T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/17595
Karar No : 2024/2162
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Müdürlüğü
VEKİLİ : Av....
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Davacının, Mersin İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmakta iken, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü’nün 8/16 ve 8/14 maddeleri uyarınca iki kez meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada; kısmen dava konusu işlemin iptali, kısmen davanın reddi yolunda .... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı karar, tarafların temyizi üzerine Danıştay Beşinci Dairesinin 09/05/2019 günlü, E:2016/28963, K:2019/3467 sayılı kararıyla; söz konusu meslekten çıkarma cezalarının her biri için 2577 sayılı Kanun’un 5. maddesinin 1. fıkrası uyarınca ayrı ayrı dava açılmak üzere dava dilekçesinin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuş, bozma kararına uyularak adı geçen Mahkemece verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla, 2577 sayılı Kanun'un 5. ve 15/1-(d) maddeleri uyarınca dava dilekçesinin reddine hükmedilmiş; dava, yasal süresi içerisinde iki ayrı dava olarak yeniden açılmıştır.
Dava Konusu İstem : Dava; Mersin İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacının, "bildiği veya gördüğü bir suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/14 maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : .... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; bakılan davada, dava konusu işlemin dayanağı olan soruşturma konusu olayda bahsi geçen suçları davacının da işlediğinin mahkeme kararı ile sabit olduğu, yaşanan tüm bu olaylara vakıf olduğu, bunları adli mercilere intikal ettirmesi gerektiğini bildiği halde gerekli sağduyu ve ihtimamı göstermeyerek olayın tarafı olarak şahıslarla ilişki ve arkadaşlığını devam ettirdiği, olayı aydınlatma yönünde hiçbir girişimde bulunmadığı açık olup, bu nedenle davacının üzerine atılı fiili işlediğinin sübuta erdiği sonucuna varıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi, .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvursunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, soruşturma kapsamında alınan ifadelerin çelişkili olduğu, suçlamayla ilgili fiilin görev sırasında işlenmesi gerektiği; ancak davacının o sırada görevli olduğuna dair bilgi, belge bulunmadığı, dava konusu işlemin iptali gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : İstemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Üye Keziban Gülcan Kaya'nın; "uyuşmazlıkta; Mersin 1. İdare Mahkemesince, Danıştay Beşinci Dairesinin bozma kararına uyularak, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 5. maddesi hükmü gereğince verilen dilekçe ret kararı sonucunda, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunmayan iki meslekten çıkarma cezasının her birine ayrı ayrı dava açıldığı, dilekçe ret kararının niteliği gereği bu davaların her birinin yeni ve birbirinden bağımsız davalar olduğu, dolayısıyla dilekçe ret kararı üzerine açılan yeni davalarda kararın verildiği tarih itibarıyla davacı tarafından yapılan kanun yolu başvurusunda yürürlükte bulunan 2577 sayılı Kanun'un 45'inci maddesindeki düzenlemenin dikkate alınması gerektiği, ilk derece mahkemesi tarafından verilen esasa ilişkin ilk karar, bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten (20/07/2016) önce olmasına rağmen, bozmaya uyularak 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesi hükmüne aykırılık nedeniyle verilen dilekçe ret kararı üzerine, iki kez meslekten çıkarma cezasının her birine karşı ayrı ayrı açılan davaların yeni ve birbirinden bağımsız davalar olduğu ve bu davalarda verilen kararların da bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başladığı tarihten (20/07/2016) sonra verildiği dikkate alındığında, davacı tarafından yapılan kanun yolu başvurusunun istinaf başvurusu olduğu ve anılan Kanun hükümleri uyarınca bölge idare mahkemesinin istinaf incelemesine tabi olduğundan, ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın temyiz incelemesine tabi olması gerektiği" yolundaki ayrışık oyuna karşılık, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca ilk mahkeme kararı olan ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının, 20/07/2016 tarihinden önce verilmiş ve kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümlere tabi bir karar olması nedeniyle temyiz incelemesi neticesinde bozulması ve ilk derece mahkemesince bozma kararına uyularak dava dilekçesinin reddine karar verilmesi üzerine, yenilenen dilekçe ile açılan davada yapılan yargılama sonucunda adı geçen Mahkemece verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın da, ilk kararın verildiği tarihte yürürlükte olan kanun yollarına ilişkin hükümlere ve dolayısıyla doğrudan temyize tabi olduğuna oyçokluğuyla karar verilmek suretiyle ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararı kaldırılarak, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı hakkında, A. A. isimli kadının, S.Ö. isimli kişiyle yaşadığı cinsel ilişkiyi davacının kendisine verdiği kalem kameralar ile gizlice kaydederek görüntüleri davacıya verdiği ve davacının da söz konusu kayıtlarla S.Ö.'yü tehdit ederek 150.000 Euro isteyip şantaj yaptığı iddiaları ile ilgili olarak yapılan soruşturma sonucu; davacının, bir şekilde suçun içinde olduğu, olaylardan haberdar olduğu, yaşanan tüm bu olaylara vakıf olduğu, bunları adli mercilere intikal ettirmesi gerektiğini bildiği halde gerekli sağduyu ve ihtimamı göstermediği, olayın tarafı olarak şahıslarla ilişki ve arkadaşlığını devam ettirdiği, olayı aydınlatma yönünde hiçbir girişimde bulunmadığı, ileri sürdüğü sebeplerin inandırıcı olmadığı, suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gereken girişimde bulunmadığı anlaşıldığından, "bildiği veya gördüğü bir suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak" fiilinin işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/14 maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine karar verilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.
Davacının da aralarında bulunduğu sanıklar hakkında ... Asliye Ceza Mahkemesinde, disiplin soruşturmasına konu fiil nedeniyle yapılan yargılama sonucu verilen ... günlü, E:..., K:...sayılı kararla; davacının özel hayatın gizliliğini ihlal etmekten 1 yıl 8 ay hapis, şantaj suçundan 10 ay hapis ve 10 gün karşılığı adli para cezası, hakaret suçundan 2.500 TL adli para cezası, tehdit suçundan 8 ay 10 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi gereğince hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına hükmedilmiş olup, karar kesinleşmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT :
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 38. maddesinin 5. fıkrasında; "Hiç kimse kendisini ve kanunda gösterilen yakınlarını suçlayan bir beyanda bulunmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamaz." hükmüne yer verilmiştir.
Uyuşmazlığa konu disiplin cezasının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/14 maddesinde; "Bildiği veya gördüğü bir suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda özetlenen adli ve idari soruşturma süreci değerlendirildiğinde, davacının, sadece suçu bilen veya gören kişi konumunda olmadığı, işlenen suçlara iştirak ettiği, yani suçun faillerinden biri olduğu anlaşılmaktadır.
Anayasa'nın yukarıda değinilen 38. maddesi uyarınca, davacının, kendisini suçlayan bir beyanda bulunmaya zorlanması hukuken mümkün olmadığından, işlediği fiilin, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/14 maddesinde belirtilen "Bildiği veya gördüğü bir suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak” fiili kapsamında değerlendirilmesi de hukuken mümkün değildir.
Bu durumda, davacıya, iştirak ettiği, dolayısıyla faillerinden biri olduğu suçlar nedeniyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/14 maddesi hükmü kapsamında, disiplin cezası verilmesinde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren İdare mahkemesine gönderilmesine,
4. Kararın bir örneğinin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17/04/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY :
Davanın reddi yolunda .... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın onanması gerektiği oyu ile Daire kararına katılmıyorum.