T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/18336
Karar No : 2025/4062
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ... Bakanlığı
VEKİLİ :Av. ...
DAVANIN KONUSU: Gençlik ve Spor Bakanlığı, Spor Genel Müdürlüğünde müfettiş yardımcısı olarak görev yapan davacı, yeterlik sözlü sınavından başarısız sayılarak müfettişliğe atamasının yapılmamasına ilişkin 07/06/2016 günlü, 1103 sayılı işlem ile bu işlemin dayanağını oluşturan ve 20/12/1993 günlü, 21794 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürülüğe giren Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin "Yeterlik Sınav Notlarının Değerlendirilmesi" başlıklı 35. maddesinin 3. fıkrasının iptali ve bu işlemler nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesini istemektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:Danıştay İkinci Dairesinin 26/12/2019 günlü, E:2016/4013, K:2019/7535 sayılı kararıyla; dava konusu Yönetmelik hükmünün üst hukuk normlarına aykırı hüküm içermediği, genel ve objektif bir düzenleme olduğu, hükümde mevzuata aykırılık görülmediği; dolayısıyla, söz konusu Yönetmelik hükmüne dayanılarak tesis olunan bireysel işlemin de hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Anılan kararın, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 14/06/2021 günlü, E:2020/781, K:2021/1218 sayılı kararıyla, Daire kararının bozulmasına karar verilmiştir.
DAVACININ İDDİALARI: Davacı, üç senelik yardımcılık dönemini başarıyla tamamladığını, yetişme notunun 73,83 olduğunu, müfettişlik bilgi, beceri ve liyakatine sahip olduğunu, yeterlik sınavının yazılı kısmında başarılı olduğunu, bugüne kadar Spor Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Başkanlığınca yapılan sözlü sınavlarda hiç kimsenin başarısız sayılmadığını, sözlü sınavdan aldığı 55,60 puanın asgari geçme notu olan 65 puanın altında kalması nedeniyle başarısız sayıldığını, oysaki yazılı, sözlü ve yetişme notu ortalamasının 67,92 olduğunu, dolayısıyla sözlü sınavda elenmesinin adil ve hakkaniyetli olmadığını, mülakatlarda her adaya farklı sayıda soru sorulduğunu, kendisine sorulan soruları tam ve doğru şekilde cevapladığını, normalde yazılı sınavların açıklanmasından birkaç gün sonra sözlü sınav yapılması gerekirken, sözlü sınavların yazılı sınavından yalaşık üç ay sonra yapıldığını, yazılı sınavdan sonra uzunca bir süre geçmesi nedeniyle sözlü sınava yönelik çalışmalarının sekteye uğradığını, sözlü sınavda herhangi bir kayıt sistemi kullanılmadığını, soruların ve cevapların tutanağa bağlanmadığını; iptali istenilen Yönetmelik hükmünde sözlü sınavın objektifliğini sağlayacak hiçbir düzenlemenin öngörülmediğini, subjektif uygulamaya ve keyfiyete açık bir durumun oluşturulduğunu, hükmün yasal bir yetkiye dayanılmaksızın hukuka aykırı bir şekilde yürürlüğe konulduğunu ve Anayasa'nın 128. maddesine aykırılık teşkil ettiğini ileri sürmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Davalı İdare tarafından, davanın süresinde açılmadığı; davacının kamu görevinden çıkarıldığı, sözlü sınavda her adaya aynı sayıda soru sorularak, tarafsız ve objektif bir biçimde yaklaşıldığı, sözlü sınavda kayıt tutulmasını emreden herhangi bir mevzuat hükmü bulunmadığı, bu nedenle sözlü sınavda kayıt tutulmadığı, iptali istenilen düzenlemenin üst hukuk normlarına uygun olduğu savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak; uyuşmazlık konusu Yönetmelik, dayanağı Kanunda öngörülmeyen bir hususu düzenlemesi nedeniyle hukuka aykırı olmakla birlikte, yürürlükten kalkmış olması nedeniyle düzenleyici işlem yönünden karar verilmesine yer olmadığına, bireysel işlemin ise iptaline, parasal ve özlük haklarının da tazminine kararı verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI:...
DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49’uncu maddesinin 2’nci fıkrasında, temyiz incelemesi sonunda Danıştayın; görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, hukuka aykırı karar verilmesi ve usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması sebeplerinden dolayı incelenen kararı bozacağı; 4’üncü fıkrasında, Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50’nci madde hükümlerinin kıyasen uygulanacağı hükme bağlandığından; ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakılan davaların temyiz incelemesi sonucu ilgili dava daireleri kurulunca; usul veya esas bakımından yeniden bir araştırma, inceleme yapılmasını veya maddi ve hukuki olayın yeniden yorumlanmasını gerektirmeyecek şekilde verilen bozma kararlarına karşı, ilk kararı veren Danıştay dava dairesine “ısrar hakkı” tanınmamıştır. Dolayısıyla, kararı bozulan Danıştay dava dairesi, bozma kararına uymak zorundadır.
Dosyanın incelenmesinden; Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğünde müfettiş yardımcısı olarak görev yapan davacının, yeterlik sözlü sınavından başarısız sayılarak müfettişliğe atamasının yapılmamasına ilişkin... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işlemin dayanağını oluşturan ve 20/12/1993 tarih ve 21794 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin "Yeterlik Sınav Notlarının Değerlendirilmesi" başlıklı 35. maddesinin 3. fıkrasının iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılan davada, Danıştay İkinci Dairesinin 26/12/2019 tarih ve E:2016/4013, K:2019/7535 sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiş, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 14/06/2021 gün ve E:2020/781; K:2021/1218 sayılı kararıyla bozulmuştur.
Bu bakımdan, yukarıda yer alan yasa hükmü doğrultusunda Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararına uyularak bozma kararı doğrultusunda karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Dairemizin 26/12/2019 günlü, E:2016/4013, K:2019/7535 sayılı kararının, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 14/06/2021 günlü, E:2020/781, K:2021/1218 sayılı kararıyla bozulması üzerine, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre Danıştay dava dairelerinin ilk derece mahkemesi olarak verdiği kararların temyizen bozulması halinde ısrar hakkı tanınmadığından bozma kararına uyularak, yeniden yapılan inceleme sonucunda Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten sonra davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY :
Gençlik ve Spor Bakanlığı, Spor Genel Müdürlüğünde müfettiş yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından, yeterlik sözlü sınavından başarısız sayılarak müfettişliğe atamasının yapılmamasına ilişkin ... günlü, ... sayılı işlem işlem ile bu işlemin dayanağını oluşturan ve 20/12/1993 günlü, 21794 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürülüğe giren Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin "Yeterlik Sınav Notlarının Değerlendirilmesi" başlıklı 35. maddesinin 3. fıkrasının iptali ve bu işlemler nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
Davacı, yeterlik sözlü sınavından başarısız sayılarak müfettişliğe atamasının yapılmaması sonrasında 27/06/2016 tarihinde Ankara İl Müdürlüğüne bilgisayar işletmeni olarak atanmış ve 01/09/2016 günlü, 29818 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname uyarınca kamu görevinden çıkarılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Anayasa'nın 6. maddesinin 3. fıkrasının son cümlesinde "Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamaz." hükmü, 123. maddesinin 1. fıkrasında, "İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir." hükmü, 124. Maddesinin dava tarihinde yürürlükteki hâliyle 1. fıkrasında, "Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." hükmü, 128. maddesinin 2. fıkrasında da "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir." hükmü yer almaktadır.
3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un -02/07/2018 tarih ve 703 sayılı KHK ile adı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu olarak değiştirilmiştir- dava tarihinde yürürlükteki hâlleriyle; 4. maddesinde "Genel Müdürlük Merkez teşkilatı, anahizmet birimleri, danışma ve denetim birimleri ve yardımcı birimlerden meydana gelir. … Danışma ve Denetim birimleri a) Teftiş Kurulu Başkanlığı, b) Hukuk Müşavirliği, .. Genel Müdürlük Merkez Teşkilatı Ek-1 sayılı cetvelde gösterilmiştir." hükmü, 10. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde ise "Merkez Danışma Kurulunun görevleri şunlardır : … c) Teşkilatı ilgilendiren yönetmelikleri hazırlamak... " hükmü düzenlenmiştir.
20/12/1993 günlü, 21794 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde "Bu Yönetmelik, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki 3289 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine istinaden düzenlenmiştir.", 35. maddesinde ise "Yeterlik sınavı notu, yazılı ve sözlü sınav notu ile yetişme notu ortalamasından meydana gelir.
Yazılı sınav kağıtları, sınav kurulu üyeleri tarafından 100 puan üzerinden değerlendirilir. Yazılı sınavda başarılı sayılabilmek için üyelerin verdikleri notların ortalamasının en az 65 olması gerekir.
Yazılı sınavda başarılı olan Müfettiş Yardımcıları, sözlü sınava tabi tutulurlar. Sözlü sınavda Müfettiş Yardımcılarına, sınav kurulu üyelerinin her biri 100 tam puan üzerinden not verir. Verilen notların ortalaması sözlü sınav puanını teşkil eder. Sözlü sınavda başarılı sayılabilmek için bu puanın en az 65 olması şarttır." düzenlemeleri bulunmaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava Konusu Yönetmelik Hükmünün İncelenmesi :
Anayasa'nın 123. maddesinde idarenin bütünlüğü ve kanuniliği ilkesi kabul edilmiş olup, idarenin kanuniliği ilkesinin bir sonucu olarak Anayasa'nın 128. maddesinde memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği belirtilmiş, idarenin düzenleme yetkisine yönelik olarak ise Anayasa'nın -dava tarihinde yürürlükte olan hâliyle- 124. maddesinde kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelik çıkarılabileceği hükmolunmuştur.
Kanunilik ilkesi, idarece düzenleme yapılan alanda temel ilkelerin kanunla konulmasını ve çerçevenin kanunla çizilmesini ifade etmektedir. Dolayısıyla, kanunun daha önce hiçbir şekilde düzenlemediği bir alanda yönetmelik çıkarılmasına olanak bulunmamaktadır. Yürütmenin düzenleme yetkisi; sınırlı, tamamlayıcı ve bağımlı bir yetkidir.
Memurların Devlet ile olan ilişkileri ise statü hukuku içinde yürütülmektedir. Devlet, statüleri kanunlarla belirlenen ve bu statü kurallarına göre mesleğe alınan kamu görevlilerine atama, yükselme, aylık, ödül, nakil ve sınav gibi hak ve yükümlülükler getirebilir.
Memur statüsündeki müfettiş yardımcılarının, müfettişlik mesleğine alınması kanun koyucunun takdir yetkisinde olmakla birlikte, bu personelin yetişme ve yeterlik sınavları ile mesleğe alınmalarına ilişkin temel ilkelerin Anayasa'nın 128. maddesi uyarınca kanunla düzenlenmesi gerekir.
Dava konusu düzenlemeyi içeren Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin dayanağı olarak 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 4. maddesi gösterilmiştir. Anılan Kanun'un -dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükteki hâlinde- gerek bu maddesinde, gerek diğer maddelerinde müfettişlerin yetişme ve yeterlik sınavları ile ilgili herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği ve dayanak Kanun'da öngörülmeyen bir hususun dava konusu yönetmelik hükmü ile düzenlenmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı görülmekle birlikte;
13/02/2021 günlü, 31394 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik'le işbu davada 35. maddesinin 3. fıkrasının iptali talep edilen Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin yürürlükten kaldırıldığı tespit edildiğinden, bu isteme yönelik olarak davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, davacının iptalini talep ettiği düzenleme yürürlükte olmadığından, anılan düzenlemenin iptaline ilişkin istem hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
Dava Konusu Bireysel İşlemin İncelenmesi :
Dava konusu bireysel işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre irdeleneceği, bu işlemin tüm hukuki sonuçları ile birlikte ortadan kaldırılmadığı sürece, anılan işlemin dayanağı olan düzenleyici işlemin sonradan yürürlükten kaldırılmasının, söz konusu bireysel işlemle ilgili olarak açılan davanın sonuçlanmasına engel oluşturmayacağı açıktır.
Bu durumda, hukuka aykırılığı yukarıda açıklandığı üzere saptanan Yönetmelik hükmüne göre tesis edilen davacının yeterlik sınavında başarısız sayılarak müfettişliğe atamasının yapılmamasına ilişkin işlemde de hukuka uyarlık bulunmamakta olup, bu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığını ileri sürdüğü parasal ve özlük haklarının tazmini gereklidir.
Öte yandan, belirtilen gerekçeler, davacının müfettişliğe doğrudan atanması sonucunu doğurmayacağı gibi, davacının 672 sayılı KHK ile kamu görevinden çıkarıldığı gözetildiğinde, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunca veya yetkili yargı yerlerince davacının kamu görevine iadesine yönelik karar verilmediği sürece kamu görevine atanması sonucunu da doğurmamaktadır. Ayrıca; davacının, bu işlem nedeniyle yoksun kaldığını ileri sürdüğü parasal ve özlük haklarının kamu görevinden çıkarıldığı tarihe kadar olmak üzere tazmini gerekmektedir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin "Yeterlik Sınav Notlarının Değerlendirilmesi" başlıklı 35. maddesinin 3. fıkrasının iptali istemine yönelik olarak KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA oyçokluğuyla;
2. Davacının yeterlik sözlü sınavından başarısız sayılarak müfettişliğe atamasının yapılmamasına ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin İPTALİNE, bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının dava tarihinden (05/08/2016) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine oybirliğiyle;
3. Aşağıda dökümü yapılan ...-TL yargılama gideri ile karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, kararın kesinleşmesinden sonra posta ücretinden artan kısmın istemi halinde davacıya iadesine;
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 01/10/2025 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava konusu edilen Yönetmelik maddesinin dava devam ederken başka bir yönetmelikle değiştirilmesi veya yürürlükten kaldırılmasının, eldeki davanın esasının görüşülmesine engel olmayacağı görüşünde olduğumdan, Dairece düzenleyici işleme yönelik olarak verilen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karara katılmıyorum.