T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/52
Karar No : 2025/3921
TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR :
1- DAVALI : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
2- DAVACI : ...
VEKİLİ : Av....
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ...günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçelerde yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Artvin İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ç maddesi gereğince "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziyesine ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ile bu işlem sebebiyle uğradığı maddi kayıpların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı tarafından her ne kadar pasaport sisteminin arada aksaklık çıkardığı, bu aksaklıklardan dolayı bazı şahısların kaydının yanlış yapılabileceği ya da hiç kayıt altına alınamayacağı ve söz konusu olayla alakalı hiçbir maddi ve manevi menfaatinin olmadığı ileri sürülse de, davacının, H.A. isimli şahsın organize ettiği göçmen kaçakçılığı konusuyla ilgili Türkiye'den deport edilen ve giriş yasağı bulunan P.A. isimli şahıstan önce H.A. isimli şahsın giriş işlemini yaptığı, hemen arkasından P.A.'nın evraklarını alıp işlem yapıyormuş gibi göstererek sisteme giriş kaydını yapmadan kaçak yollarla ülkeye girişini sağladığının tespit edildiği, ülkeye girişi yasak olan şahısların kaçak yollardan girişinin sağlanmasında yardımcı olduğu anlaşılan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; davacıya, H.A. isimli şahsın organize ettiği göçmen kaçakçılığı olayı ile ilgili olarak, Türkiye'den deport edilen ve giriş yasağı bulunan P.A. isimli şahsın sisteme giriş kaydını yapmadan kaçak yollarla ülkeye giriş yapmasına imkan vermesine yönelik fiil nedeniyle disiplin cezası verildiği görülmekte ise de, davacının daha önce yine bu fiil de dayanak alınarak, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-o maddesi gereğince "Kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak" fiilini işlediğinden bahisle İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırıldığı, davacının anılan işlemin iptali istemiyle açtığı davada, ... İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği ve istinaf incelemesi neticesinde de Dairece ... günlü, E:..., K:... sayılı karar ile istinaf başvurusunun reddedildiği, davacıya daha önce, H.A. isimli şahsın organize ettiği göçmen kaçakçılığı olayı ile ilgili olarak, Türkiye'den deport edilen ve giriş yasağı bulunan P.A. isimli şahsı sisteme giriş kaydını yapmadan kaçak yollarla ülkeye almasına yönelik eylemi de dayanak alınarak "kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak" fiili kapsamında meslekten çıkarma cezası verilmiş olduğu dikkate alındığında, aynı fiil nedeniyle bu kez "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiili kapsamında verilen davaya konu meslekten çıkarma cezasının, mükerrer ceza niteliğinde olduğu sonuç ve kanaatine ulaşıldığı, bu nedenle tesis edilen işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan, davacı tarafından dava konusu işlem nedeniyle uğradığı parasal kayıpların tazmini isteminde de bulunulmuş ise de; davacının daha önce İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ...sayılı kararı ile meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği ve bu işleme karşı açtığı davanın reddi üzerine yaptığı istinaf başvurusunun da reddedildiğinin anlaşılması karşısında, bu aşamada parasal hak talebinin kabulü mümkün bulunmadığından, dava konusu işlem yönünden istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının bu kısmının kaldırılmasına; dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle uğranılan parasal kayıpların tazmini istemi yönünden ise istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Davalı idare tarafından; tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.
Davacı tarafından; yoksun kaldığı parasal haklara ilişkin kısım yönünden davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN CEVAPLARI :
Davacı tarafından; davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
Davalı idare tarafından; davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Artvin İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ç maddesi gereğince "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziyesine ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali ile bu işlem sebebiyle uğradığı maddi kayıpların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7 maddesinde; "Yetkisini veya nüfusunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün yasal dayanağını oluşturan 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin 1. cümlesi, 29/01/2016 günlü, 29608 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün yasal dayanaktan yoksun kalması üzerine, 23/01/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete’de, 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (KHK) yayımlanmış, anılan KHK, 31/01/2018 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülerek yasalaşmış ve 7068 sayılı 'Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun, 08/03/2018 günlü, 30354 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
7068 sayılıı Kanun'un 8/6-ç maddesinde de; "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak." meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava dosyasının incelenmesinden; Hopa Cumhuriyet Başsavcılığının... sayılı soruşturması kapsamında, Artvin İl Emniyet Müdürlüğü, Sarp Kara Hudut Kapısı Şube Müdürlüğü emrinde görevli polis memuru davacının, "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne yardım ve yataklık yapmak, Suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, kurulan örgüte üye olmak, 5607 sayılı Kanuna muhalefet, Göçmen Kaçakçılığı, İnsan Ticareti, Parada Sahtecilik, Resmi Belgede Sahtecilik" suçlarından hakkında adli işlem başlatılarak tutuklanması üzerine başlatılan disiplin soruşturması sonucunda özetle; "Sarp Kara Hudut Kapısında görevli iken bulunduğu pasaport kontrol peronundan 25/08/2016 günü (görevli memura pasaport verilip bir müddet sonra pasaportun alınarak Türkiye istikametine ilerleyerek) ülkeye giriş yapan cezaevi firarisi İ.A. ile kimlik bilgileri tespit edilemeyen bir erkek şahsın ülkemize giriş yapan yolcuları gösterir listede giriş kayıtlarının bulunmadığının tespit edildiği, davacının 22/12/2017 tarihinde H.A. isimli şahsın organize ettiği göçmen kaçakçılığı konusu ile ilgili Türkiye'den deport edilen ve giriş yasağı bulunan P.A. isimli şahıstan önce H.A. isimli şahsın giriş işlemini yaptığı, hemen arkasından giriş işlemi için görevli olduğu kontuara gelen P.A'nın evraklarını alarak işlem yapıyormuş gibi göstererek sisteme giriş kaydını yapmadan kaçak yollarla ülkeye soktuğu, soruşturmaya konu suç örgütü yöneticileri K.Ç. ve A.Ö. ile irtibatlı olduğu, FETÖ/PDY mensuplarının yurt dışına çıkarılması konusunda örgütün hiyerarşisi içinde hareket ettikleri, S.Ç.'nin ülkeye girişi yasak olan şahısların kaçak yollardan girişini sağladığı, ayrıca sınırda görevli davacının da söz konusu suç örgütü ile iltisakının olduğu ve H.A. ile irtibat kurduğu" hususları değerlendirilmek suretiyle davacı hakkında, İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun 03/08/2018 günlü, 2018/90 sayılı kararıyla, "suç örgütü ile iltisaklı olduğu, böylelikle 'suç örgütü üyesi olma' suçunu işlediği" sonucuna varılarak, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-o maddesi gereğince "kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak" fiili nedeniyle "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziyesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararıyla, "H.A. isimli şahsın organize ettiği Göçmen Kaçakçılığı konusu ile ilgili Türkiye'den deport edilen ve giriş yasağı bulunan P.A. isimli kişinin ve cezaevi firarisi İ.A. ile kimlik bilgileri tespit edilemeyen bir erkek şahsın kaçak yollarla ülkeye girişini sağlamak" suretiyle "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ç maddesi gereğince 2 kez "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziyesine ve "gümrük sahası dışına çıkarılması yasak mührün evindeki aramada ele geçirilmesi ve orijinal olan çok sayıda kimlik bulunması üzerine "sahtecilik" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/6 maddesi gereğince ''meslekten çıkarma" cezası ile tecziyesine karar verildiği görülmektedir.
İncelenmekte olan davanın konusunu; davacının, P.A. isimli şahsın ülkeye usulsüz olarak girişinin sağlanması eylemi nedeniyle verilen disiplin cezası oluşturmaktadır.
İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun... günlü,... sayılı kararıyla verilen meslekten çıkarma cezası ise; davacının, suç örgütü mensubu olan çok sayıda kişinin yurt dışına çıkarılmasına ilişkin örgüt talimatını örgüt hiyerarşisi içinde başka kişiler ile birlikte yerine getirmesi ve göçmen kaçakçılığı yapan kişilerle ilişki kurması sebebiyle "kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak" fiili kapsamında verilmiştir.
Davacıya, İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca verilen meslekten çıkarma cezasına esas alınan "kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak" fiilinin örgütlü suç olarak değerlendirilmek suretiyle ceza davasına konu olduğu ve ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında ise davacının "Suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, kurulan örgüte üye olmak", "göçmen kaçakçılığı" ve "resmi belgede sahtecilik" suçlarından yargılandığı görülmektedir.
Özetle, İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunca verilen meslekten çıkarma cezasına esas alınan "kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak" fiilinin örgütlü suç olarak değerlendirildiği ve bu eylem nedeniyle verilen disiplin cezasının, örgüt faaliyeti ve amaçları doğrultusunda çok sayıda şahsın farklı tarihlerde yurda girişi ve yurt dışına çıkışının sağlanması eylemine ilişkin olduğu; incelenmekte olan uyuşmazlık konusu Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca verilen disiplin cezasının ise; davacının, sahip olduğu yetkiyi kötüye kullanmak suretiyle P.A. adlı kişinin yurda kaçak olarak girmesine imkan tanımasına ve yurda girişi yasak kişiye şahsi yarar sağlamak suretiyle yurda kaçak olarak girişinin sağlanmasından kaynaklandığı dikkate alındığında, bu fiillerin mahiyetinin birden fazla disiplin cezasını gerektirdiği verilen disiplin cezaları yönünden mükerrerlik bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer yandan, temyizen incelenen kararda, davacının parasal haklarının ödenmesi talebine ilişkin olarak; davacının başka bir uyuşmazlık konusu olan meslekten çıkarma cezasına karşı açtığı davada, davanın reddi yolunda verilen kararın Dairelerince reddedildiği gerekçesiyle, davacının parasal hak talebinin kabulü mümkün bulunmadığından bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiş ise de, bu gerekçeye esas alınan Bölge İdare Mahkemesi kararı Dairemizin 24/09/2025 günlü, E:2021/10392, K:2025/3920 sayılı kararı ile bozulmuştur.
Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince işin esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, davacıya mükerrer ceza verildiği gerekçesine dayalı olarak verilen iptal kararında isabet bulunmamıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. TARAFLARIN TEMYİZ İSTEMLERİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 24/09/2025 tarihinde esasta oybirliği, gerekçede oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için, disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının, usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.
Bu bağlamda, yapılan soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillere dayanması gerektiği; aksi durumda, Anayasa, uluslararası sözleşmeler ve yargı kararları ile güvence altına alınmış bulunan masumiyet karinesinin ihlali sonucunun doğabileceği açıktır.
Uyuşmazlıkta, davacının, dava konusu disiplin cezasına neden eylemi de kapsayacak şekilde "Suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, kurulan örgüte üye olmak; göçmen kaçakçılığı; Kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği" suçlarından dolayı yargılamasının ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında devam ettiği görülmektedir.
Bu bakımdan, davacının eylemlerinin devam etmekte olan ceza yargılamasında nasıl vasıflandırıldığının disiplin cezası yönünden önem arz edecek olması nedeniyle, disiplin cezasına konu fiillerin işlenip işlenmediği ve bu eylemlerin hangi suç kapsamında olduğu hususlarının açıklığa kavuşturulmasının akabinde davacı hakkında tesis edilen disiplin cezalarının mükerrerlik arz edip etmediğini değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçe ile bozulması gerektiği oyuyla, gerekçe yönünden karara katılmıyorum.