T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7097
Karar No : 2024/6293
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : 1. Hukuk Müşaviri Yrd. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; komiser yardımcısı olan davacının, Siirt Emniyet Müdürlüğü Tanık Koruma Şube Müdürlüğünde görev yaptığı sırada, "Yetki ve nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7 maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... günlü, ...sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti :... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:...5 sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, dosya içindeki bilgi ve belgelerden, ... Ağır Ceza Mahkemesine "..." kod adlı herhangi bir tanık olmadığı yönünde bilgi verilmesine rağmen davacı ve 2 polis memuru tarafından hakkında Tanık Koruma Tedbir Kararı bulunmayan "..." kod adlı tanıkla ilgili böyle bir karar varmış gibi 29/01/2014 tarihli gerçeğe aykırı hazırlanan Değerlendirme Raporunun, adli makamlarla yazışma yapma yetkisinin Şube Müdüründe olmasına rağmen imza yetkileri yönergesine aykırı olarak davacının imzaladığı ... günlü, ... sayılı üst yazı ile Siirt Ağır Ceza Mahkemesine gönderildiği, bu Değerlendirme Raporuna dayanarak "..." kod adlı tanık hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesince ... günlü,...dosya nolu Tanık Koruma Tedbiri Kaldırma kararı verildiği, davacı tarafından aynı gün tanığa tebliğ edilen kararın, ''Emniyet Teşkilatında Tutulacak Defterler Hakkında Yönerge'' ve ''Emniyet Genel Müdürlüğü Tanık Koruma Dairesi Başkanlığı Merkez ve Taşra Kuruluş Görev ve Çalışma Yönetmeliği'nin ''24. maddesinin (g) bendi uyarınca gizli gelen giden evrak kayıt defterine kaydedilmediği, şube evrak giriş sayısı verilmediği ve 29. maddesine göre Tanık Koruma Dairesi Başkanlığına bildirilmediği dikkate alındığında, davacı hakkında usulüne uygun soruşturma yapıldığının, fiillerin de sübuta erdiğinin soruşturma rapor ve eklerinden anlaşıldığından, fiilinin karşılığı olarak Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7 maddesi gereğince meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ... Ağır Ceza Mahkemesine ... kod adlı herhangi bir tanık olmadığı yönünde bilgi verilmesinden sonra, Siirt Cumhuriyet Savcılığıyla yapılan yüz yüze görüşmede "..." kod adlı gizli tanıkla ilgili Cumhuriyet eski Savcısı H.K. tarafından gönderilmesi gereken tanık koruma tedbir kararının aslında hiç alınmadığının, dolayısıyla gönderilmediğinin anlaşıldığı, dönemin Cumhuriyet Savcısı M.B tarafından şifahen "..." kod adlı şahsın kimlik bilgilerinin verilerek şahsa uluşmaları ve tanık olmak isteyip istemediği hususunda araştırılma yapılmasının istenildiği, Tanık Koruma Birimi olarak adli birimlerce yapılan işlemin eksik kalmaması, eksikliğin giderilmesi ve tanıklara mağduriyet yaşatmamak için dava konusu işlemlerin yapıldığı, olayda kastının bulunmadığı, hiçbir kişiye menfaat sağlanmadığı, kamu zararının oluşmadığı, hiçbir kişinin mağdur olmadığı, olayda şikayetçinin bulunmadığı, hakim ve savcıların bilgisine başvurulmadan eksik incelemeyle dava konusu işlem tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz istemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacının adli yardım talebinin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:... sayılı kararı ile kabul edildiği görüldüğünden, 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi uyarınca, temyiz başvurusu aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacının, Siirt İl Emniyet Müdürlüğü Tanık Koruma Şube Müdürlüğünde komiser yardımcısı olarak görev yapmakta iken, ... Ceza Mahkemesince ...günlü, ...esas sayılı yazı ile "..." kod adlı tanığın mahkemede hazır edilmesinin istenilmesi üzerine İl Emniyet Müdürlüğünce... günlü, ... sayılı yazı ile Tanık Koruma Şubesi kayıtlarında "..." kod adlı bir tanığın bulunmadığı şeklinde cevap verilmesine rağmen, dönemin Cumhuriyet Başsavcısı ve mahkeme başkının şifahen talimatı ile davacı ve diğer 2 polis memuru tarafından işlem başlatılarak "..." kod adlı tanığa telefonla ulaşılarak, alınan tanıklıktan çekilme dilekçesi üzerine kasıtlı ve gerçeğe aykırı olarak "Değerlendirme Raporu" tanzim ettiği, İl Emniyet Müdürlüğü İmza Yetkileri Yönergesi uyarınca adli makamlarla yazışma yapma yetkisi şube müdüründe olmasına rağmen, "..." kod adlı tanık hakkında tanzim ettiği "Değerlendirme Raporunu" kendi imzasıyla ... Ağır Ceza Mahkemesine göndererek, "..." kod adlı tanık hakkında daha önce verilmiş bir Tanık Koruma Tedbiri Kararı olmadığı halde ... Ağır Ceza Mahkemesinden 30/01/2014 tarihinde Tanık Koruma Tedbiri Kaldırma Kararı aldırdığı, aynı gün tanığa tebliğ edilen kararın mevzuata aykırı olarak gizli gelen giden evrak kayıt defterine kaydedilmediği, şube evrak giriş sayısının verilmediği, Tanık Koruma Dairesine bildirilmediği hususları hakkında başlatılan soruşturma neticesinde "Yetki ve nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinin sübuta erdiği gerekçesiyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7 maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7 maddesinde; "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.
08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin cezası verilecek fiiller" başlıklı 8. maddesinin 6. fıkrasının (ç) bendinde, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmış; Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Disiplin cezaları, kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine karşı düzenlenen idari yaptırımlardır. Kamu hizmetlerinden sürekli uzaklaştırılabilmek gibi ağır sonuçlara neden olabilen disiplin cezaları, ağırlığı ve önemi sebebiyle Anayasa'nın 38. maddesindeki suç ve cezalara ilişkin kurallara tabi tutulmuştur.
"Kanunsuz suç ve ceza olmaz" ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir fiilin tanımının yapılması ve kanunun ne tür fiilleri suç sayarak yasakladığının hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Sözü edilen suç tanımlaması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan fiili gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Söz konusu fiil, mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezası hukuka aykırı olacaktır.
Dava dosyasının incelemesinden, davacının "..." kod adlı tanıkla ilgili eylemleri disiplin hukukuna aykırı olmakla birlikte, dava konusu işlemde ve soruşturma raporunda davacının yetkisini yahut nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kullandığı yönünde somut bir tespite ve değerlendirmeye yer verilmediği gibi, davacının söz konusu eylemlerinin Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7 maddesinde yer alan "kendisine veya başkasına çıkar sağlamak" şeklindeki suç tanımına uymadığı ve disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının uyuşmazlığa konu olayda gerçekleşmediği anlaşılmıştır.
Bu durumda, davacının anılan madde kapsamına girmeyen eyleminden dolayı meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Diğer yandan, davalı idarece, emniyet hizmetlerinin niteliği dikkate alınarak söz konusu disiplin soruşturması kapsamında davacının fiiline uyan başka bir disiplin cezasının verilebileceği de açıktır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 19/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.