T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/16230
Karar No : 2025/4253
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : 1. Hukuk Müşaviri Yrd....
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem : Dava; Adana ili, Pozantı İlçe Emniyet Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/E-g maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile işlem sebebiyle yoksun kaldığı maaş ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti :... İdare Mahkemesinin... günlü, E:..., K... sayılı kararıyla; soruşturma raporunda yer alan ifadeler, fotoğraflar, diğer bilgi ve belgeler ile "Hayasızca hareketlerde bulunmak" suçundan davacının 5 ay hapis cezası ile mahkumiyetine, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... günlü E:..., K:... sayılı kararı birlikte değerlendirildiğinde, davacının ikametgahının balkonunda çıplak olarak cinsel organını teşhir etmek suretiyle kendini tatmin ettiği iddiasının sübuta erdiğinin anlaşıldığı, ancak dava konusu işlemin sonuç kısmında "...daha önceden disiplin cezası bulunduğundan, ayrıca fiilin işleniş biçimi ve kusurunun ağırlığı dikkate alındığında hakkında 657 sayılı Kanun'un 125. maddenin 3. fıkrasının uygulanmasına yer olmadığına..." ibaresine yer verildiği, Mahkemenin 24/10/2019 günlü ara kararı ile davacı hakkında daha önce tesis edilen disiplin cezalarının gönderilmesinin istenildiği, ara karara cevaben dava dosyasına idarece sunulan 21/11/2019 tarihli yazıda Personel Bilgi Sistemi kayıtlarından davacı hakkında daha önceden tesis edilen bir disiplin cezası olmadığının anlaşıldığının belirtildiği, soruşturma raporunda yer alan tanık beyanından davacının daha önce de benzer hareketlerde bulunduğu belirtilmişse de davacının öncesinde herhangi bir adli ve idari bir soruşturma geçirmediği yahut ceza almadığı, bu durumda davacı hakkında daha önceden verilmiş disiplin cezasının bulunduğu gerekçesiyle bir derece hafif olan cezanın uygulanmadığı görülmekle birlikte öncesinde davacıya verilen bir disiplin cezasının bulunmadığı, davacının fiili ile verilen ceza arasında orantı olmadığı, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı, davacının söz konusu eylemine yönelik orantılılık ilkesi göz önünde bulundurulmak suretiyle yeni bir disiplin cezası da tesis edilebileceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı maaş ve özlük haklarının davanın açıldığı tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, mesleğinin önemi, hizmetin niteliği, davacının sübuta erdiği sabit olan fiilinin işleniş biçimi ve kusurun ağırlığı dikkate alındığında, davacıya isnat edilen fiilin tam karşılığı olan disiplin cezasının verilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı, dava konusu işlemde alt ceza uygulanmaması gerekçelerinden biri olarak belirtilen daha önceden disiplin cezası bulunduğu gerekçesi yönünden hataya düşülse bile işlemde yer verilen diğer gerekçelere istinaden alt ceza uygulanmaması yönünde verilen kurul kararının iptalini gerektirecek derecede usuli bir eksiklikten bahsedilemeyeceği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Pozantı İlçe Emniyet Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yapan davacının Adana ili, Pozantı ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, ... Blok No:... adresinde bulunan ikametinin balkonunda çıplak olarak cinsel organını teşhir etmek suretiyle mastürbasyon yaptığı gerekçesiyle başlatılan disiplin soruşturması neticesinde düzenlenen soruşturma raporunda, üzerine atılı eylemin sübuta erdiği ve fiilin "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" kapsamında olduğundan bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125/E-g maddesi uyarınca davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile tecziyesi yönünde getirilen teklif doğrultusunda İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararıyla Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması üzerine anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın 125. maddesinin 4. fıkrasında, "Yargı yetkisi, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz. Yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemez." hükmü yer almaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 2. fıkrasında, "İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler." kuralına yer verilmiştir.
7068 sayılı Kanun'un "Devlet memurluğundan çıkarma" başlıklı 9. maddesinde, Devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanacak fiiller ve bu cezayı verme yetkisi ile ilgili olarak 657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun, "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 125. maddesinin (E) fıkrasında, "Devlet Memurluğundan çıkarma: Bir daha Devlet Memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmaktır." şeklinde tanımlama yapıldıktan sonra maddenin devamında, "Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır: ..., g) Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak, ..." hükmüne; Anılan maddenin 3. fıkrasında; "Geçmiş hizmetleri sırasındaki çalışmaları olumlu olan ve ödül veya başarı belgesi alan memurlar için verilecek cezalarda bir derece hafif olanı uygulanabilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda metnine yer verilen 657 sayılı Kanun'un 125/3. maddesinde, kamu görevlilerinin geçmiş hizmetlerinin olumlu olması ve ödül veya başarı belgesi almaları halinde Devlet memurluğundan çıkarma cezasına gerektiren fiiller nedeniyle uygulanacak disiplin cezasının belirlenmesinde idareye bir derece hafif ceza verme konusunda takdir yetkisi tanınmıştır.
Bununla birlikte; idari yargı yetkisinin, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu, yargı organlarınca yerindelik denetimi yapılamayacağı, idari işlem mahiyetinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği göz önününe alındığında idareye alt ceza verme hususunda tanınan bu yetkinin kullanılması açısından idarenin yargı kararıyla yönlendirilmesine veya takdir hakkına müdahale edilmesine hukuken olanak bulunmadığı, aksi durumun yerindelik denetimine sebep olacağı izahtan varestedir.
Uyuşmazlıkta; İdare Mahkemesince davacıya isnat edilen eylemin sübuta erdiği kabul edilmekle birlikte, davalı idarenin işlemi tesis ederken önceden davacı hakkında verilen disiplin cezası bulunduğu gerekçesine yer vererek 657 sayılı Kanun'un 125. maddenin 3. fıkrasının uygulanmasına yer olmadığına karar verdiği, ancak Mahkemece yapılan ara karara cevaben idare tarafından dava dosyasına sunulan bilgi ve belgeler ile işlem öncesinde davacıya verilen bir disiplin cezasının bulunmadığının anlaşıldığından bahisle işlemin iptaline karar verildiğini görülmektedir.
Dava konusu Yüksek Disiplin Kurulu kararında "daha önceden disiplin cezası bulunduğu" ibaresine yer verilerek maddi hataya düşülmüş ise de bu hatanın işlemi sakatlar nitelikte olmadığı, idarece fiilin işleniş biçimi ve kusurunun ağırlığı gibi başka kriterler yönünden de değerlendirme yapılmak suretiyle 657 sayılı Kanun'un 125. maddenin 3. fıkrasının uygulanmasına yer olmadığına karar verildiği, alt ceza verme hususunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, kaldı ki konuya ilişkin yukarıda yer verilen anayasal ve yasal düzenlemeler karşısında, yargı mercilerinin idareye tanınan takdir yetkisini kaldıracak biçimde idareyi bir derece hafif ceza vermeye zorlamasınım hukuken mümkün olmadığı da açıktır.
Somut olayda usulüne uygun yapıldığı görülen disiplin soruşturması sonucu düzenlenen rapor, dosyada bulunan diğer bilgi ve belgeler ile disiplin cezasına konu eylemi nedeniyle davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde ... Asliye Ceza Mahkemesinin... günlü, E:... K:... sayılı kararıyla, davacının "Hayasızca hareketlerde bulunmak” suçundan 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Kanunu'nun 231. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin itirazın reddi ile 08/01/2019 tarihinde kesinleşen karar dikkate alındığında, davacıya isnat edilen fiilin sübuta erdiği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ...günlü, E:... K... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 07/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.