T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/7511
Karar No : 2025/1584
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : Dava; davacının, İstanbul Emniyet Müdürlüğünde komiser yardımcısı olarak görev yaptığı dönemde işlediği ileri sürülen eylemleri nedeniyle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/12. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının İstanbul Emniyet Müdürlüğü'nde komiser yardımcısı olarak görev yaptığı dönemde, İsmail Akdağ tarafından ''21/11/2013 tarihinde, söz konusu aracın bakımı için Esenler İstanbul caddesindeki ... isimli servise bakım için getirdiği sırada, aracının altında ... ile başlayan İMEI ... yazan, içinde ... operatörüne ait ... numaralı simkart bulunan cihaz çıkması'' sonucu Mali Şube Müdürlüğü görevlilerinden şikayette bulunulması üzerine, süresi içerisinde disiplin soruşturması için onay alınarak konunun müfettişler tarafından incelendiği, davacının ve diğer personelin ifadeleri alınmak suretiyle usulüne uygun şekilde disiplin soruşturması neticelendirilerek disiplin cezasının verildiği, soruşturma raporunda; davacı tarafından verilen ifade ve savunmada, ... nolu takip cihazını CMK 140. maddesi uyarınca alınan karar doğrultusunda yerleştirdiklerini ve takip cihazının takıldığı günden sonra herhangi bir sinyal alınmaması üzerine yaklaşık bir hafta süreyle aracın altı ve sinyal bilgilerine değişik aralıklarla bakılmasına rağmen herhangi bir bulguya rastlanılmadığından iki nüsha olarak zayi tutanağı düzenlediğini ve teknik büroda cihazlardan sorumlu memura teslim etmek üzere memurlarıyla gönderdiğini beyan ettiği görülse de; ... nolu takip cihazından 12/11/2013-21/11/2013 tarihleri arasında, İstanbul İli'nin değişik ilçelerinde sürekli sinyal alındığına dair rapor düzenlendiği, zayi tutanağını tanzim edenlerin, tanzim ettiklerin tutanağı teslim ettiklerini beyan etmelerine rağmen, teslim ettikleri söylenen personellerin alınan ifadelerinden tutanağın teslim edilmediğinin anlaşıldığı, dolayısıyla, bu durumda zayi olmayan cihaz hakkında gerçek dışı tutanak düzenlenmek suretiyle kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek fiillinin sabit olduğu, bu durumda, davacının fiillerine uyan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8. maddesinin (12) nolu bendi gereğince meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, dava konusu disiplin cezasının tesis edilmesinden sonra yürürlüğe giren ... tarih ve ... sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca yapılan inceleme sonucunda da, işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; sigara kaçakçılığı yapan şahsın suçtan kurtulmak için kendisini haksız yere şikayet ettiği, idareye tanınan takdir yetkisinin sınırsız olmadığı, geçmiş hizmetleri olumlu olduğundan bir alt cezanın uygulanması gerektiği, etkin ve kapsamlı bir soruşturma yapılmadığı, hakkında tesis edilen meslekten çıkarma cezasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava dosyasının ve Uyap kayıtlarının incelenmesinden;
- İstanbul Emniyet Müdürlüğünde Komiser Yardımcısı olarak görev yaptığı dönemde gerçekleştiği ileri sürülen eylemleri nedeniyle, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... tarihli ve ... sayılı işlemiyle, davacı hakkında 2 kez meslekten çıkarma cezası verildiği,
- Davacı tarafından, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... tarihli ve ... sayılı işleminin iptali talebiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih, E...., K.... sayılı kararıyla, davanın yetki yönünden reddine, dosyanın yetkili Edirne İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği,
- ... İdare Mahkemesinin ... tarih, E...., K.... sayılı kararıyla, davacıya Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. ve 8/12. maddesi uyarınca verilen Meslekten Çıkarma cezasına karşı ayrı ayrı dava açılması gerektiğinden yeniden 2 ayrı dava açılmak üzere dilekçenin reddine karar verildiği,
- ... İdare Mahkemesinin ... tarih, E...., K.... sayılı kararıyla, ...'ın eşi ... adına kayıtlı... plakalı araca, CMK 140. madde kapsamında bir teknik takip kararı olmadığı halde, aracın altına 8960 numaralı simkart takip cihazı yerleştirilmesi nedeniyle, Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" uyarınca Meslekten Çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işleminin iptali talebiyle açılan davada, davacının Tüzüğün 8/7. ve 8/12. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla tecziyesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verildiği,
- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih, E. ..., K. ... sayılı kararıyla, bakılmakta olan davanın davacıya Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca verilen Meslekten Çıkarma cezası olduğu, Tüzüğün 8/12. maddesine istinaden verilen Meslekten Çıkarma cezasının anılan mahkemenin E. ... sayılı dosyasında dava konusu edildiği belirtilerek davacının istinaf talebinin kabulü ile yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Edirne İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği,
- ... İdare Mahkemesinin ... tarih, E. ..., K. ... sayılı kararıyla, istinafın bozma kararına uyulmak suretiyle, müşteki ...'ın eşine ait ... plakalı araca CMK 140. maddesi kapsamında alınmış bir teknik takip kararı olmadan yasal olmayan bir şekilde takip cihazı takmak suretiyle görevi kötüye kullanmak fiilinden dolayı Tüzüğün 8/7. maddesi uyarınca verilen Meslekten Çıkarma cezasında hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verildiği,
- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih, E. ..., K. ... sayılı kararıyla, istinaf talebinin reddine karar verildiği, mezkur kararın temyiz edilmeden kesinleştiği görülmektedir.
- Disiplin cezası verilmesine ilişkin fiiller nedeniyle davacı hakkında "Görevi Kötüye Kullanma" ve "Kamu Görevlisinin Resmi Belgede Sahteciliği" suçlarından kamu davası açıldığı,
- Yapılan yargılama sonucunda, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih, E. ..., K. ... sayılı kararıyla, sanık ...'nun TCK. 257/1 maddesine istinaden "görevi kötüye kullanma" suçundan mahkumiyetine, Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına (HAGB) ve denetimli serbestlik uygulanmasına karar verildiği, TCK.204/2. maddesine istinaden "kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği" suçundan beraatine karar verildiği ve mahkeme kararının beraate ilişkin kısmının istinaf edilmeden 12/06/2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Ancak, mezkur kararın "görevi kötüye kullanma" suçundan mahkumiyete, Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına (HAGB) ve denetimli serbestlik uygulanmasına ilişkin kısmı yönünden yeniden inceleme yapılmıştır. Şöyle ki;
- ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih, E...., K.... sayılı kararıyla, sanık ...'nun Fetö/PYD suçlamasıyla yargılanırken kardeşi ...'na ait kimlik belgesi üzerine fotografını yapıştırması nedeniyle "resmi belgede sahtecilik" suçundan açılan kamu davasında, 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hapis cezasının ertelenmesine, 1 yıl denetim süresi belirlenmesine, sanık hakkında daha önce HAGB uygulandığından ve denetim süresi içinde yeniden HAGB.nın uygulanmasına yer olmadığına ve karar kesinleştiğinde onaylı bir suretinin ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih, E. ..., K. ... sayılı dosyasına ihbar mahiyetinde gönderilmesine karar verildiği,
- Mezkur kararın ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih, E. ..., K. ... sayılı kararıyla, 7242 sayılı Kanun'un 10. Maddesi ile 523 sayılı TCK.nın 53. Maddesinde yapılan değişikliğin gözetilmesine paragrafının hükme eklenmesine ve hükmün diğer kısımlarının korunmasına karar verilmek suretiyle hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verildiği görülmektedir.
Nitekim, ... Asliye Ceza Mahkemesince yapılan ihbar üzerine, ... Ağır Ceza Mahkemesince duruşma yapılarak verilen ... tarih, E. ..., K. ... sayılı kararla, sanık Komiser Yardımcısı ...'nun, katılan ... ismine ve ... plakalı araca ilişkin herhangi bir CMK. 140. madde kararı olmadan takip cihazı takmak suretiyle görevi kötüye kullanma suçunu işlediği sabit olduğundan, eylemine uyan 5237 sayılı TCK.nın 257/1. maddesi gereğince 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, sanık hakkında hükmolunan cezanın yeniden açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verildiği,
- ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin ... tarih, E. ..., K. ... sayılı kararıyla, istinaf talebinin esastan reddine karar verildiği, mezkur kararın 18/10/2023 tarihinde kesinleştiği görülmektedir.
Buna göre, davacının CMK. 140. maddesine istinaden verilmiş bir karar olmadan ... plakalı araca takip cihazı takmak suretiyle görevi kötüye kullanma suçunu işlediği sabit olduğundan, davacının mahkumiyetine karar verilmiş ve mezkur fiile istinaden Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca verilen Meslekten Çıkarma cezasının iptali talebiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen E. ..., K. ...sayılı karar kesinleşmiş bulunmaktadır.
Bakılmakta olan davada ise, davacının "kasıtlı olarak gerçek dışı tutanak düzenleyip imza etmek" suçunu işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/12. maddesi gereğince kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirme fiileri nedeniyle meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine karar verilmiş ise de, davacının mezkur suçtan beraat ettiği ve mezkur kararın kesinleştiği dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacının, İstanbul Emniyet Müdürlüğünde komiser yardımcısı olarak görev yaptığı dönemde gerçekleştirdiği ileri sürülen eylemleri nedeniyle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/12. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
İşlem tarihinde yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8'inci maddesinin (12) nolu bendinde yer alan "Kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için; disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının, usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.
Bu bağlamda, yapılan soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillere dayanması gerektiği; aksi durumda; Anayasa, uluslararası sözleşmeler ve yargı kararları ile güvence altına alınmış bulunan masumiyet karinesinin ihlali sonucunun doğabileceği açıktır.
Nitekim; Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun, Karar Tarihi:02/07/2020, Başvuru Numarası:2016/14253 olan "Barış Baş" başvurusunda verdiği kararın 56. paragrafında; "Ceza muhakemesi hukuku ve disiplin hukuku farklı kural ve ilkelere tabi disiplinlerdir. Disiplin hukuku kurumun iç düzenini korumayı amaçlayan ve bunun için kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine yönelik olarak uygulanacak yaptırımları ve bu yaptırımların uygulanmasındaki usul ve esasları düzenleyen bir hukuk alanıdır. Bazı hâllerde ise kamu görevlisinin fiili ceza hukuku kapsamında suç tanımına uymasının yanı sıra disiplin hukuku yönünden de sorumluluk gerektiren bir mahiyet taşıyabilir (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Özcan Pektaş, B. No: 2013/6879, 2/12/2015, § 25; Kürşat Eyol, § 30)."; 58. paragrafında ise; "Adli ve idari makamların kendi görev sınırlarını aşarak kişiyi suçlu ilan etmesi veya bu bağlamda birtakım çıkarımlarda bulunması masumiyet karinesinin ihlaline yol açabilir. Masumiyet karinesi kapsamındaki güvencelerin sağlanıp sağlanmadığının tespiti yapılırken ise kararın gerekçesinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekir (Galip Şahin, § 48; M.I., B. No: 2012/1268, 30/12/2014, § 50). Bu kapsamda karar vericilerin kullandıkları dil kritik önem taşır (Mustafa Kıvrak, B. No: 2013/3175, 20/2/2014, § 36). Kamu makamlarının işlem ya da kararlarında belirttikleri gerekçeler veya kullandıkları dil nedeniyle bireye cezai sorumluluk yüklememeleri, ceza mahkemeleri tarafından suçlu bulunmamış bireyin masumiyeti üzerine gölge düşürülmesine sebebiyet vermemeleri gerekmektedir (Galip Şahin, § 47)." değerlendirmelerine yer verildiği görülmektedir.
Dava dosyasına sunulan bilgi / belgeler ile Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) üzerinden gerçekleştirilen incelemelerde; davacının, dava konusu işleme dayanak gösterilen fiili nedeniyle yargılandığı ceza davasında ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih, E. ..., K. ... sayılı kararıyla, davacı hakkında TCK 204/2. maddesine istinaden "kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği" suçundan verilen beraat kararının, istinaf edilmeden 12/06/2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Tüm bu açıklamalar doğrultusunda, davacıya isnat edilen fiilin aynı zamanda Ceza Kanunu bakımından da suç olduğu ve davacının bu suçtan beraat ettiği göz önüne alınmak suretiyle karar verilmesi gerektiğinden, bu husus hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmadan verilen davanın reddi yolundaki Mahkeme kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi yönündeki temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 28/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.