T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/10253
Karar No : 2025/4300
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Komutanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Diyarbakır İl Jandarma Komutanlığı'nda ... olarak görev yapan davacı tarafından, "hizmete engel davranışlarda bulunmak" ve "disiplinsizliği alışkanlık haline getirmek" fiillerini işlediğinden bahisle Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 13 ve 20/1-c ve 20/1-f bentleri ile Türk Silahlı Kuvvetleri Yüksek Disiplin Kurulları Yönetmeliği'nin 9/1(c) ve (f) bentleri uyarınca "Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası" ile cezalandırılmasına ilişkin Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... karar sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyadaki belgeler ve davacının mevcut delillerle tespit edilmiş eylemleri nazara alınarak bunların "hizmete engel davranışlarda bulunmak ve disiplinsizliği alışkanlık haline getirmek" disiplinsizliğini oluşturduğu kanaatine varılarak dava konusu işlemin tesis edildiği, ... Mahkemesi'nin ... günlü, E. ..., K:... sayılı kararı ile mala zarar verme suçu yönünden mağdurun şikayetinden vazgeçmesi nedeniyle davanın düşmesine, asta müessir fiil suçu yönünden ise 25 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ve söz konusu cezaya ilişkin olarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kişilerin huzur ve sükununu bozma suçundan yapılan yargılamada, Yargıtay ... Ceza Dairesi'nin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile "kişilerin huzur ve sükununu bozma suçunun ısrar öğesinin ne şekilde gerçekleştiği ve sanığın ne şekilde sırf huzur ve sükunu bozma saiki ile hareket ettiği açıklamadan, yetersiz gerekçeyle sanığın mahkumiyetine karar verildiği" gerekçesiyle hükmün bozulduğu, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nca görevi kötüye kullanma suçu nedeniyle verilen karara karşı hükmün bozulmasının Yargıtay ... Ceza Dairesinden talep edildiği, askeri aracı hususi menfaatinde kullanmak (2 kez) suçundan K.K.Klığı Sivas 5'inci Piyade Eğitim Tug.K'lığı Askeri Mahkemesi tarafından (4 ay 5 gün) hapis cezası verildiği ve HAGB kararı verildiği, kararın 12/09/2008 tarihinde kesinleştiği, diğer cezalar yönünden yargılamanın devam ettiği, UYAP kayıtları üzerinde yapılan sorgulamalarda davacı hakkında Ceza, Hukuk ve İcra Mahkemelerinde karar verilen ve devam etmekte olan yargılamaların olduğu, bu kapsamda diğer adli mercilere yansıyan eylemleri, dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile davacının savunmasında belirttiği işleme dayanak alınan eylemlerine ilişkin anlatımları disiplin hukuku ve hükümleri yönünden irdelendiğinde davacının eylemlerinin sübuta erdiğinin sabit olduğu, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, hakkındaki ceza davalarının çoğunun lehine sonuçlandığı, hakkında kesinleşen bir mahkumiyet kararı bulunduğu, tehdit, hakaret, kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçlarının özel hayat alanına giren, mesleki disiplin ile alakası olmayan, boşanma sürecindeki eski eşi ile alakalı olaylar olduğu, hizmete engel davranışlar içerisinde yer almadığı, 6413 sayılı Kanunun ve dava devam ederken yürürlüğe giren 682 sayılı KHK'nın lehe olan normlarının uygulanmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra davacının duruşma istemi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden Diyarbakır İl Jandarma Komutanlığı'nda ... olarak görev yapan davacı hakkında, yürütülmekte olan bir kaçakçılık soruşturması kapsamında şüpheli olarak takip edilen bir şahsa 21/10/2013 tarihinde GSM hattından tedbir almasını bildiren bir SMS gönderdiği ve telefon görüşmesi yaptığı tespit edildiğinden Bucak Cumhuriyet Başsavcılığınca görevi kötüye kullanma suçu iddiaları nedeniyle başlatılan soruşturmada, Bucak Kaymakamlığınca soruşturma izni verildiği, bunun üzerine de disiplin soruşturması başlatıldığı, soruşturma sonucunda, davacının görevi kötüye kullanmak, mala zarar vermek, asta müessir fiil, hakaret, tehdit, kişilerin huzur ve sükununu bozma suçlarından devam eden askeri aracı hususi menfaatinde kullanmak suçundan sonuçlanan davası bulunması nedeniyle "disiplinsizliği alışkanlık haline getirmek" ve "hizmete engel davranışlarda bulunmak" fiillerini işlediğinden bahisle Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun 13 ve 20/1(c) ve (f) bentleri uyarınca Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... günlü, ... sayılı işlemi ile silahlı kuvvetlerden ayırma cezası ile cezalandırılması üzerine temyizen incelenen işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu
'nun "Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler" başlıklı 20. maddesinde; "(1) Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler şunlardır: ... c) Hizmete engel davranışlarda bulunmak: Devletin ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin itibarına zarar verecek nitelikte tutum ve davranışlarda veya ağır suç veya disiplinsizlik teşkil eden fiillerde bulunmaktır.
...f) Disiplinsizliği alışkanlık hâline getirmek: Disiplini bozucu tavır ve davranışlarda bulunmayı alışkanlık hâline getirmek veya aldığı disiplin cezalarına rağmen ıslah olmamaktır." hükümlerine yer verilmiştir.
Jandarma Genel Komutanlığı personeline ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen, 08703/2018 günlü, 30354 (mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı Kanun'un "Kapsam" başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasında, "(1) Bu Kanun; a) Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatında çalışan her sınıftan memurları, b) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı teşkilatlarında görev yapan subay, astsubay, sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler ile diğer sınıflardaki memurları, kapsar.", Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları, bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." hükümleri düzenlenmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Davacının, 7068 sayılı Kanunun yukarıda yer verilen kapsam maddesinde sayılan kişilerden olduğu ve anılan Kanunun Geçici 1. maddesi hükmü dikkate alındığında, dava konusu uyuşmazlığın bu Kanuna göre incelenip çözümlenmesi gerekmektedir.
7068 sayılı Kanun'da disiplin cezası verilmesini gerektirecek fiiller sayma suretiyle belirtilmiş, ancak bu fiiller arasında davacının cezalandırılmasına dayanak olan "Hizmete engel davranışlarda bulunmak" ve "Disiplinsizliği alışkanlık hâline getirmek" fiillerine yer verilmemiştir.
Ceza Hukuku kökenli bir ilke olan lehe olan hükmün uygulanması ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiil sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunuyorsa veya sonradan yürürlüğe giren düzenleme suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehinde ise, sonraki normun daha önce işlenmiş olan fillere uygulanmasını öngörmektedir.
Kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi, tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. Bu anlamda, idari işlem niteliğindeki disiplin yaptırımının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, ilke olarak suç ve cezada lehe olan normun uygulanması kuralının disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir.
Dolayısıyla, sübuta eren fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır.
Ancak, lehe hükmün uygulanması amacıyla verilecek bir iptal kararının, davacının eylemine uyan başka bir disiplin cezasının uygulanmasına engel olmayacağı da açıktır.
Bu bağlamda, davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına temel olan fiiller, mevcut hukuki durum itibarıyla 7068 sayılı Kanunda disiplin cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmadığından, davacı hakkında 6413 sayılı Kanun uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde ve davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 08/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.