T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/15140
Karar No : 2025/3911
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
2- ... Merkezi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
DAVANIN KONUSU : ... Tıp Fakültesi Hastanesinde ... olarak çalışmakta iken, 2018/5 KPSS ataması ile ... Devlet Hastanesine 4/B statüsünde hemşire olarak yerleştirilen ancak ataması yapılmayan davacı tarafından, atamasının yapılması istemiyle yapmış olduğu başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile KPSS 2018/5 Sağlık Bakanlığı Tercih Kılavuzu'ndaki sözleşme personel statüsünde çalışmakta iken, hizmet süresi sona erenler veya sözleşmeli pozisyona yerleştirilmek için tercih yapanlar için de 1 yıllık bekleme süresini öngören düzenlemenin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından; sözleşmesini tek taraflı feshedenlere uygulanması gereken mevzuatın, bu kapsamda olmamasına rağmen kendisine de uygulandığı, Devlet Personel Başkanlığının 25/10/2018 günlü, 7013 sayılı mütalaa yazısında, KPSS/2018-4 ve KPSS/2018-5 sonuçlarına göre Sağlık Bakanlığının sözleşmeli personel pozisyonlarına yerleşen ancak üniversite hastaneleri bünyesinde 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesine göre sözleşmeli personel olarak görev yaptıkları tespit edilen kişilerin, sözleşme sürelerinin bitiminde, sözleşmelerini yenilemeyeceklerini süresi içinde yazılı olarak halen çalıştıkları kurumlara beyan etmeleri halinde, 2019 Ocak ayında, atamalarının yapılabileceğine dair görüş verildiği, anılan mütalaa kapsamında olmasına rağmen atamasının yapılmadığı, sözleşmesini yenilemeyen veya sözleşmesini tek taraflı fesih edenlerin bir kısmının dahi atamasının yapıldığı, bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğu, "sözleşmenin fesih edilmesi" kavramının idarece hatalı yorumlandığı, üst hukuk normlarına aykırı şekilde tesis edilen işlemlerin iptali gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVALILARIN SAVUNMASI :
Ölçme Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından; usul bakımından, davanın süresinde açılmadığı ve Başkanlığın hasım konumundan çıkarılması gerektiği; esas yönden ise, dava konusu edilen yerleştirme işlemlerinde ve koşulların belirlenmesinde Başkanlığın bir yetkisinin bulunmadığı, Kılavuzun, Sağlık Bakanlığının isteği doğrultusunda ve istediği şekilde hazırlandığı, sözleşmeli personelin bir ay önceden haber vermek suretiyle yaptığı işlemin tek taraflı fesih işlemi olduğu, bu hususun açıkça mevzuatta düzenlendiği, bir yılık süre şartına tabi olmadan yeniden istihdam edilebilecek hallerin mezkur Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 1. maddesinde sayıldığı, mevzuatla belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.
Sağlık Bakanlığı tarafından; usul bakımından, bilgi edinme kapsamında yapılan başvuru üzerine tesis edilen işlemin kesin ve yürütülebilir bir işlem niteliğinde olmadığı; esas yönden ise, iptali istenilen Kılavuz hükmünün, 657 sayılı Kanun 4/B maddesi ile Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 1. maddesinin tekrarı niteliğinde olduğu, davacının, üniversite hastanesiyle olan hizmet sözleşmesi devam eder iken Bakanlık kadrosuna atanmasının mümkün olmadığı, hizmet sözleşmesini yenilemeyeceklerini çalışmakta oldukları kuruma beyan eden ve Bakanlığa atamalarının yapılmasını talep eden personelin atamalarının, 04/01/2019 tarihi itibarıyla uygun görüldüğü, bu tarihten itibaren 2019 yılında hizmet sözleşmesini yenilemediklerini belgelendirmek suretiyle Bakanlığa başvuruda bulunanların atamalarının da yapıldığı, davacının ise sözleşmesini yenilemeyeceğine ilişkin süresi içinde yazılı başvuruda bulunmadığı, bu nedenlerle, tesis edilen işlemlerde üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, ... Tıp Fakültesi Hastanesinde sözleşmeli hemşire olarak çalışmakta iken, 2018/5 KPS Sınavı sonrasında, ... Devlet Hastanesine 4/B statüsünde hemşire olarak yerleştirilen ancak, ataması yapılmayan davacı tarafından, atamasının yapılmamasına ilişkin işlem ile, dayanağı KPSS 2018/5 Sağlık Bakanlığı Tercih Kılavuzunun 8. maddesinde yer alan ve sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken, hizmet süresi sona erenler veya sözleşmeli pozisyona yerleştirilmek için tercih yapanlar için de bir yıllık bekleme süresini öngören düzenleyici işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde; sözleşmeli personel: "Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." şeklinde tanımlanmış; sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usullerinin Cumhurbaşkanınca belirleneceği; bu şekilde istihdam edilenlerin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde, Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemeyeceği öngörülmüştür.
06/06/1978 günlü, 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 1. maddesinin 1. fıkrasında; "Doğum, evlat edinme, memur veya diğer personel kanunlarına tâbi olan eşinin yurt dışında sürekli göreve atanması veya en az altı ay süreyle yurt dışında geçici olarak görevlendirilmesi ve askerlik sebebiyle hizmet sözleşmesi feshedilen sözleşmeli personelin pozisyonu saklı tutulur ve istekleri halinde bu personel ayrıldığı kurumunda yeniden hizmete alınır"; 3. ve 4. fıkralarında; "Sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemez.
Sözleşmesini;
a) Kısmi zamanlı veya proje süresi ile sınırlı çalışanlardan,
b) Öğrenim durumu itibariyle ihraz edilen ve ekli 4 sayılı cetvelde yer alan unvanlara ilişkin pozisyonlara ek 4 üncü madde çerçevesinde atanmak suretiyle unvan değişikliği yapanlardan,
c) Eş veya sağlık durumu nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunmakla beraber; geçiş yapacağı hizmet birimi bulunmaması, birim bulunmakla beraber o birimde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunmaması veya en az bir yıllık fiili çalışma şartını karşılayamaması nedenlerinden herhangi birine bağlı olarak, Ek 3 üncü maddenin (b) veya (c) bendi hükmü kendilerine uygulanamayanlardan,
tek taraflı feshedenler, bir yıllık süre şartına tabi tutulmadan yeniden istihdam edilebilirler.
Üçüncü ve dördüncü fıkra kapsamındakilerin yeniden istihdam edilebilmeleri için ilk defa işe alınma prosedürüne riayet edilmesi zorunludur." hükmü yer almıştır.
Anılan Esasların ''Kurum içi yer değişikliği'' başlıklı Ek 3. maddesinin (Ek: 2/3/2009-2009/14799) birinci fıkrasında, sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliğinin yapılamayacağı öngörülmüştür.
03/05/2002 günlü, 24744 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik'in 22. maddesinde; "KPSS sonuçlarının açıklanmasından sonra ÖSYM tarafından, yerleştirme işlemi için bir Tercih Kılavuzu ve Tercih Formu hazırlanır ve adaylara ulaşması sağlanır. Kamu kurum ve kuruluşlarının, usulüne uygun olarak açıktan atama izni alınmış ve koşulları belirlenmiş (B) grubu boş kadrolarının sınıf, unvan, derece ve sayısı ile bu kadrolar için aranacak nitelikleri kapsayan bilgiler, DPB adına ÖSYM tarafından ilan edilir. Adaylar, atanmak istedikleri kadroları, Tercih Formu’na yazarak kodlarlar ve Kılavuz’da belirlenen yolla teslim ederler. Tercihlerin alınması sırasında adaylardan kadroların koşullarına ilişkin herhangi bir belge istenmez." hükmüne yer verilmiştir.
657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi ile verilen yetki çerçevesinde, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 1. maddesinin 4. fıkrasında, sözleşmesini, maddede belirtilen koşullarla, tek taraflı feshedenlerin, bir yıllık bekleme süresine tabi tutulmadan yeniden sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilebileceklerine ilişkin istisnai düzenleme yer almış; aynı maddenin 1. fıkrasında, pozisyonları saklı tutulacak ve istekleri halinde ayrıldıkları kurumda yeniden hizmete alınacak olan sözleşmeli personel belirlenmiştir.
Davacı tarafından, iptali istenen KPSS-2018/5 Tercih Kılavuzunun 8. maddesinde yer alan, sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken hizmet sözleşmesi sona erenler veya bu Kılavuzdaki sözleşmeli pozisyonlara yerleştirilmek üzere tercih yapanlar için de, bir yıllık bekleme süresini ön gören düzenleyici işlemin dayanağı; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasında yer alan; ...Bu şekilde istihdam edilenlerin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesı nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı İle belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde fesih tarihinden İtibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemeyeceklerine dair hüküm olup, anılan yasa maddesi ile, hizmet sözleşmesini tek taraflı feshedenlerin fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden hizmete alınamayacakları kurala bağlanmıştır.
Buna göre; yürürlükte olan üst hukuk normlarına uygun olarak tesis edilen dava konusu düzenleyici işlemde, Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen kamun hizmetinin önemi ve özellikleri de dikkate alınarak, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiştir.
Davacının atanmamasına ilişkin bireysel işleme gelince;
Dosyanın incelenmesinden; ... Tıp Fakültesi Hastanesinde, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamında "sözleşmeli hemşire” olarak görev yapan davacının, KPSS-2018/5 yerleştirme sonuçlarına göre, ... Devlet Hastanesine 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli hemşire olarak yerleştirildiği, ancak hakkında atama işlemi tesis edilmemesi nedeniyle, 23/11/2018 tarihinde, atanma talebiyle idareye yapmış olduğu başvurusunun zımnen reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Davacının daha önce, 08/10/2018 tarihinde CİMER üzerinden Sağlık Bakanlığına başvurarak atamasının yapılıp yapılmayacağına ilişkin tarafına bilgi verilmesini istemesi üzerine, davacıya verilen 09/11/2018 tarihli cevapta; "Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 1. maddesinin 3 ve 4. fıkraları uyarınca, sözleşme süresinin tamamlanmasını müteakip, sözleşmenin yenilenmemesi durumunun fesih kapsamında sayılmadığı, hizmet sözleşmesini yenilemeyen (sözleşme süresinin sona erme tarihinden en az otuz gün önce sözleşmenin yenilenmeyeceğine dair yazılı bildirimde bulunmak kaydıyla) sözleşmeli personelin ilk defa hizmete alınması prosedürüne uyulması kaydıyla yeniden hizmete alınmasının mümkün olduğu" belirtilerek, davacıya bilgi verildiği, ancak davacının çalışmakta olduğu üniversiteye bir ay önceden başvurarak, sözleşmesini yenilemeyeceğini bildirip, bu bildirime ilişkin belge ile atanmak üzere Bakanlığa başvuruda bulunmadığı görülmüştür.
Uyuşmazlıkta, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 1. maddesinin 3. ve 4. fıkralarında belirtilen istisnalar kapsamında bulunanlar hariç olmak üzere, kamu kurum ve kuruluşlarında (üniversite hastaneleri dahil) 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesine göre sözleşmeli personel olarak çalıştığı tespit edilenlerin atamalarının yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, 657 sayılı Kanun ve ilgili Esaslar uyarınca, 2018 Yılı içerisinde ataması yapılamayanların, 2019 yılında kurumları ile hizmet sözleşmelerini yenilemeyeceklerini bildirmek suretiyle, 2019 yılı Ocak ayında atamalarının yapılmasını talep etmeleri üzerine, davalı Bakanlıkça konu hakkında Devlet Personel Başkanlığından görüş talep edildiği, Başkanlığın 25/10/2018 tarihli ve E.7013 sayılı cevabi yazısında; "KPSS-2018/4 ve KPSS-2018/5 sonuçlarına göre Bakanlığın sözleşmeli personel pozisyonlarına yerleşen ancak üniversite hastaneleri bünyesinde 657 sayılı Kanununun 4. maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli personel olarak görev yaptıkları tespit edilen kişilerin, sözleşme sürelerinin bitiminde sözleşmelerini yenilemeyeceklerini süresi içinde, yazılı olarak çalıştıkları kurumlara beyan etmeleri halinde, 2019 yılı Ocak ayında atamalarının yapılabileceği mütalaa edilmektedir.” şeklinde görüş bildirildiği, bu görüş yazısının bildirilmesinden önce, bu durumda bulunan kişilerin atamalarının yapılıp yapılmayacağına dair başvurularına, davalı Bakanlıkça cevap verilememiş ise de, belirtilen tarihten itibaren, 2019 Yılında hizmet sözleşmesini yenilemediklerini belgelendirmek suretiyle idareye başvuruda bulunanların atamalarının yapıldığı görülmüştür.
Buna göre, 4/B kapsamında sözleşmeli personel olarak atanabilmek için, çalıştığı kurum ile olan sözleşmesini fesh etmesi gerektiği kendisine 09/11/2018 tarihli yazı ile bildirilen davacının, Devlet Personel Başkanlığının 25/10/2018 tarihli görüş yazısı doğrultusunda sözleşmesini devam ettirmese idi, bir yıllık süreye tabi olmaksızın atama işlemleri yapılabilecek iken, sözleşmesini fesh etmediği için atamasının yapılmadığı açık olup, (çalıştığı üniversite ile ilişiğini kesmeyerek, sözleşmesini yenilemeyeceğine ilişkin belge ile idareye yapılmış bir başvurusu bulunmadığından), bu doğrultuda tesis edilen işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacının atamasının yapılmamasına ilişkin işlem ile, KPSS 2018/5 Sağlık Bakanlığı Tercih Kılavuzunun 8. maddesinde yer alan ve sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken, hizmet süresi sona erenler veya sözleşmeli pozisyona yerleştirilmek için tercih yapanlar için de bir yıllık bekleme süresini öngören düzenlemenin iptali istemi ile açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, davalı idarelerin davanın süresinde açılmadığına, icrai işlem bulunmadığına ve husumete yönelik usul itirazları yerinde görülmerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:
MADDİ OLAY :
Davacı, ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli hemşire olarak görev yapmakta iken, KPSS-2018/5 Tercih Kılavuzu (Sağlık Bakanlığı) ile ilan edilen münhal kadrolar arasından tercihte bulunmuş ve yerleştirme sonuçlarına göre, Sağlık Bakanlığının taşra teşkilatı birimi olan ... Devlet Hastanesine 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamında sözleşmeli hemşire olarak yerleştirmesi yapılmıştır.
Davacının davalı Sağlık Bakanlığına atamasının yapılması talebiyle yapmış olduğu başvurunun zımnen reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde; "sözleşmeli personel", "Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." şeklinde tanımlanmış, maddenin devamında, sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usullerinin Cumhurbaşkanınca belirleneceği; bu şekilde istihdam edilenlerin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemeyeceği öngörülmüştür.
06/06/1978 günlü, 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın “Yeniden hizmete alınma” başlıklı Ek 1. maddesinin 3., 4. ve 5. fıkralarında; "Sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemez.
Sözleşmesini;
a) Kısmi zamanlı veya proje süresi ile sınırlı çalışanlardan,
b) (Değişik: 14/05/2018-2018/11809) Öğrenim durumu itibariyle ihraz edilen ve ekli 4 sayılı cetvelde yer alan unvanlara ilişkin pozisyonlara ek 4 üncü madde çerçevesinde atanmak suretiyle unvan değişikliği yapanlardan,
c) Eş veya sağlık durumu nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunmakla beraber; geçiş yapacağı hizmet birimi bulunmaması, birim bulunmakla beraber o birimde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunmaması veya en az bir yıllık fiili çalışma şartını karşılayamaması nedenlerinden herhangi birine bağlı olarak, Ek 3 üncü maddenin (b) veya (c) bendi hükmü kendilerine uygulanamayanlardan,
tek taraflı feshedenler, bir yıllık süre şartına tabi tutulmadan yeniden istihdam edilebilirler.
Üçüncü ve dördüncü fıkra kapsamındakilerin yeniden istihdam edilebilmeleri için ilk defa işe alınma prosedürüne riayet edilmesi zorunludur." hükmüne; "Kurum içi yer değişikliği" başlıklı Ek 3. maddesinde, "Sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliği yapılamaz. ..." kuralına; "Sözleşmenin feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin 2. fıkrasında ise, "Personel; kendi isteği ile bir ay önceden haber vermek koşuluyla veya Ek 1 inci maddenin dördüncü fıkrasının (b) ve (c) bendi uyarınca sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir." düzenlenmesine yer verilmiştir.
Sağlık Bakanlığınca, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi uyarınca istihdam edilecek personelin tercih ve yerleştirme işlemlerini yapmak üzere ÖSYM tarafından hazırlanan KPSS 2018/5 Tercih Kılavuzu'nun "Sağlık Bakanlığı Sözleşmeli Sağlık Personeli Pozisyonları Açıklamalar ve Uyarılar" başlığı altındaki 8. maddesinde, "Sağlık Bakanlığı bünyesinde 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesine göre veya Sağlık Bakanlığı ya da diğer kamu kurum ve kuruluşlarında (üniversite hastaneleri dahil) 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken; hizmet sözleşmeleri sona erenler veya bu kılavuzdaki sözleşmeli pozisyonlara yerleştirilmek üzere tercih yapanlar hakkında 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasında ve 6.6.1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 1 inci maddesinin 3 ve 4 üncü fıkralarında (**) yer alan hükümlerin uygulanacağı göz önünde bulundurulmalıdır. Bu pozisyonlara yerleşenlerden, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 1 inci maddesinin 3 ve 4 üncü fıkralarında belirtilen istisnalar kapsamına girmeyenlerin atamaları yapılmayacaktır."; "Adayların Dikkatine" başlığı altında da, "Sağlık Bakanlığı bünyesinde 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A maddesine göre veya Sağlık Bakanlığı ya da diğer kamu kurum ve kuruluşlarında (üniversite hastaneleri dâhil) 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken; hizmet sözleşmeleri sona erenler veya bu kılavuzdaki sözleşmeli pozisyonlara yerleştirilmek üzere tercih yapanlar hakkında 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasında ve 6.6.1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 1 inci maddesinin 3 ve 4 üncü fıkralarında yer alan hükümlerin uygulanacağı göz önünde bulundurulmalıdır.
Bu pozisyonlara yerleşenlerden, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 1 inci maddesinin 3 ve 4 üncü fıkralarında belirtilen istisnalar kapsamına girmeyenlerin atamaları yapılmayacaktır." kuralı bulunmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde, bu madde kapsamında istihdam edilenlerin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmeleri nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemeyecekleri hükme bağlanmış; bu çerçevede yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 1. maddesinde de aynı yönde düzenleme yapılmış; aynı maddenin 4. fıkrasında da, sözleşmesini tek taraflı feshedenlerden, bir yıllık bekleme süresine tabi tutulmadan yeniden sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilebileceklere ilişkin istisna düzenlemesi yapılmıştır.
Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen hukuk devleti; eylem ve işlemleri hukuka uygun, insan haklarına dayanan, bu hak ve özgürlükleri koruyup güçlendiren, her alanda adil bir hukuk düzeni kurup bunu geliştirerek sürdüren, Anayasa'ya aykırı durum ve tutumlardan kaçınan, hukukun üstün kurallarıyla kendini bağlı sayan, yargı denetimine açık olan devlettir.
Hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri olan hukuki güvenlik ilkesi; hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de düzenleyici işlemlerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar. Yürürlükte olan mevzuata güvenerek hayatını yönlendiren, hukuki iş ve işlemlere girişen bireylerin, bu mevzuatın uygulanmasına devam edileceği yolunda oluşan beklentisinin mümkün olduğunca korunması hukuki güvenlik ilkesinin gereğidir.
Bir beklentinin hukuken koruma görebilmesinin ön koşullarından biri beklentinin haklı (meşru) beklenti seviyesine ulaşmasıdır. Haklı beklenti, bireyin kendisine güvenerek hareket ettiği, lehine olan düzenleyici işlemlerde öngörülemez bir değişiklik yapılması ve bu öngörülemez değişikliğin, herkes yönünden objektif olarak beklenebilecek bir beklentiyi sonuçsuz bırakması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gündeme gelmektedir. Ancak, bir beklentinin hukuken korunabilmesi için, anılan koşulların gerçekleşmesi yeterli olmayıp, bu beklentinin korunmasına engel teşkil eden bir kamu yararının da bulunmaması gerekmektedir. Bu yönüyle, kişi yararıyla kamu yararının karşı karşıya geldiği durumlarda, ancak önemli bir kamu yararının bulunmadığı durumlarda haklı beklentinin korunması kabul edilebilecektir.
Uyuşmazlıkta, dava konusu Kılavuzun 8. maddesi ile Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın Ek 1. maddesinin 3 ve 4. fıkralarında belirtilen istisnalar kapsamında bulunanlar hariç olmak üzere, Sağlık Bakanlığı KPSS-2018/5 işlemleri kapsamında, tercihlerin internetle ÖSYM'ye gönderilmesi gereken son tarih olan 11/06/2018 tarihi itibarıyla Sağlık Bakanlığı veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında (üniversite hastaneleri dahil) 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesine göre sözleşmeli personel olarak çalıştığı tespit edilenler ile aynı statüde çalışmakta iken, 11/06/2017 tarihinden sonra kurumlarınca sözleşmesi feshedilen veya sözleşmesini feshedenlerin atamalarının yapılmasının engellendiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen kamu hizmetinin önemi ve özellikleri de dikkate alındığında, yürürlükte olan üst hukuk normlarına uygun olarak tesis edilen dava konusu düzenleyici işlemde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık görülmemiş olup, söz konusu düzenleme uyarınca, halen sözleşmeli statüde hemşire olarak görev yapan davacının KPSS-2018/5 tercih sonuçları kapsamında ... Devlet Hastanesine yerleştirilmesine rağmen atamasının yapılmamasına ilişkin Sağlık Bakanlığı işleminde de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. ... Tıp Fakültesi Hastanesinde sözleşmeli hemşire olarak çalışmakta iken, 2018/5 KPSS ataması ile ... Devlet Hastanesine 4/B statüsünde hemşire olarak yerleştirilen ancak ataması yapılmayan davacı tarafından, atamasının yapılması istemiyle yapmış olduğu başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile KPSS 2018/5 Sağlık Bakanlığı Tercih Kılavuzu'ndaki sözleşme personel statüsünde çalışmakta iken, hizmet süresi sona erenler veya sözleşmeli pozisyona yerleştirilmek için tercih yapanlar için de 1 yıllık bekleme süresini öngören düzenlemenin iptali istemiyle açılan DAVANIN REDDİNE;
2. Aşağıda dökümü yapılan ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, posta ücretinden artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine;
3. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 24/09/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava,... Tıp Fakültesi Hastanesinde sözleşmeli hemşire olarak çalışmakta iken, 2018/5 KPSS ataması ile ... Devlet Hastanesine 4/B statüsünde hemşire olarak yerleştirilen ancak ataması yapılmayan davacı tarafından, atamasının yapılması istemiyle yapmış olduğu başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile KPSS 2018/5 Sağlık Bakanlığı Tercih Kılavuzu'ndaki sözleşme personel statüsünde çalışmakta iken, hizmet süresi sona erenler veya sözleşmeli pozisyona yerleştirilmek için tercih yapanlar için de 1 yıllık bekleme süresini öngören düzenlemenin iptali istemiyle açılmıştır.
Normlar hiyerarşisi olarak bilinen temel hukuk ilkesine göre, normlar arasında altlık ve üstlük ilişkisi söz konusu olmakta ve her norm geçerliliğini bir üst hukuk kuralından almaktadır. Başka bir anlatımla normlar hiyerarşisi, her türlü normun hiyerarşik olarak bir sıra dahilinde sıralanması ve birbirine bağlı olması anlamına gelmekte olup; bunun doğal sonucu olarak, hiyerarşik sıralamada daha altta yer alan normun, kendisinden üstte bulunan norma aykırı hükümler içeremeyeceği, bir başka deyişle alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, bir hakkın kullanımını üst normda öngörülmeyen bir şekilde daraltarak kısıtlayamayacağı ya da üst normun sınırlarını aşar nitelikte yeni bir düzenleme getiremeyeceği; dolayısıyla düzenleyici bir işlemin kendinden önce gelen normlara aykırı düzenlemeler içeremeyeceği kabul edilmektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesinde; sözleşmeli personel olarak istihdam edilenlerin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemeyeceği öngörülmüştür.
06/06/1978 günlü, 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 5. maddesinde sözleşme sürelerinin mali yıl ile sınırlı olduğu belirtilmiş, “Yeniden hizmete alınma” başlıklı Ek 1. maddesinin 3., 4. ve 5. fıkralarında; "Sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemez.
Sözleşmesini;
a) Kısmi zamanlı veya proje süresi ile sınırlı çalışanlardan,
b) (Değişik: 14/05/2018-2018/11809) Öğrenim durumu itibariyle ihraz edilen ve ekli 4 sayılı cetvelde yer alan unvanlara ilişkin pozisyonlara ek 4 üncü madde çerçevesinde atanmak suretiyle unvan değişikliği yapanlardan,
c) Eş veya sağlık durumu nedeniyle yer değişikliği talebinde bulunmakla beraber; geçiş yapacağı hizmet birimi bulunmaması, birim bulunmakla beraber o birimde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunmaması veya en az bir yıllık fiili çalışma şartını karşılayamaması nedenlerinden herhangi birine bağlı olarak, Ek 3 üncü maddenin (b) veya (c) bendi hükmü kendilerine uygulanamayanlardan, tek taraflı feshedenler, bir yıllık süre şartına tabi tutulmadan yeniden istihdam edilebilirler.
Üçüncü ve dördüncü fıkra kapsamındakilerin yeniden istihdam edilebilmeleri için ilk defa işe alınma prosedürüne riayet edilmesi zorunludur." hükmüne; "Kurum içi yer değişikliği" başlıklı Ek 3. maddesinde, "Sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliği yapılamaz. ..." kuralına; "Sözleşmenin feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin 2. fıkrasında ise, "Personel; kendi isteği ile bir ay önceden haber vermek koşuluyla veya Ek 1 inci maddenin dördüncü fıkrasının (b) ve (c) bendi uyarınca sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir." düzenlenmesine yer verilmiştir.
Sağlık Bakanlığınca, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi uyarınca istihdam edilecek personelin tercih ve yerleştirme işlemlerini yapmak üzere ÖSYM tarafından hazırlanan KPSS 2018/5 Tercih Kılavuzu'nun "Sağlık Bakanlığı Sözleşmeli Sağlık Personeli Pozisyonları Açıklamalar ve Uyarılar" başlığı altındaki 8. maddesinde ve "Adayların Dikkatine" başlığı altında; "657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken; hizmet sözleşmeleri sona erenler veya bu kılavuzdaki sözleşmeli pozisyonlara yerleştirilmek üzere tercih yapanlar hakkında 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasında ve 6.6.1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esasların ek 1 inci maddesinin 3 ve 4 üncü fıkralarında (**) yer alan hükümlerin uygulanacağı göz önünde bulundurulmalıdır." düzenlemesi yer almıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemelerinde sözleşmeli personelin, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmesinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içinde sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemeyeceği öngörülmüş, ancak sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken; hizmet sözleşmeleri sona erenler veya kılavuzdaki sözleşmeli pozisyonlara yerleştirilmek üzere tercih yapanlar hakkında herhangi bir sınırlama getirilmemiştir.
Bu durumda, dava konusu Kılavuzda yer alan sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken; hizmet sözleşmeleri sona erenler veya kılavuzdaki sözleşmeli pozisyonlara yerleştirilmek üzere tercih yapanlar hakkında da bir yıl geçmedikçe kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşmeli personel pozisyonlarında yeniden istihdam edilemeyeceğine ilişkin hükmün uygulanacağına dair düzenlemenin üst mevzuatta öngörülmeyen bir şekilde sınırlandırma getirdiği anlaşıldığından, dava konusu kılavuz hükmünde yer alan ibarelerde ve davacının atamasının yapılmamasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmış olup; 2018/5 KPSS ataması ile ... Devlet Hastanesine 4/B statüsünde hemşire olarak yerleştirilen davacının, atamasının yapılmamasına ilişkin işlem ile KPSS 2018/5 Sağlık Bakanlığı Tercih Kılavuzu'ndaki sözleşmeli personel statüsünde çalışmakta iken, hizmet süresi sona erenler veya sözleşmeli pozisyona yerleştirilmek için tercih yapanlar için de 1 yıllık bekleme süresini öngören düzenlemenin iptali gerektiği oyu ile aksi yönce oluşan Daire kararına katılmıyoruz.