T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/16599
Karar No : 2025/4258
TEMYİZ EDEN (DAVACI) :...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Komutanlığı
VEKİLİ : Av....
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava Konusu İstem : Dava; Bursa ili, İmralı Jandarma Komando Ada Güvenlik Komutanlığı emrinde jandarma uzman onbaşı olarak görev yapan davacının, en son aldığı disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde toplam yirmi beş disiplin cezası puanı aldığından bahisle 7068 sayılı Kanun'un 12/1-a maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin Jandarma Genel Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ...sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesini... günlü, E:... K... sayılı kararıyla; davacının 26/04/2018 tarihinde kınama cezası karşılığı iki (2) puan, 01/08/2018 tarihinde uyarma cezası karşılığı bir (1) puan, 20/09/2018 tarihinde üç gün aylıktan kesme cezası karşılığı üç (3) puan, 21/09/2018 tarihinde üç gün aylıktan kesme cezası karşılığı üç (3) puan, 21/09/2018 tarihinde üç gün aylıktan kesme cezası karşılığı üç (3) puan, 27/09/2018 tarihinde kınama cezası karşılığı iki (2) puan, 07/11/2018 tarihinde üç gün aylıktan kesme cezası karşılığı üç (3) puan, 10/11/2018 tarihinde on gün aylıktan kesme cezası karşılığı üç (3) puan, 10/11/2018 tarihinde on gün aylıktan kesme cezası karşılığı üç (3) puan, 17/11/2018 tarihinde kınama cezası karşılığı iki (2) puan olmak üzere, toplam son disiplin cezası tarihi olan 17/11/2018 tarihinden geriye doğru son bir yıl içinde yirmi beş (25) disiplin cezası puanı aldığı, davacı tarafından disiplin cezalarına karşı herhangi bir dava açılmadığı yahut itirazda bulunulmadığı, kesinleşen disiplin cezaları karşılığı ceza puanları hesap edildiğinde 7068 sayılı Kanun'un 12/1-a maddesi uyarınca davacının disiplinsizliği alışkanlık haline getirmiş olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, dava konusu işleme konu edilen ve son bir yıl içerisinde aldığı on disiplin cezasından altısının hukuka aykırı olduğu, ikisinin ise orantılı ve hakkaniyetli olmadığı, bu disiplin cezalarına ilişkin savunmasının alındığı, ancak disiplin soruşturması yapılıp yapılmadığını bilmediği, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz istemin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Jandarma Komando Ada Güvenlik Komutanlığı emrinde jandarma uzman onbaşı olarak görev yapan davacının, en son aldığı disiplin cezasının kesinleştiği 17/11/2018 tarihinden geriye doğru son bir yıl içinde disiplin amiri tarafından;
- ... günlü,... sayılı kararla verilen "kınama" cezası karşılığı (2) puanının,
- 24/07/2018 günlü kararla verilen "uyarma" cezası karşılığı (1) puanının,
- ... günlü,... sayılı kararla verilen "3 gün aylıktan kesme" cezası karşılığı (3) puanının,
-... günlü,... sayılı kararla verilen "3 gün aylıktan kesme" cezası karşılığı (3) puanın,
- ... günlü, ... sayılı kararla verilen "3 gün aylıktan kesme" cezası karşılığı (3) puanın,
- ... günlü, ...sayılı kararla verilen "kınama" cezası karşılığı (2) puanın,
- ... günlü, ... sayılı kararla verilen "3 gün aylıktan kesme" cezası karşılığı (3) puanın,
- 10.11.2018 günlü kararla verilen "10 gün aylıktan kesme" cezası karşılığı (3) puanının,
- 10.11.2018 günlü kararla verilen "10 gün aylıktan kesme" cezası karşılığı (3) puanının,
- ... günlü, ...sayılı kararla verilen "kınama" cezası karşılığı (2) puanının,
değerlendirmeye alınması suretiyle, toplamda 25 disiplin ceza puanı aldığından bahisle, 7068 sayılı Kanun'un 12/1-(a) maddesi uyarınca, disiplin ceza puanına bağlı olarak meslekten çıkarma cezasıyla tecziye edilmesi üzerine, temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin ceza puanına bağlı olarak meslekten çıkarma cezası verilmesi" başlıklı 12. maddesinde;
"(1) Aşağıda belirtilen durumlar disiplinsizliği alışkanlık haline getirme olarak kabul edilir ve personel hakkında meslekten çıkarma cezası yetkili disiplin kurullarınca verilir:
a) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam oniki defa veya daha fazla disiplin cezası almak.
b) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son beş yıl içinde kırk disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam yirmibeş defa veya daha fazla disiplin cezası almak.
(2) Aynı disiplin dosyası kapsamında birden fazla disiplin cezası verilmesi halinde en yüksek olanın puanı değerlendirmeye esas alınır.
(3) Birinci fıkra kapsamında ceza puanlarının hesaplanması usulü Emniyet Genel Müdürlüğü personeli için ekli (1) sayılı çizelgede, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli için ekli (2) sayılı çizelgede gösterilmiştir.
(4) Sözleşmeli personelin sözleşmelerinin feshine ilişkin özel kanunlardaki hükümler saklıdır." hükümlerine yer verilmiş; Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinin ceza puanlarının hesaplanması usulünün belirlendiği (II) sayılı çizelgeye göre, disiplin cezalarının karşılığı olarak uyarmanın 1, kınamanın 2, aylıktan kesmenin 3, kısa süreli durdurmanın 5 ve uzun süreli durdurmanın ise 6 ceza puanı gerektirdiği kurala bağlanmıştır.
Aynı Kanun'un "Soruşturma sonucu verilecek karar" başlıklı 27. maddesinin 3. fıkrasında, disiplin kurulu kararlarının gerekçeli olarak yazılacağı, ceza verilmesi halinde, gerekçede disiplinsizlik unsurları ile ceza miktarının tayininde esas alınan hususların gösterileceği ifade edilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
7068 sayılı Kanun’un 12. maddesinde, Kanun kapsamındaki kolluk personeline disiplin ceza puanına bağlı olarak meslekten çıkarma cezası verilmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir. Buna göre disiplin cezasına konu eylemi nedeniyle uyarma, kınama, aylıktan kesme, kısa süreli durdurma veya uzun süreli durdurma cezası uygulanan personelin aldığı cezaya karşılık gelen ceza puanı özlük dosyasına işlenmekte ve puanlar toplamının en son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde -en son alınan disiplin cezası puanı da dikkate alınarak- yirmiye ulaşması durumunda, personelin disiplinsizliği alışkanlık haline getirdiği kabul edilerek hakkında meslekten çıkarma cezası uygulanmaktadır.
Anılan maddenin Kanun gerekçesinde; madde ile disiplinsizliği alışkanlık haline getiren veya aldığı disiplin cezalarına rağmen ıslah olmayan personelin meslekten çıkarılması hususunun düzenlendiği, buna göre, her disiplin cezası için disiplin puanlarının öngörüldüğü, belirlenen süreler içinde belirlenen kadar puan alanların meslekten çıkarılacağının hükme bağlandığı, personelin ıslah olmaması halinde daha ağır bir şekilde cezalandırılması düzenlenerek, herhangi bir disiplin cezası alan personelin mesleki disiplini bozucu fiil ve davranışlarını sürdürmesinin engellenmesinin hedeflendiği belirtilmiştir.
Ceza puanına dayalı olarak Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasının düzenlendiği 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'nun bir kısım maddelerinin iptali istemiyle açılan ve 27/03/2014 günlü, 28954 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 28/11/2013 günlü, E:2013/46, K:2013/140 sayılı kararında, belli bir disiplin puanına ulaşma hâlinde verilecek Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezasının, Kanun'da sayılan diğer disiplin cezalarından ayrı bir ceza olarak öngörüldüğü ve daha önce verilen disiplin cezalarının toplanmasından ibaret otomatik bir karar olmadığı, ayrı bir ceza olarak öngörülen bu ayırma cezasının, diğer disiplin cezalarından farklı bir makam tarafından ayrı bir usule göre karara bağlandığı, kurulların mevzuatta yer alan koşulların oluşup oluşmadığı konusunda değerlendirme yapma yetkilerinin bulunduğu hususlarına yer verildiği görülmektedir.
Somut uyuşmazlıkta; Jandarma Genel Komutanlığı personeli olan jandarma uzman onbaşı davacının, en son aldığı disiplin cezasının kesinleştiği 17/11/2018 tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde almış olduğu on adet disiplin cezasına ait puanların toplamının 25 ceza puanına ulaştığı, ceza puanı hesabına dahil edilen disiplin cezalarına karşı davacı tarafından dava veya itiraz yoluna gidilmemesi nedeniyle anılan kararların kesinleştiği anlaşılmakla birlikte, ceza puanı hesabına dahil edilen disiplin cezalarına ilişkin kararlarda, disiplin cezalarının türü belirtilmesine rağmen bu cezaların karşılığı olan ceza puanlarının gösterilmediği veya bu ceza puanlarının özlük dosyasına işlendiğine yönelik davacıya herhangi bir bildirimde bulunulmadığı görülmektedir.
7068 sayılı Kanun'un 27. maddesinin 3. fıkrasında de belirtildiği üzere, disiplin kurulu kararlarının gerekçeli olarak yazılması gerekmektedir. Gerekçeden anlaşılması gerekenin ise kural olarak, ilgili hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, isnat edilen fiil veya hallerin hukuki nitelendirmesini, verilecek cezanın düzenlendiği açık mevzuat bilgisini, tereddüte mahal vermeyecek şekilde ceza veya ceza miktarlarını, bu cezaların (uyarma, kınama, aylıktan kesme, kısa veya uzun süreli durdurma) karşılığı ceza puanlarının, itiraz ve/veya kanun yollarının açıkça gösterilmesi olduğu açıktır.
Diğer taraftan, personelin mesleki disiplini bozucu fiil ve davranışlarını sürdürmesinin engellenmesini ve personelin ıslah olmasını amaçlayan ceza puanına dayalı meslekten çıkarma cezasının; diğer disiplin cezalarının karşılığı puanların toplanmasından ibaret otomatik bir karar olmaması nedeniyle, ceza puanı bilgisinin, disiplin cezalarına ilişkin karar metinlerinde yer alması veya ayrıca bildirilmesi hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerinin de gereğidir. Zira bu yönde yapılacak bildirim, ilgilinin bu puanların toplamının yirmi puanı bulması halinde meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılacağını öngörebilmesini, bu hususa ilişkin olarak da her bir ceza puanına karşı savunma, itiraz veya dava açma hakkını etkin bir şekilde kullanmasını sağlayacaktır.
Bu itibarla, dava konusu işleme esas alınan ve ceza puanı hesabına dahil edilen disiplin cezalarına ilişkin kararlarda, disiplin cezasının karşılığı ceza puanlarına yer verilmemesi veya ceza puanlarının özlük dosyasına işlendiğinin ayrıca davacıya bildirilmemesi karşısında, bu ceza puanlarına yönelik savunma, itiraz veya dava açma hakkının etkin bir şekilde kullandırılmaması nedeniyle, disiplin ceza puanına bağlı olarak davacının meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık; davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:......, K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 07/10/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Uyuşmazlık; Bursa ili, İmralı Jandarma Komando Ada Güvenlik Komutanlığı emrinde jandarma uzman onbaşı olarak görev yapan davacının, en son aldığı disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde aldığı ceza puanları toplamının yirmi disiplin ceza puanına ulaştığından bahisle, 7068 sayılı Kanun'un 12/1-(a) maddesi gereğince "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziyesine ilişkin işlemin iptali isteminden kaynaklanmaktadır.
7068 sayılı Kanun'un "Disiplin ceza puanına bağlı olarak meslekten çıkarma cezası verilmesi" başlıklı 12. maddesinde "(1) Aşağıda belirtilen durumlar disiplinsizliği alışkanlık haline getirme olarak kabul edilir ve personel hakkında meslekten çıkarma cezası yetkili disiplin kurullarınca verilir: a) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam oniki defa veya daha fazla disiplin cezası almak. ... (3) Birinci fıkra kapsamında ceza puanlarının hesaplanması usulü Emniyet Genel Müdürlüğü personeli için ekli (1) sayılı çizelgede, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli için ekli (2) sayılı çizelgede gösterilmiştir. ..." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un, Jandarma Genel Komutanlığı personeli için ekli (2) sayılı çizelgesinde; disiplin cezalarından uyarma için 1, kınama için 2, aylıktan kesme için 3, kısa süreli durdurma için 5 ve uzun süreli durdurma disiplin cezası için 6 ceza puanı belirlenmiştir.
Yukarıda aktarılan 7068 sayılı Kanun’un 12. maddesinde, Kanun kapsamındaki kolluk personelinin aldığı her disiplin cezasının karşılığı olan ceza puanları belirlenmiş olup, sözü edilen ceza puanlarının verilmesi ya da ceza puanının miktarı konusunda davalı idareye herhangi bir takdir yetkisi tanınmamıştır.
Bir başka ifadeyle; ceza puanları, ayrı bir disiplin cezası olmayıp, alınan disiplin cezalarının belirli bir yoğunluğa ulaşması halinde "disiplinsizliğin alışkanlık haline getirildiği"nin kabulü ile meslekten çıkarma cezası verilmesine dayanak oluşturmaktadır. Dolayısıyla; her disiplin cezasının karşılığı olan ve disiplin cezası verilmekle, ceza puanı hesabına dahil edilme zorunluluğu bulunan puanların disiplin kurulu kararlarında ayrıca belirtilme zorunluluğu bulunmadığı gibi, Kanunla belirlenmiş olması nedeniyle, ilgililere ayrıca tebliğini gerektiren bir durumun da bulunmadığı açıktır.
Bu itibarla, davacının disiplin ceza puanına dayalı olarak meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın esasının incelenmesi suretiyle temyiz isteminin karara bağlanması gerektiği görüşüyle, dava konusu işlemin şekil yönünden hukuka aykırılığına ilişkin bozma kararına katılmıyoruz.