T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/10164
Karar No : 2025/4302
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Komutanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Ordu ili, Mesudiye İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde ... olarak görev yapan davacı tarafından, "İdeolojik veya siyasi amaçlı faaliyetlere karışmak" ve "Disiplinsizliği alışkanlık hâline getirmek" disiplin suçlarını işlediğinden bahisle Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 20/1-d ve 20/1-f maddeleri uyarınca silahlı kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılmasına dair Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının 14/11/2018 tarihinde hizmet yerini terk etmeme, 20/11/2012 tarihinde uyarma, 19/11/2012, 28/03/2013, 02/04/2013, 04/06/2014 tarihlerinde aylıktan kesme, 16/07/2014 tarihinde uyarma ve aylıktan kesme, 11/12/2014 tarihinde hizmet yerini terk etmeme disiplin cezalarıyla cezalandırıldığı anlaşıldığından, disiplinsizliği alışkanlık hâline getirmek fiilini işlediği sübuta ermiş ise de; ''Disiplinsizliği alışkanlık hâline getirmek" fiilinin karşılığı olarak daha sonra yasalaşan 682 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede herhangi bir disiplin cezasına yer verilmemesi karşısında, anılan eylem yönünden dava konusu işlemin lehe normun uygulanması ilkesi uyarınca hukuka aykırı hale geldiği, davacının "İdeolojik veya siyasi amaçlı faaliyetlere karışmak" fiili yönünden uyuşmazlık incelendiğinde, 682 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'de bu fiil yönünden lehe bir düzenleme yapılmadığından uyuşmazlığın bu kısmının işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri çerçevesinde incelenmesi gerektiği, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgeler incelendiğinde; davacının sosyal paylaşım sitesinden yaptığı paylaşımlarda herhangi bir partiyi doğrudan hedef alan yorum yapmadığı, parti amblemi içerir reklam, fotoğraf, yazı, slogan vb. ifadeler kullanmadığı, birbirinden farklı içerikte olan paylaşımların herhangi bir ideoloji lehine veya aleyhine değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, davacının eyleminin "İdeolojik veya siyasi amaçlı faaliyetlere karışmak" maddesi kapsamında olmadığı sonucuna ulaşıldığı, bu durumda; fiili, "İdeolojik veya siyasi amaçlı faaliyetlere karışmak" kapsamında olmayan davacının Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılmasında tipiklik şartının gerçekleşmemesi nedeniyle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle mahrum kaldığı parasal hakların davanın açıldığı 13/07/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin yetki şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygun olduğu, idari işlem tesis edildikten sonra yürürlüğe giren mevzuat hükmü nedeniyle işlemin iptaline karar verilemeyeceği, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Ordu ili, Mesudiye İlçe Jandarma Komutanlığı emrinde ... olarak görev yapan davacının, Facebook isimli sosyal paylaşım sitesinde; 30/12/2014 tarihinde, "Urfa bu sonucu hak etmedi. Tarihe kara bir leke olarak yazılacak. Ruhları satılmış bir halk tarih boyunca satılmış olarak bilinecektir.", 20/03/2015 tarihinde, "Kahrolsun faşistler, kahrolsun. Yaşasın ezilenlerin devrim ayak sesleri", 03/02/2014 tarihinde, "... Parti Şanlıurfa ...a vali ...'in rakibi Diyarbakır eski ... ...", 09/12/2013 tarihinde, "Jandarma bu güne kadar hep komutanlara hizmet etti, bundan sonra halkına hizmet etsin artık", 14/10/2013 tarihinde, "Azgın azınlığın değil milletin Genelkurmay Başkanı ...", 27/09/2013 tarihinde, "Zulüm ile abad olunmaz! Rahmetli ...'e Yassıadada tokat atan cuntacı KOMAN duruşma salonunda ifade verirken yere düştü. Eee komandan ne ekersen onu biçersin derim sana geçte olsa adalet yerini bulmuş", 13/01/2013 tarihinde, "Ulusalcı ... zihniyetine buradan sesleniyorum. Ben ulusalcı değilim. Ben Müslüman bir demokratım. Fatih Sultan Mehmet'im Halid Bin Velid'im, Mushap Bin Umeyr'im, Bilali Habeşi'yim, Afrikalı bir zenciyim, peki sen kimsin ... milletvekili ..., ..., ruhu leş gibi kokan bir İslam düşmanısın, aramızda ki fark bu", 23/11/2012 tarihinde, "Kürsüye geçen ... 4 bin 500 jandarma personeline kadına yönelik şiddet konusunda konferans verdi. proje kapsamında her yıl 130 bin asker konu hakkında bilgilendirilecek. İyi de silahlı kuvvetlerin İç Hizmet Kanunu'na bağlı jandarma teşkilatından hiçbir şey beklemesin. Sayın Bakan önce İç Hizmet Kanunu'nu değiştirsin" şeklindeki paylaşımları ve davacının daha önce almış olduğu çeşitli disiplin cezaları sebebiyle "İdeolojik veya siyasi amaçlı faaliyetlere karışmak" ve "Disiplinsizliği alışkanlık hâline getirmek" disiplin suçlarını işlediğinden bahisle Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı işlemi ile Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 20/1-d ve 20/1-f maddeleri uyarınca silahlı kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenen işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu
'nun "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler" başlıklı 20. maddesinde; "(1) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler şunlardır: ... d) ideolojik veya siyasi amaçlı faaliyetlere karışmak: Siyasi partilere girmek, ideolojik veya siyasi faaliyetlere karışmak, ideolojik veya siyasi amaçlarla disiplini bozucu tavır ve davranışlarda bulunmaktır." hükümlerine yer verilmiştir.
Jandarma Genel Komutanlığı personeline ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen, 08703/2018 günlü, 30354 (mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı Kanun'un "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasında; "(1) Bu Kanun; a) Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatında çalışan her sınıftan memurları, b) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı teşkilatlarında görev yapan subay, astsubay, sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler ile diğer sınıflardaki memurları, kapsar." hükmü, Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları, bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." hükmü, 8/6-s maddesinde ise; "Siyasi partilerin yararına veya zararına çalışmak ya da siyasal eylemlerde bulunmak, görevli olmaksızın siyasal amaçla yapılacak açık veya kapalı yer toplantılarına ya da gösteri yürüyüşlerine katılmak." hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
a-Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin ''Disiplinsizliği alışkanlık hâline getirmek" fiiline ilişkin kısmı yönünden incelenmesi;
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın dava konusu işlemin "Disiplinsizliği alışkanlık hâline getirmek" fiiline yönelik kısmı usul ve hukuka uygun olup, davalı idare tarafından, bu hususta dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
b-Bölge İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin "İdeolojik veya siyasi amaçlı faaliyetlere karışmak" fiiline ilişkin kısmı yönünden incelenmesi;
Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi için kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup; memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması yönünden objektif ve kamusal öneme sahiptirler.
Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için, disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının, usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.
Bu bağlamda, dava konusu olayda, davacının yukarıda yer verilen Facebook isimli sosyal paylaşım sitesinde yapmış olduğu paylaşımların ve yorumların içerikleri değerlendirildiğinde; bunların, ideolojik ve siyasi içerikli paylaşımlar olduğu ve davacının fiilerinin "siyasi partilerin yararına veya zararına çalışmak ve siyasal eylemlerde bulunmak" fiili kapsamında olduğu anlaşıldığından, fiile karşılık gelen ceza ile tecziye edilmesine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, davacının "ideolojik veya siyasi amaçlı faaliyetlere karışmak" fiili sübuta erdiğinden dolayı dava konusu işlemde bu kısım yönünden hukuka aykırılık ve dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararının bu kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Öte yandan, Bölge İdare Mahkemesince bozma kararı uyarınca verilecek kararda, davacının parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi yönünden de yeniden bir değerlendirme yapılacağı açıktır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KISMEN REDDİ ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın dava konusu işlemin ''Disiplinsizliği alışkanlık hâline getirmek" fiiline ilişkin kısmının ONANMASINA oybirliğiyle,
2. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KISMEN KABULÜ ile anılan kararın dava konusu işlemin "İdeolojik veya siyasi amaçlı faaliyetlere karışmak" fiiline ilişkin kısmı yönünden 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA oyçokluğuyla,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 08/10/2025 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Sosyal medya üzerinden yapılan paylaşımlarla, "ideolojik veya siyasi amaçlı faaliyetlere karışmak" fiilinin işlenildiğinden bahisle meslekten çıkarma cezası verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada verilen kararın temyiz yolu ile incelenilmesi istenilmektedir.
Sosyal medya hesabı aracılığıyla yapılan paylaşımların içeriği çeşitli disiplin cezalarına konu olabilecek ise de, sosyal medya hesabı aracılığıyla yapılan paylaşımların pasif bir durum olduğu, disiplin cezası uygulanacak fiilin belirlenmesine ilişkin düzenlemenin ise aktif bir siyasi katılımı betimlediği, sosyal medya hesabı aracılığı ile söz konusu fiilin işlenilmesinin mümkün olmadığı, bu elverişsizlik nedeniyle dava konusu disiplin cezası işleminin bu kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı açıktır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu kararın bu kısmı yönünden, yukarıda yer alan gerekçeyle onanması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.
(XX) KARŞI OY :
Davacının, sosyal medyada yaptığı paylaşımlarla, “ideolojik veya siyasi amaçlı faaliyetlere karışmak" fiilini işlediğinden bahisle meslekten çıkarma cezası ile tecziye edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, davanın reddi yolunda verilen kararın, temyiz yolu ile incelenmesi istenilmektedir.
Sosyal medya hesabı aracılığı yapılan paylaşımların içeriği itibarıyla 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da yer alan disiplin mevzuatına göre, çeşitli disiplin cezalarına konu olabilmesi mümkün olmakla birlikte, sosyal medya hesabı aracılığı yapılan paylaşımların 7068 sayılı Kanun'un 8/6-s hükmünde öngörülen tanıma uymadığı, zira anılan paylaşımların pasif bir durum olduğu, disiplin cezası uygulanacak fiilin belirlenmesine ilişkin düzenlemenin ise; aktif bir siyasi katılımı betimlediği açıktır. Bu bağlamda, sosyal medya hesabı aracılığı ile söz konusu fiilin işlenmesi mümkün olmadığından, bir başka ifadeyle davacının eylemi ile hakkında uygulanan disiplin cezası maddesinin uyuşmaması nedeniyle cezalandırmada tipiklik unsurunun gerçekleşmediği sonucuna varılmakla, dava konusu disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle temyize konu kararın, davacıya isnat edilen; "ideolojik ve siyasi amaçlı faaliyetlere karışmak" fiiline ilişkin kısmının, bu gerekçeyle onanması gerekirken bozulması yolundaki çoğunluk kararına katılmıyorum.