) bendinin (eksik düzenleme nedeniyle), 33. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Yazılı sınavı kazanamayanlar sözlü sınava giremezler." cümlesi ile aynı maddenin 3 ve 6. fıkralarının, 35. maddesinin (eksik düzenleme nedeniyle), 13-16 Ocak 2020 tarihlerinde yapılan vergi müfettişliği yeterlik yazılı sınavında başarısız olmasına yönelik işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin 3. maddesinin, 1. fıkrasının (ğ) bendinde yapılan 29/09/2018 tarihli değişikliğin, yargı kararlarını etkisiz kılarak, sınav kurulu üyelerinin taşıması gereken kıdem koşulunu kaldırma amacıyla yapıldığı, düzenlemenin, 29/09/2018 tarihinde yapılan değişiklikten önceki halinde, sınav kurulunda yalnızca vergi müfettişi olarak görev yapanlar yer almakta iken, değişiklik sonrasında, öğretim üyeleri ile bakanlık ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanların da sınav kurulu üyesi olarak görev alabilmesine imkân tanındığı, ancak düzenlemede, bu kişilerin; nitelikleri, uzmanlıkları ve unvanları gibi hususlara yer verilmeyerek, idareye, sınırları belirsiz bir takdir yetkisi tanındığı, katıldığı klasik sınavın teamüllerine aykırı şekilde yapıldığı, yeterlik sınavında başarısız kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
I- Dava konusu Yönetmelik hükümlerine yönelik olarak;
31/10/2011 tarih ve 28101 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin, 07/04/2021 tarih ve 31447 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin 75. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığı dikkate alındığında, dava konusu düzenlemeler yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
II- Davacının, yeterlik sınavının yazılı aşamasında takdir edilen puan sonucunda başarısız sayılması işlemine ilişkin olarak;
Dava konusu Yönetmeliğin 31/10/2011 tarih ve 28101 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve sınav kurulunun oluşumunu düzenleyen 3. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendinin ilk halinde sınav kurulunda yer alacak vergi müfettişlerinin en az 8 yıl vergi Müfettişi olarak görev yapanlar arasından seçileceği düzenlemesi varken, 27/03/2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yapılan değişiklik ile bu kıdem koşulunun kaldırıldığı, Danıştay İDDK.'nun 03/12/2014 tarih ve 2014/714 YD İtiraz numaralı kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi üzerine yönetmeliğin anılan maddesinin 27/08/2015 tarih ve 29458 sayılı resmi gazetede yayımlanan değişiklik ile "Sınav Kurulu: Bakan onayı ile Başkan veya Başkan Yardımcılarından birinin başkanlığında, Vergi Müfettiş Yardımcılığında geçen süreler dahil en az sekiz yıl Vergi Müfettişi olarak görev yapanlar arasından seçilecek en az beş asıl ve iki yedek üyeden oluşan giriş ve yeterlik sınavlarını yapan kurulu,” şeklinde değiştirildiği, daha sonra 29/09/2018 tarih ve 30550 sayılı resmi gazetede yayımlanan değişiklik ile anılan düzenleme “ğ) Sınav Kurulu: Bakan onayı ile Vergi Başmüfettişi ve Vergi Müfettişi kadrolarında görev yapanlar ile öğretim üyeleri, bakanlık ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlar arasından belirlenen, biri başkan olmak üzere en az beş asil ve iki yedek üyeden oluşan giriş ve yeterlik sınavlarını yapan kurulu,” şeklinde değiştirildiği anlaşılmıştır.
Her ne kadar Danıştay 2. Dairesinin 30/12/2020 tarih ve Esas No.:2020/1690 sayılı kararıyla, Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin 3. maddesinin, 1. fıkrasının, 29/09/2018 tarih ve 30550 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik (ğ) bendinin Danıştay 2. Dairesinin 29/12/2020 tarih ve E:2020/1862 sayılı kararı ile hukuka aykırı bulunarak yürütülmesinin durdurulduğu gerekçesiyle dava konusu düzenlemeye yönelik olarak yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, bireysel işlem yönünden yürütmenin durdurulmasına karar verilmiş, Danıştay İDDK'nun 24/5/2021 tarih ve E.2021/320 sayılı kararıyla 13-16 Ocak 2020 tarihlerinde gerçekleştirilen Vergi Müfettişliği Yeterlik Sınavını yapan Sınav Kurulda Vergi Denetim Kurulu Başkan Yardımcılarından birinin başkanlığında, Vergi Müfettişi ve Vergi Başmüfettişi kadrolarında görev yapmış/yapmakta olan kişilerin Sınav Kurulu üyesi olarak görevlendirildiği, Sınav Kurulunda herhangi bir öğretim üyesinin görevlendirilmediği ve Vergi Denetim Kurulu dışından görevlendirilen tek Sınav Kurulu üyesinin ise Maliye/Vergi Müfettişi kökenli olup uzun yıllar bu görevleri icra ettiği, başka bir deyişle anılan tarihlerde gerçekleştirilen yeterlik sınavını yapan Kurulun, Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin 3. maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde yer alan ve hukuka aykırı olduğu belirlenen yeni tanım çerçevesinde teşekkül ettirilmediği, bu durumda,29/09/2018 tarih ve 30550 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile kaldırılan en az sekiz yıl Vergi Müfettişi olarak görev yapmış olma niteliğini haiz olup olmadığının tespit edilmesi, Sınav Kurulunun, kaldırılan bu niteliği haiz kişilerden teşekkül ettirildiğinin tespiti halinde ise, sınava ilişkin diğer usul ve esaslar çerçevesinde inceleme yapılmak suretiyle, davacının yeterlik sınavında başarısız sayılmasına ilişkin bireysel işlem hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, kararın bireysel işleme yönelik yürütmesinin durdurulmasına ilişkin kısmının kaldırılmasına karar verilmiş ise de;
Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulu’nun 30.09.1994 tarih ve 1993/247 E. ve 1994/559 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere İdare Hukuku kurallarına göre, iptal davaları incelenirken, iptali istenilen işlemin tesis edildiği andaki durum yargılanır ve iptal kararı, idari işlemin tesis edildiği tarihten itibaren ortadan kaldırır. Dava konusu bireysel işlemin tesis edildiği tarih itibariyle Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliğinin 3. Maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendinin 29/09/2018 tarihinde yapılan değişiklikteki şekliyle yürürlükte olduğu anlaşılmaktadır.Dolayısıyla sınav kurulunun, Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliğinin 3. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendinin 29/09/2018 tarihinde yapılan değişiklikteki tanıma uygun şekilde oluşturulması gereklidir.
Her ne kadar bu dava dosyasındaki 02/10/2020 tarihli cevap dilekçesinde dava konusu yeterlik sınavının değerlendirmesinin 23/10/2019 tarihli olurda yer alan ve Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliğinin sınavın yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 3. Maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendine uygun olan vergi müfettişlerinden oluşan sınav kurulunca yapıldığı belirtilmiş ise de;davalı idarenin Danıştay 2. Dairesinin 2020/1851 sayılı esasına kayıtlı ve bu dava ile aynı konudaki davada verdiği 20/08/2021 tarihli cevap dilekçesinde 13-16 Ocak 2020 tarihlerinde yazılı bölümü yapılan vergi müfettişliği yeterlik sınavını gerçekleştiren sınav kurulunun, Vergi Denetim Kurulu Başkan Yardımcılarından birinin başkanlığında,en az 8 yıl ve üzeri kıdeme sahip Vergi müfettişi ve Vergi Başmüfettişi kadrolarında görev yapmış/yapmakta olan kişilerden oluştuğu,sınav kurulunda herhangi bir öğretim üyesinin görevlendirilmediği ve Vergi Denetim Kurulu dışından görevlendirilen tek sınav kurulu üyesinin ise Maliye/Vergi Müfettişi kökenli olup uzun yıllar bu görevi ifa ettiğinin belirtildiği,Danıştay İDDK'nun 24/05/2021 tarih ve YD İtiraz No.:2021/320 sayılı kararında da Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin 3. maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde yer alan ve hukuka aykırı olduğu belirlenen yeni tanım çerçevesinde teşekkül ettirilmediği tespitine yer verildiği dikkate alındığında, sınav kurulunun, dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan ve kurulunun oluşumunu düzenleyen 29/09/2018 tarihinde yürürlüğe giren yeni yönetmelik hükmüne göre oluşturulmadığı, sınav kurulunun, yukarıda belirtilen ve 27/08/2015 tarih ve 29458 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan ancak dava konusu işlem tarihi itibariyle yürürlükte bulunmayan tanımı dikkate alınarak oluşturulduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliğinin 29/09/2018 tarih ve 30550 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik sınav kurulunun oluşumunu düzenleyen "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendinin yargı yerince hukuka aykırı bulunarak yürütülmesinin durdurulmasına veya iptaline karar verilmiş olsa dahi, bir yönetmeliğin herhangi bir maddesinde, o maddeyi tümü ile kaldırıp yerine yeni bir hüküm getirecek şekilde değişiklik yapıldığında, eski hüküm hukuki varlığını kaybetmiş ve konu ile ilgili yeni bir düzenleme öngörülmüş hale gelecektir. Dolayısıyla; yapılan değişiklik daha sonra yargı kararı ile iptal edildiğinde, ortada hukuki bir boşluk meydana gelecek, yapılan tamamen yeni bir değişiklikle ortadan kaldırılan eski hüküm kendiliğinden yürürlüğe giremeyecektir.( Benzer bir olayda Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 03.11.2000 tarihli, 1999/112 E. ve 2000/1107 K. sayılı kararı da bu yöndedir.)
Bütün bu açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, Vergi müfettişliği yeterlik yazılı sınav kurulunun dava konusu işlem tarihi itibariyle yürürlükte bulunmayan yönetmelik hükmü dikkate alınarak oluşturulduğu anlaşıldığından, hukuka aykırı yöntemle oluşturulan sınav kurulu tarafından yapılan değerlendirme ile belirlenen sınav notlarının ve sınav sonucunun da hukuken geçerli olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla davacının yeterlik sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle,31/10/2011 tarih ve 28101 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliğinin 29/09/2018 tarih ve 30550 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendinin,, 33. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Yazılı sınavı kazanamayanlar sözlü sınava giremezler." cümlesi ile aynı maddenin 3 ve 6. fıkralarının, 35. maddesinin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının 13-16 Ocak 2020 tarihlerinde yapılan vergi müfettişliği yeterlik yazılı sınavında başarısız sayılmasına yönelik işlemin iptaline karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:
MADDİ OLAY :
Vergi müfettiş yardımcısı olarak görev yapan davacı, katıldığı 13-16 Ocak 2020 tarihlerinde yapılan vergi müfettişliği yeterlik yazılı sınavında başarısız olması üzerine bakılmakta olan davayı açmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
31/10/2011 günlü, 28101 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının 29/09/2018 günlü Yönetmelik ile değişik (ğ) bendinde; "Sınav Kurulu: Bakan onayı ile Vergi Başmüfettişi ve Vergi Müfettişi kadrolarında görev yapanlar ile öğretim üyeleri, bakanlık ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapanlar arasından belirlenen, biri başkan olmak üzere en az beş asil ve iki yedek üyeden oluşan giriş ve yeterlik sınavlarını yapan kurulu... ifade eder." hükmü; "Yeterlik sınavı notlarının değerlendirilmesi" başlıklı 33. maddesinde ise; "(1) Yeterlik sınavı önce yazılı, sonra da sözlü olarak yapılır. Yazılı sınavı kazanamayanlar sözlü sınava giremezler.
(2) Yazılı ve sözlü sınav ayrı ayrı olmak üzere 100 tam puan üzerinden değerlendirilir.
(3) Yazılı sınavdan başarılı sayılmak için sınav gruplarının her birinden alınan notların 50’den, notlar ortalamasının da 65’den aşağı olmaması gerekir.
(4) Sözlü sınavda Sınav Kurulu başkan ve üyelerinin her biri tarafından ayrı ayrı verilen puanların aritmetik ortalaması sözlü sınav notunu oluşturur.
(5) Yazılı ve sözlü sınav notlarının aritmetik ortalaması yeterlik sınav notunu teşkil eder.
(6) Yeterlik sınavında başarılı sayılmak için giriş sınavında alınan puanın %30’u ile yeterlik sınav notunun %70’inin toplamının 100 puan üzerinden en az 65 olması şarttır..." kuralı; "Yeterlik sınavına girmeye hak kazanamayanlar, sınava girmeyenler veya sınavda başarılı olamayanlar" başlıklı 35. maddesinde ise; "(1) (Değişik:RG-18/2/2015-29271) Vergi Müfettiş Yardımcılarından;
a) Yardımcılık döneminde yapılan performans değerlendirmesine göre başarısız olup yeterlik sınavına girmeye hak kazanamayanlar,
b) Girdiği ilk yeterlik sınavında başarılı olamayanlardan veya özürsüz olarak sınava girmeyenlerden, verilen bir yıllık ek süre içerisinde yapılan performans değerlendirmesine göre başarısız olup ikinci yeterlik sınavına girmeye hak kazanamayanlar,
c) İkinci defa girdiği yeterlik sınavında da başarı gösteremeyenler,
ç) Özürsüz olarak ikinci defa yeterlik sınavına girmeyenler,
Bakanlık teşkilatında derecelerine uygun memur kadrolarına atanırlar.
(2) Yeterlik sınavının bütününe veya sınavın herhangi bir aşamasına sağlık, doğal afet ve benzeri haklı bir özre dayanarak katılamayanlar, Başkanlıkça belirlenecek bir tarihte yapılacak mazeret sınavına veya bir sonraki yeterlik sınavının kişinin durumuna göre bütününe veya eksik kalan aşamalarına katılarak, sınavı tamamlarlar.
(3) (Ek:RG-18/2/2015-29271) Mazeret sınavına girenler ile ikinci kez sınav hakkı verilenlerden başarılı olanlar kıdem sıralamasında kendilerinden bir önce yapılan yeterlik sınavında başarılı olanların sonuna, başarı sırasına göre yerleştirilirler." kuralı düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Davacının, yeterlik sınavının yazılı aşamasında başarısız sayılması işlemine ilişkin olarak: 13-16 Ocak 2020 tarihlerinde yapılan vergi müfettişliği yeterlik yazılı sınavının; Vergi Hukuku ve Özel Hukuk, Muhasebe, Vergi İnceleme Usul ve Uygulamaları ve Gider ve Milli Emlak Mevzuatı ile Teftiş ve Soruşturma Usul ve Esasları konularından oluştuğu ve yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca yeterlik sınavında başarılı olmak için, sınav konularının her birinden alınan notların 50’den, notlar ortalamasının da 65’ten aşağı olmaması gerektiği kurala bağlanmıştır.
Davalı idarece, yeterlik sınavında yukarıda belirtilen koşulları sağlayamadığı gerekçesiyle davacı başarısız sayılmıştır.
Davacı tarafından, davalı idarece yapılan sınavın klasik sınav teamüllerine uygun olmadığı, soru kitapçığı ve cevap anahtarında puanlamaların belli olmadığı, daha az doğru cevap veren adaylara daha yüksek puan takdir edilerek eşitliğe aykırı hareket edildiği iddia edilmiştir.
Davacının almış olduğu notların, objektif ölçme ve değerlendirme kurallarına uygun olup olmadığı hususunun çözümünün teknik bilgiyi gerektirmesi nedeniyle Dairemizin 27/09/2021 günlü ara kararı ile bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir. Her bir ders için uzmanlık alanına göre ayrı ayrı belirlenen bilirkişiler tarafından hazırlanan raporlarda şu saptamalara yer verilmiştir:
1- “Gider ve Milli Emlak Mevzuatı ile Teftiş ve Soruşturma Usul ve Esasları” konusunun 15 puanlık 5. sorusuna ilişkin olarak;
"Gerek cevap anahtarında, gerekse puanlama cetvelinde beşinci sorunun cevabı olarak belirlenen on maddenin puan değerinin ayrı ayrı belirtilmediği görülmüştür. Bu nedenle, kanaatimizce her bir maddenin 1,50 puan değerinde olduğu kabul edilmelidir. Fakat emsal kâğıtlara verilen puanlar dikkate alındığında şu durumla karşılaşılmaktadır.
> A.Ç.'ye doğru olarak yazdığı her bir madde için 2,25 puan verilmiştir.
> E.D.'ye (cevap anahtarında yer almayan detaylı açıklamalar da olmakla
birlikte) doğru olarak yazdığı her bir madde için 3 puan verilmiştir.
> M.K.Ş'ye doğru olarak yazdığı her bir madde için yaklaşık 2,33 puan verilmiştir.
Bu durumda davacıya benzer şekilde cevap anahtarında yer alan maddelerden yalnızca iki ya da üç tanesini doğru biçimde aktaran emsal kağıtlardan M.K.Ş.'ye bu sorudan 7 puan verildiği dikkate alındığında ve diğer emsal kağıtlara verilen puanlarla birlikte değerlendirildiğinde, kanaatimizce davacı Zehra Yıldız'a bu sorudan 7,50 verilmesinde hata bulunmamaktadır." şeklinde değerlendirilmiş ise de;
Aynı sınavda başarısız olan başka bir davacı tarafından açılan ve Dairemizin E:2020/1865 sayılı esasına kayıtlı dava dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporda anılan soruya ilişkin olarak "cevap anahtarında on madde halinde yer alan bilgilerden altı tanesini cevap kâğıdına yazdığı için, kanaatimizce bu sorudan 12 puan almalıdır. Zira cevabı bütün olarak değerlendirildiğinde davacıdan daha az doğru cevaplar veren E.D'ye dahi bu sorudan 12 puan verilmiştir." tespitine yer verildiği görülmüştür.
2- “Gider ve Milli Emlak Mevzuatı ile Teftiş ve Soruşturma Usul ve Esasları” konusunun 25 puanlık 6. sorusuna ilişkin olarak;
"Davalı Kurum tarafından hazırlanan cevap anahtarında, sorunun cevabı olarak dört başlık altında belirtilen hususların puanlamaya nasıl etki edeceğine ilişkin herhangi bir ibareye rastlanmamaktadır. Sınav soru kâğıdında ve puanlama cetvelinde de bu hususa ilişkin herhangi bir açıklama yer almamaktadır. Bu nedenle, bu soruya ilişkin puanlamanın mikro düzeyde nasıl yapıldığı anlaşılamamıştır.
...
Neticede; her ne kadar gerek davacının gerekse emsal kağıtların puanlamasının mikro düzeyde nasıl yapıldığı anlaşılamamış ve bu nedenle adaylara verilen puanların karşılaştırılmasında zorluk yaşanmışsa da; davacının cevapları, cevap anahtarı ve emsal kâğıtlar birlikte değerlendirildiğinde DMK'ya göre doğru değerlendirmeler ve değinilmesi yerinde olan hususlar hakkında kısa açıklamalar yapan davacıya bu sorudan 10 puan verilmesinin doğru olacağı kanaatine ulaşılmıştır.
Bununla birlikte, toplam 25 puan değerinde olan sorunun mikro düzeyde nasıl puanlandığına ilişkin soru kâğıdında ve puan cetvelinde herhangi bir açıklamanın bulunmaması, soru ile cevap anahtarı arasında tam bir uyum bulunmadığının anlaşılması ve adayların cevaplarının puanlanmasında tutarsızlıklar bulunması nedeniyle 6. soru bakımından sınavın ölçme ve değerlendirme ilkeleriyle klasik sınav teamüllerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır."
3- “Vergi İnceleme Usul ve Uygulamaları” konusunun 55 puanlık 1. sorusuna ilişkin olarak;
"Bu sorunun toplam puan değeri 55 (elli beş) puan olarak belirlenmiş ancak sınav komisyonu tarafından cevap kâğıdının değerlendirilmesine ilişkin işlem ve aşamalar itibariyle kaç puan verileceğini gösteren mikro puan cetveline yer verilmemiştir. Buna göre soruda hangi hesaplama için kaç puanın verildiği bilgisi bulunmamaktadır. Bu nedenle tarafımızdan yapılan incelemede davacının cevap kağıdında yapmış olduğu işlem ve hesaplamaların değerlendirilmesinde dava dosyasında yer alan emsal kâğıtların sınav komisyonu tarafından takdir edilen puanları dikkate alınacaktır.
...
Davacı tarafından yapılan açıklama ve hesaplamalar emsal kâğıtlar ile birlikte değerlendirildiğinde davacıya bu soru için sınav komisyonu tarafından takdir edilen 28 puan yerine 30 puan verilmesi uygun görülmüştür."
Yukarıda yer verilen bilirkişi tespitleri ile dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda; davacının katılmış olduğu sınavda sorulan sorulara verilen cevapların puanlaması yapılırken, ölçme ve değerlendirme ilkeleri bakımından eşitlik ilkesine uygun hareket edilip edilmediğini tereddüte mahal bırakmayacak şekilde tespit etme imkanının bulunmadığı, aynı soruya aynı doğru cevabı veren adaylara farklı puan takdir edilmesinin eşit değerlendirme yapılmadığı kanaatini doğurduğu, bu durumda, hem sorularda, hem cevap anahtarında, hem de cevap kağıtlarında soru (maddeli sorularda kendi içinde her bir madde) bazında puanlamanın açık olmaması dolayısıyla klasik sınav teamüllerine ve ölçme ve değerlendirme ilkelerine uyulmadan yapılan sınav değerlendirmesine dayalı olarak davacının başarısız sayılması yolunda tesis olunan işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Dava konusu Yönetmelik hükümlerine gelince;
31/10/2011 günlü, 28101 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin, 07/04/2021 günlü, 31447 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin 75. maddesi ile yürürlükten kaldırıldığı dikkate alındığında, dava konusu düzenlemeler yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
Yargılama giderleri yönünden;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararlarda bulunacak hususlar" başlıklı 24. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde; kararlarda, yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiğinin belirtileceği hüküm altına alınmış; aynı Kanun'un 31. maddesinin yargılama giderleri konusunda yollamada bulunduğu 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yerine yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinde; vekâlet ücretine yargılama giderleri arasında yer verilmiş ve 326. maddesinde; Kanun'da yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkemenin, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştıracağı belirtildikten sonra, 331. maddesinde; "Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." düzenlemesine yer verilmiş; böylece, kural olarak, yargılama giderlerinin davada haksız çıkan tarafa yükletilmesi esası benimsenmiştir.
Davaya konu düzenleyici işlemler hakkında, davanın konusuz kaldığına karar verilmiş ise de; bu husus, düzenleyici işlemde, dava tarihinden sonra değişiklik yapan idarenin doğrudan haksız çıkan taraf olduğu ve yargılama giderlerinden sorumlu olacağı sonucunu doğurmayacaktır. Zira, Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin 33. maddesine yönelik olarak açılan başka bir davada Danıştay İkinci Dairesince verilen 11/02/2019 günlü, E:2016/7628, K:2019/444 sayılı "davanın reddi" yolundaki karar, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 07/12/2020 günlü, E:2019/1483, K:2020/2909 sayılı kararıyla onanmıştır.
Sonuç olarak, başka bir davada verilen ve kesinleşen yargı kararıyla hukuka uygun olduğu kabul edilen Yönetmelik hükümleri yönünden davalı idarenin, davada haksız çıkan taraf olarak kabul edilemeyeceği ve bu sebeple yargılama giderlerinin yarısının davacı üzerinde bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 31/10/2011 günlü, 28101 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin 3. maddesinin, 1. fıkrasının, 29/09/2018 günlü, 30550 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik (ğ) bendinin, 33. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "Yazılı sınavı kazanamayanlar sözlü sınava giremezler." cümlesinin, 33. maddesinin 3. ve 6. fıkraları ile 35. maddesinin (eksik düzenleme nedeniyle) iptali talebine yönelik olarak KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA oyçokluğuyla;
2. Davacının, 13-16 Ocak 2020 tarihlerinde yapılan vergi müfettişliği yeterlik yazılı sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin İPTALİNE oyçokluğuyla;
3. Aşağıda dökümü gösterilen ve davacı tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre yarısı olan ... -TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, diğer yarısı olan...-TL'lik kısmı ile bireysel işlemin iptal edilmesi nedeniyle ...-TL bilirkişi ücretinin ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ...-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, davalı idare tarafından yatırılan ...-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre yarısı olan...-TL'lik kısmının davalı idare üzerinde bırakılmasına, diğer yarısı olan ...-TL'lik kısmı ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, kararın kesinleşmesinden sonra artan posta ücretinin taraflara iadesine;
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere 13/01/2025 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY :
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 32. maddesinin ikinci fıkrasında; "Vergi Müfettiş Yardımcıları, fiilen üç yıl çalışmak ve yardımcılık döneminde performans değerlendirmesine göre başarılı olmak şartıyla yapılacak yeterlik sınavına girmeye hak kazanırlar. Yeterlik sınav konuları ile sınava ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir. Yapılacak yeterlik sınavında başarılı sayılabilmek için yeterlik sınavında alınan puanın yüz puan üzerinden en az altmış beş puan olması şarttır. Yeterlik sınavında başarılı olanlar Vergi Müfettişi olarak atanırlar. Yeterlik sınavında başarılı olamayanlar ise Hazine ve Maliye Bakanlığında derecelerine uygun memur kadrolarına atanırlar." hükmüne; beşinci fıkrasında ise, "Performans değerlendirme sisteminin oluşturulması ve yönetimi ile Vergi Müfettişlerinin görev, yetki ve sorumlulukları, mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yeterlikleri, yükselmeleri, görevlendirilmeleri ve yer değiştirmelerine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
31/10/2011 günlü, 28101 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliği'nin "Yeterlik sınavı notlarının değerlendirilmesi" başlıklı 33. maddesinde; "(1) Yeterlik sınavı önce yazılı, sonra da sözlü olarak yapılır. Yazılı sınavı kazanamayanlar sözlü sınava giremezler.
(2) Yazılı ve sözlü sınav ayrı ayrı olmak üzere 100 tam puan üzerinden değerlendirilir.
(3) Yazılı sınavdan başarılı sayılmak için sınav gruplarının her birinden alınan notların 50’den, notlar ortalamasının da 65’den aşağı olmaması gerekir.
(4) Sözlü sınavda Sınav Kurulu başkan ve üyelerinin her biri tarafından ayrı ayrı verilen puanların aritmetik ortalaması sözlü sınav notunu oluşturur.
(5) Yazılı ve sözlü sınav notlarının aritmetik ortalaması yeterlik sınav notunu teşkil eder..." kuralı düzenlenmiştir.
13-16 Ocak 2020 tarihlerinde yapılan vergi müfettişliği yeterlik yazılı sınavının, Vergi Hukuku ve Özel Hukuk, Muhasebe, Vergi İnceleme Usul ve Uygulamaları ve Gider ve Milli Emlak Mevzuatı ile Teftiş ve Soruşturma Usul ve Esasları konularından oluştuğu ve yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca yeterlik sınavında başarılı olmak için, sınav konularının her birinden alınan notların 50'den, notlar ortalamasının da 65'ten aşağı olmaması gerektiği kurala bağlanmış olup, bilirkişi incelemesi sonucunda her bir sınav konusundan en az 50 puan alma koşulunu sağlayamadığı anlaşılan ve ortalaması 65 puandan düşük olan davacının, yeterlik yazılı sınavında başarılı olma kriterlerini sağlayamadığı görülmektedir.
Bu itibarla, ölçme ve değerlendirme ilkelerine uygun olarak yapılan sınav sonucunda; davacının yeterlik yazılı sınavında başarısız sayılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığından bireysel işlemin iptali yönünde verilen çoğunluk kararına katılmıyoruz.
(XX) KARŞI OY :
Dava konusu edilen Yönetmelik maddesinin dava devam ederken başka bir düzenleyici işlemle değiştirilmesi veya yürürlükten kaldırılmasının, davanın esasının görüşülmesine engel olmayacağı görüşünde olduğumdan, Dairece düzenleyici işleme yönelik olarak verilen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karara katılmıyorum.