T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/17277
Karar No : 2025/4626
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ..
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Şanlıurfa ili, ... İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, “Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak” fiilini işlediğinden bahisle 682 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8/6-ç maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının olay tarihinde ... Şube Müdürlüğünde büro amir vekili olarak görev yaptığı, Suriye plakalı araçların sınırdan geçişinde araçların motor ve şasi numarasının kontrol edilerek makine mühendisleri odasından uygunluk raporu alınması yönündeki İlçe Emniyet Müdürünün 27/11/2015 tarihli emrine aykırı şekilde işleme konu Suriye plakalı araçların, sadece bir kısmına uzaktan bakılmak suretiyle davacının getirdiği kaporta ustasına incelettirildiği, bu incelemenin okuma yazması olmayan kaporta ustasına imzalatılan tutanakla kayıt altına alındığı, sınır dışına geçişinde sakınca olduğu kendisine bildirilen Suriye plakalı beş aracın sonradan otoparkta bulunamadığı davacı tarafından bildirilmesine rağmen bu araçlarla ilgili yasal işlem yapılmadığı, emniyet müdürlüğü yanındaki boş arazide bekletilen araçların ve sürücülerin amirlere bilgi vermeden alandan ayrılmasına sebebiyet verildiğiden, davacının görevini yaparken kusurlu hareket ettiği anlaşılmış ise de kusurunun isnat edilen “Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak” fiili ağırlığında olmadığı, olaya ilişkin “Görevi kötüye kullanmak" suçundan davacı hakkında başlatılan soruşturmada ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... günlü, Soruşturma No:... sayılı kararı ile suçun yasal unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, soruşturma kapsamında alınan ifadeler ve deliller incelendiğinde davacının “kendisine ve başkasına çıkar sağlamak” ya da “kin ve dostluk nedeniyle hareket etmek” kastının mevcut olduğuna dair her türlü şüpheden uzak, somut bir tespitin bulunmadığı, suçun manevi unsurunun olayda bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararıyla; davacının ... tarihinde ... İlçe Emniyet Müdürlüğü ... Büro Amirliğinde büro amiri vekili olarak görevli olduğu, aynı tarihte ... İlçe Emniyet Müdürlüğü yanında bulunan boş arazide bekletilen ve davacı tarafından işlemleri yapılan Suriye'ye geçiş yapacak 23 aracın listeyle ... tarihinde Şanlıurfa Gümrük Müdürlüğüne iletildiği, Şanlıurfa Gümrük Müdürlüğünün ... günlü, ... sayılı cevabi yazısıyla Gümrük Taşıt Takip Programında araçların plaka ve şasi numarasının sorgulanması neticesinde listenin 3., 4., 5., 6. ve 10. sırasında bulunan araçların sınırdan çıkışında sakınca olduğunun bildirildiği, söz konusu araçlarla birlikte Şanlıurfa Gümrük Müdürlüğüne gönderilen listedeki diğer araçların işlemlerinin davacı ve polis memuru ... tarafından yürütüldüğü, polis memuru ...'nün ifadesinde; Şanlıurfa Gümrük Müdürlüğünden gelen cevabi yazıda sakıncalı olduğu belirtilen beş aracın ve araç sahiplerinin, anılan yazı sonrası yapılan araştırmada olduğu yerde bulunamadığını, sakıncalı araçlarla ilgili bu bilgiyi aynı gün davacıya bildirdiğini belirttiği, davacı tarafından da belirtilen araçların Şanlıurfa Gümrük Müdürlüğünden ... günü saat 18:00 sıralarında gelen yazıdan önce bulunduğu yerden ayrıldığının anlaşıldığı yönünde ifade verildiği, davacının Suriye'ye geçmek için müracaatta bulunan ve yapılan inceleme sonrası geçişinde sakıncalı olduğu tespit edilen araçlarla ilgili bilgiyi öğrenmesine karşın araçların yakalanması amacıyla olası terör faaliyetlerinin önlenebilmesi adına gecikmeksizin adli işlem başlatılması için işlem yapmadığı, verilen talimata rağmen araçları mühendisler odasına kontrol ettirttimediği anlaşıldığından, davacının eylemine uyan "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiili uyarınca meslekten çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, “Görevi kötüye kullanmak" suçundan hakkında başlatılan soruşturmada ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... günlü, Soruşturma No:... sayılı kararı ile suçun yasal unsurları oluşmadığından kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, soruşturma kapsamında aleyhinde verilen ifadelerin çelişkili olduğu, bu çelişkili ifadelere rağmen meslekten çıkarma cezası verilmesinin orantısız ve hukuka aykırı olduğu, Yüksek Disiplin Kurulu tarafından bizzat savunmasının alınması gerekirken savunmasının alınmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin istemin reddi yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin ve davacının duruşma istemi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin 2. fıkrası uyarınca yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
... tarihinde ... İlçe Emniyet Müdürlüğü yanında bulunan boş arazide bekletilen Suriye’ye geçiş yapacak araçlardan beş tanesinin 12/12/2015 tarihinde yapılan kontrolde bulunamadığı, araçların akıbetlerinin de belli olmadığı gerekçesiyle ... İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olan ve olay tarihinde ... Şube Müdürlüğünde büro amir vekili olarak görev yapan davacı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatıldığının bildirilmesi üzerine yürütülen disiplin soruşturması neticesinde, davacının İlçe Emniyet Müdürünün Suriye'ye geçmek için müracaatta bulunan araçların mühendisler odasından gelecek görevlilerce inceleneceği yönündeki emrine rağmen, araçları kaporta ustasına incelettiği, Gümrük Müdürlüğünden gelen yazıda sakıncalı bulunan beş araç ile ilgili adli işlem başlatılması gerektiği halde bu durumu gerekli birimlere ve üstlerine bildirmediği, kasıtlı hareket ettiği, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle 682 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-ç maddesi uyarınca Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun 05/12/2017 günlü, 2017/361 sayılı kararıyla meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
23/01/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-(ç) maddesinde yer alan "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
08/03/2018 günlü, 30354 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(ç) maddesinde de "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiilinin, 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'de olduğu gibi meslekten çıkarma cezasını gerektirdiği düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Disiplin cezaları, kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine karşı düzenlenen idari yaptırımlardır. Kamu hizmetlerinden sürekli uzaklaştırılabilmek gibi ağır sonuçlara neden olabilen disiplin cezaları, ağırlığı ve önemi sebebiyle Anayasa'nın 38. maddesindeki suç ve cezalara ilişkin kurallara tabi tutulmuştur.
"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve kanunun ne tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Söz konusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezası hukuka aykırı olacaktır.
Uyuşmazlığa konu olayla ilgili olarak davacı hakkında yürütülen adli soruşturma neticesinde ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... günlü, Soruşturma No:..., Karar No:... sayılı kararıyla, ''Görevi kötüye kullanmak' suçundan, ''Suçun yasal unsurunda kişilerin mağduriyetine veya kamu zararına neden olma ya da kişilere haksız menfaat sağlama ibaresinden bahsedildiği, dosya kapsamında herhangi bir şahsın veya kurumun uğramış olduğu bir zarardan söz edilmediği, şüphelinin menfaat elde ettiği yönünde bir tespitin de bulunmadığı, şüpheliye atılı suçun yasal unsurlarının da somut olayda oluşmadığı'' gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği görülmektedir.
Uyuşmazlıkta, dava dosyasındaki bilgi belgeler ile disiplin soruşturması kapsamında verilen ifadeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının verilen emre aykırı şekilde dava konusu işleme konu araçları makine mühendisleri odası görevlileri yerine kaporta ustasına incelettirmesi ve Gümrük Müdürlüğünce yurtdışına çıkışının uygunsuz olduğu bildirilen araçlarla ilgili yasal işlem başlatmayıp, üstlerine bilgi vermemesi ve emniyet müdürlüğü yanındaki boş arazide bekletilen araçların alandan ayrılmasına sebebiyet vermesi nedeniyle kusurlu olduğu açık olmakla birlikte, davacının eyleminin, 682 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-ç maddesinde yer alan "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" şeklindeki suç tanımına uymadığı, başka bir ifadeyle, disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından, davacının anılan madde uyarınca cezalandırılması yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Diğer yandan, davalı idarece, emniyet hizmetlerinin niteliği dikkate alınarak söz konusu disiplin soruşturması kapsamında davacının fiiline uyan başka bir disiplin cezasının verilebileceği de açıktır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüyle, Mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 21/10/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.