T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7100
Karar No : 2025/107
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : I. Hukuk Müşaviri Yrd. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : ... olarak görev yapan davacının; ... İl Emniyet Müdürlüğü ... Şube Müdürlüğünde görev yaptığı dönemde, Hakim ...'nın fiziki takip olayı ile ilgili olarak, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7 maddesi uyarınca, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile uğramış olduğu mali zararların, yasal faizi ile birlikte kendisine ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla; davacı hakkında, "Mersin İl Emniyet Müdürlüğünde görevli iken, ... Adliyesinde görevli Hakim ...'nın, 19/09/2013 tarihinde, odasının bulunduğu ... katta, adliye içerisinde mahkeme salonlarına gidiş ve gelişlerinde, adliye asansörlerinde, aynı gün Mersin Ziraat Bankası Kuruçeşme Şubesine gidiş ve gelişi esnasında, saat 13.45-14.00 sıralarında banka içerisinde, mesai bitiminde evine gidişi sırasında kullandığı güzergahlarda ve 20/09/2013 tarihinde ... Adliyesi ... katında, ... İstihbarat Şube Müdürlüğünde görevli Polis Memurları ... ve ... ile Mersin KOM Şube Müdürlüğünde görevli B. K. tarafından, herhangi bir mahkeme kararı olmadan, fiziki olarak takip edildiği, adı geçen polis memurlarının, amirlerinin bilgileri olmaksızın, kendi başlarına, hakim sıfatı olan bir şahsı, yetkili mahkemelerden alınmış bir karar olmadan, fiziki olarak takip etmelerinin mümkün olmadığı, bu hususa yönelik olarak açılan soruşturmada, dosya kapsamındaki mevcut bilgi, belge, kamera görüntüleri, HTS raporlarının incelenmesi ve konuyla ilgili beyanlar sonucu, davacının, herhangi bir mahkeme kararı olmaksızın, Polis Memurları ..., ... ve B. K.'ye Hakim ...'yı takip ettirdiği" iddiasıyla ilgili olarak hakkında açılan soruşturma neticesinde tanzim olunan soruşturma raporunda getirilen teklif üzerine, dava konusu işlemin tesis edildiği,
Olayda, tanık ifadeleri, konuyla ilgili ... Adliyesine ait 19/09/2013 ve 20/09/2013 ile ... Bankası ... Şubesine ait 19/09/2013 tarihli kamera görüntüleri ve HTS raporlarını içeren soruşturma raporu ile ... Ağır Ceza Mahkemesince 28/07/2015 tarihinde kabul edilen iddianamedeki bilgiler ve tespitler dikkate alındığında, davacıya isnat edilen fiilin sübuta erdiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; disiplin soruşturmasına yasal süresi içerisinde başlanılmadığından, disiplin cezası verme yetkisinin zaman aşımına uğradığı; soruşturma konusu olayla ilgili olarak açılan ceza davasının sonucu beklenilmeden karar verilmiş olmasının hukuka uygun olmadığı; eksik inceleme ve değerlendirme ile karar verildiği ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı gibi, temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususların, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan temyiz sebeplerinden hiçbirisine uymadığı yolunda cevap verilmiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemine konu edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
... İl Emniyet Müdürlüğü ... Şube Müdürlüğü ve İstihbarat Şube Müdürlüğünde, muhtelif şahısların hukuka aykırı olarak teknik araçlarla görüntülerinin çekildiği ve görüntülerin kaydedildiği iddialarının araştırılmasına yönelik olarak, aralarında davacının da bulunduğu personel hakkında başlatılan soruşturmada; Hakim ...'nın, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 140. maddesine aykırı olarak, mahkeme kararı alınmaksızın, fiziki takibinin yaptırılması suretiyle davacının, görevinin verdiği yetkiyi kötüye kullanarak özel hayatın gizliliğini ihlal ettiği, bu davranışıyla "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile uğramış olduğu mali zararların, yasal faizi ile birlikte kendisine ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7 maddesinde, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için; disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.
Bu bağlamda, yapılan soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillere dayanması gerektiği; aksi durumda; Anayasa, uluslararası sözleşmeler ve yargı kararları ile güvence altına alınmış bulunan masumiyet karinesinin ihlali sonucunun doğabileceği açıktır.
Nitekim; Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun, Karar Tarihi: 02/07/2020, Başvuru Numarası:2016/14253 olan "Barış Baş" başvurusunda verdiği kararın 56. paragrafında; "Ceza muhakemesi hukuku ve disiplin hukuku farklı kural ve ilkelere tabi disiplinlerdir. Disiplin hukuku kurumun iç düzenini korumayı amaçlayan ve bunun için kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine yönelik olarak uygulanacak yaptırımları ve bu yaptırımların uygulanmasındaki usul ve esasları düzenleyen bir hukuk alanıdır. Bazı hâllerde ise kamu görevlisinin fiili ceza hukuku kapsamında suç tanımına uymasının yanı sıra disiplin hukuku yönünden de sorumluluk gerektiren bir mahiyet taşıyabilir (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Özcan Pektaş, B. No: 2013/6879, 2/12/2015, § 25; Kürşat Eyol, § 30)."; 58. paragrafında ise; "Adli ve idari makamların kendi görev sınırlarını aşarak kişiyi suçlu ilan etmesi veya bu bağlamda birtakım çıkarımlarda bulunması masumiyet karinesinin ihlaline yol açabilir. Masumiyet karinesi kapsamındaki güvencelerin sağlanıp sağlanmadığının tespiti yapılırken ise kararın gerekçesinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekir (Galip Şahin, § 48; M.I., B. No: 2012/1268, 30/12/2014, § 50). Bu kapsamda karar vericilerin kullandıkları dil kritik önem taşır (Mustafa Kıvrak, B. No: 2013/3175, 20/2/2014, § 36). Kamu makamlarının işlem ya da kararlarında belirttikleri gerekçeler veya kullandıkları dil nedeniyle bireye cezai sorumluluk yüklememeleri, ceza mahkemeleri tarafından suçlu bulunmamış bireyin masumiyeti üzerine gölge düşürülmesine sebebiyet vermemeleri gerekmektedir (Galip Şahin, § 47)." değerlendirmelerine yer verildiği görülmektedir.
Dava dosyasına sunulan belgeler ile Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) üzerinden gerçekleştirilen incelemelerde; disiplin soruşturmasına konu edilen fiiller nedeniyle "özel hayatın gizliliğini ihlal" suç isnadıyla davacı hakkında yapılan ceza yargılaması sonucunda, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla mahkumiyet kararı verildiği; anılan kararın, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla bozulduğu görülmektedir.
Tüm bu açıklamalar doğrultusunda, davacıya isnat edilen fiilin aynı zamanda Ceza Kanunu bakımından da suç olduğu göz önüne alındığında; bu suça yönelik ceza yargılaması sonunda verilecek kararın sonucu beklenilerek bakılan uyuşmazlıkta yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE;
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/a fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 09/01/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.