T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/16468
Karar No : 2025/4588
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
2- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLLERİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacının, ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemdeki eylemleri nedeniyle hakkında yürütülün disiplin soruşturması neticesinde, "Ülkenin bağımsızlığını zedelemeye, bütünlüğünü bozmaya ve milli güvenliği tehlikeye düşürmeye yönelik herhangi bir faaliyette bulunmak veya aynı nitelikte faaliyet gösteren herhangi bir harekete, gruplaşmaya, vakıf, dernek ve benzeri teşekküle katılmak, bunlara yardım etmek veya bu yapılarla ilişki içerisinde bulunmak" fiilin işlediğinden bahisle, 682 sayılı KHK'nın 9/1-(a) maddesi uyarınca, "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasıyla tecziyesine ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının Van ili, ... İlçe Emniyet Müdürlüğünde komiser yardımcısı olarak görevli olduğu dönemde, Cumhurbaşkanı ve hükümet ile ilgili olarak, ''bu şerefsizlerin hepsi hırsız, devleti soyup soğana çevirdiler, Van'da depremden sonra yapılan deprem konutlarını hazine arazisine yaptılar, şimdi de vatandaştan parasını alıp yiyorlar'' şeklinde ve ''şu hükümete bak, akademileri kapattı, başımıza üniversite mezunlarını getirip komiser yapacaklar, onlar ne anlar polislikten, paralel yapı diye bir şey yoktur, saçmalık'' şeklinde beyanlarda bulunduğu, anılan beyanların emniyet hizmetlerinde komiser yardımcısı olarak görev yapan bir personel tarafından gerçekleştirildiği değerlendirildiğinde; dava konusu işleme esas beyanların içeriğinin herşeyden önce Devlete sadakat yükümlülüğü ile bağdaşmadığı, davacının kamu görevlisi olma nitelik ve yeterliliğini yitirdiği, bu durum karşısında kamu hizmetinde istihdam edilmesinin kamu yararına açıkça aykırılık teşkil ettiği, bu eylemlerini de belirli bir yapı ile ilişkili olarak gerçekleştirdiği, bu durumun, davacı ile birlikte görev yapan emniyet görevlilerinin ifadeleri ile de sabit olduğu, bu itibarla, davacının üzerine atılı eylemin sübuta ermesi nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemde işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; kendisine izafe edilmeyen bir suçlamadan ceza verildiği, aynı suçlama nedeniyle yargılandığı ceza davasında beraat ettiği ve bu kararın dikkate alınmadığı, eylem tarihinden sonra yürürlüğe giren mevzuata göre işlem tesis edildiği ve lehe kanun ilkesine aykırı karar verildiği, isnat edilen eyleme ilişkin 657 sayılı Kanun'un 125/E maddesinde herhangi bir hüküm bulunmadığı, eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulduğu, savunma hakkının ihlal edildiği, hiçbir somut delil bulunmadığı gibi aralarında husumet bulunan şahısların beyanı esas alınarak cezalandırıldığı, suçlamaya yönelik fiillerin ne zaman, nerede ve ne şekilde sarf edildiğinin belirsiz olduğu, soruşturma ve ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı, hukuka ve usule aykırı tesis edilen işlemin iptali gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden; ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde görevli polis memuru ...'nin 04/08/2015 tarihinde BİMER üzerinden yaptığı başvuruda; Edremit İlçe Emniyet Müdürü ..., polis memurları ... ve ... ile başpolis memuru H.A.'nın FETÖ/PDY mensubu oldukları, bu sebeple personel arasında ayrımcılık yaptıkları iddiası ile komiser yardımcısı davacı ve polis memuru ...'nın, Cumhurbaşkanı ve hükümet aleyhine hakaret içerikli söylemlerde bulundukları, başpolis memuru ...'nın Cumhurbaşkanının şahsına ve aile mensupları hakkında hakaret içerikli sözler sarf ettiği iddiaları üzerine yapılan disiplin soruşturması neticesinde; polis memuru ...'nin ifadesinde davacıyla ilgili olarak, sürekli konuyu Cumhurbaşkanı ve hükümete getirerek ağır ithamlarda bulunup, alay ederek "bu şerefsizlerin hepsi hırsız, Devleti soyup soğana çevirdiler, Van'da depremden sonra yapılan deprem konutlarını Hazine arazisine yapıp şimdi de vatandaşın parasını alıp yiyorlar" diyerek, Devlet büyüklerine ağır hakaretlerde bulunduğunu, Cumhurbaşkanı, eşi, kızı ve oğluyla ilgili çok ağır itham ve küfürler ettiğini, bunun yanlış olduğu söylenince de "sen ve senin gibiler de bu vatan hainlerini savunuyor" diyerek karşı tarafa hakaretler ettiğini beyan ettiği; polis memuru ...'nin ifadesinde de, davacının, "şu hükümete bak, akademileri kapattı, başımıza üniversite mezunlarını getirip komiser yapacaklar, onlar ne anlar polislikten, paralel yapı diye bir şey yoktur, saçmalık" şeklinde sözler sarf ettiğini beyan ettiği, davacının söz konusu davranışları ile kusurlu olduğu, bu davranışlarının Devlet memurlarının bağlı olduğu sadakat yükümlülüğü ve memurluk sıfatı ile bağdaştırılamayacağı, hakkında isnat edilen ülkenin bağımsızlığını zedelemeye, bütünlüğünü bozmaya ve milli güvenliği tehlikeye düşürmeye yönelik herhangi bir faaliyette bulunmak veya aynı nitelikte faaliyet gösteren herhangi bir harekete, gruplaşmaya, vakıf, dernek ve benzeri teşekküle katılmak, bunlara yardım etmek veya bu yapılarla ilişki içerisinde bulunmak suçlamasının sübuta erdiği gerekçesiyle, dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Disiplin cezasına konu eylemlerin işlendiği tarihte yürürlükte olan ve Emniyet Teşkilatında çalışan her sınıftan memura verilecek disiplin cezalarını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlarla cezaların derece ve miktarları Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde gösterilmiş olup; Tüzüğün 9. maddesinde de, memurluktan çıkarma cezası için Devlet Memurları Kanunu hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.
Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararıyla, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün dayanağı niteliğindeki 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanun'un 83. maddesinin birinci cümlesinin iptaline karar verilmesi sonrasında, 23/01/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Devlet memurluğundan çıkarma" başlıklı 9. maddesinde, "(1) Devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanacak fiiller ve bu cezayı verme yetkisi ile ilgili olarak 657 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. Ayrıca, aşağıdaki filleri işleyen personel de Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılır;
a) Ülkenin bağımsızlığını zedelemeye, bütünlüğünü bozmaya ve milli güvenliği tehlikeye düşürmeye yönelik herhangi bir faaliyette bulunmak veya aynı nitelikte faaliyet gösteren herhangi bir harekete, gruplaşmaya, vakıf, dernek ve benzeri teşekküle katılmak, bunlara yardım etmek veya bu yapılarla ilişki içerisinde bulunmak.
b) İşkence yapmak." hükmüne yer verilmiş; "Geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 1. maddesinde de, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca verilmiş addolunur. (2) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihte devam etmekte olan disiplin soruşturmaları ile ilgili olarak bu Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanır." kuralı yer almıştır.
Öte yandan; 682 sayılı KHK, 31/01/2018 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülerek yasalaşmış ve 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun, 08/03/2018 günlü, 30354 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde doğrudan ve önemli sonuç doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme de sahiptirler.
Bu bakımdan kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının, usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylem nedeniyle eylemine uyan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta, davalı idarelerce işlemin sebep unsuru olarak gösterilen fiillerin, 682 sayılı KHK'nın 9/1-(a) maddesindeki "Ülkenin bağımsızlığını zedelemeye, bütünlüğünü bozmaya ve milli güvenliği tehlikeye düşürmeye yönelik herhangi bir faaliyette bulunmak veya aynı nitelikte faaliyet gösteren herhangi bir harekete, gruplaşmaya, vakıf, dernek ve benzeri teşekküle katılmak, bunlara yardım etmek veya bu yapılarla ilişki içerisinde bulunmak" hükmü kapsamında görülerek dava konusu disiplin işleminin tesis edildiği anlaşılmakta ise de; disiplin cezası verilmesine neden olan eylem tarihi itibarıyla Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nde, bu düzenlemenin bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda; 682 sayılı KHK hükmünün uygulanması suretiyle Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmaya ilişkin işlemde hukuka uyarlık; davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında ise, bu gerekçeyle hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'a 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 20/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.