T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/8195
Karar No : 2025/257
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, aleyhe olan kısımlarının dilekçede yazılı nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Dava;... İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından, 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-s maddesinde düzenlenen "Siyasi partilerin yararına veya zararına çalışmak ya da siyasal eylemlerde bulunmak, görevli olmaksızın siyasal amaçla yapılacak açık veya kapalı yer toplantılarına ya da gösteri yürüyüşlerine katılmak" disiplin suçunu işlediğinden bahisle "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziyesine ilişkin ...günlü, ...sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının ilgili kısmının iptali ile yoksun kalınan özlük ve parasal hakların işlemin tebliğ tarihinden itibaren işletilecek en yüksek mevduat faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:... İdare Mahkemesinin... günlü, E:..., K:...sayılı kararıyla; davacının, kendisine ait Facebook hesabından "... 2005 ve 2010 Feto örgütüne karşı önerge verdi ama biz o zamanlar çıkarımıza uymadığı için bu önergeleri reddettik, Fetö'ye göz yumduk ... haklıymış; ..., Bu adamın yaptığı Anayasa'ya evet denirmi !?" ve soruşturma aşamasında alınan ifadesinde kabul ettiği "18 Mart, 19:47 tarihli İşte bunun için HAYIR yazılı resmi polis aracının bagajında... parti bayrağı olan" paylaşımlarda bulunduğu; davacı hakkında şikayette bulunan Ö.G.'nin dava dosyasına sunduğu 06/08/2018 tarihli beyan dilekçesinde; davacı ile aralarındaki borç ilişkisi nedeniyle tartıştıklarını, aralarının bozulduğunu, kızgınlık ve sinirle şikayette bulunduğunu, şikayetinin asılsız olduğunu, vicdan azabı çektiğini beyan ettiği; bu beyanların, mahkemece verilecek kararı etkilemeye yönelik, yanıltıcı ve yönlendirilmiş şüpheli beyanlar olarak değerlendirildiği, Ö.G.'nin bu paylaşımları kendisinin yaptığına ilişkin beyanlarının ise somut bilgi ve belgeye dayanmadığı, ispata muhtaç olduğu ve bu konuda hakkında açılmış bir ceza davasının bulunduğu yönünde bir beyan da içermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; açık kaynak araştırmasına başvurulmak suretiyle davacının Facebook sayfasından 20/03/2017 tarih ve saat 16.28 itibarıyla alınan "anlık görüntüde" tespit edilen paylaşımların, davacının hem 682 sayılı Kanun Hükümünde Kararname'nin (KHK) 8/6-s maddesi uyarınca, hem de aynı KHK'nın 8/6-ü maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına dayanak olarak gösterildiği; iki ayrı meslekten çıkarma cezasına dayanak teşkil eden, aynı anlık görüntü içerisinde yer alan bu paylaşımlarla ilişkilendirilen suçlamaların birbiri içinde eridiği, aynı mahiyette iki cezaya dayanak gösterilmelerinin mükerrer cezalandırmaya yol açacağı, soruşturmayı yürüten muhakkikin de söz konusu anlık görüntüde yer alan paylaşımlardan dolayı tek bir meslekten çıkarma cezası önerdiği; davacının 682 sayılı Kanun Hükümünde Kararname'nin 8/6-ü maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddedildiği, bu karara ilişkin istinaf başvurusunun da reddedildiği; davacının Facebook hesabının anlık görüntüsünde yer alan paylaşımlarından bir kısmı esas alınarak verilen bu davaya konu disiplin cezasının mevzuata aykırı olduğu; her ne kadar işbu davaya konu disiplin cezası hukuka aykırı bulunmuş ise de, davacının 682 sayılı KHK'nın 8/6-ü maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddine ilişkin karara karşı yapılan istinaf isteminin de reddi nedeniyle görülmekte olan davada yoksun kalınan parasal haklara ilişkin tazmin isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle istinaf isteminin kabulü ile, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesinin esasında kayıtlı iken, Danıştay Başkanlık Kurulunun, Danıştay dava daireleri arasındaki iş bölümünün belirlenmesine ilişkin 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" başlıklı kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize devredilen dosyada, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görülerek yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Ö.G. tarafından yapılan şikayet üzerine başlatılan açık kaynak araştırmasında, davacının Facebook hesabında herkese açık olarak yapılan paylaşımlar tespit edilmiştir.
Davacı Facebook hesabının kendisine ait olduğunu, ancak disiplin cezası verilmesine neden olan paylaşımların kendisi tarafından yapılmadığını, bilgisayar virüsü veya Ö.G.'nin işyerindeki bilgisayardan Facebook hesabına giriş yaptıktan sonra hesabını kapatmayı unutması nedeniyle aralarında husumet bulunan Ö.G. tarafından bu paylaşımların yapılmış olabileceğini iddia etmektedir.
Davacının Facebook hesabında yapılan "... 2005 ve 2010: Feto örgütüne karşı önerge verdi ama biz o zamanlar çıkarımıza uymadığı için bu önergeleri reddettik.", "Fetö'ye göz yumduk.", "... haklıymış ...' bu adamın yaptığı Anayasa'ya EVET denirmi !?” ve “İşte bunun için HAYIR (resmi polis aracının bagajında ... Parti bayrağı olan fotoğraf)" paylaşımlar nedeniyle davacının, 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-s maddesinde düzenlenen "Siyasi partilerin yararına veya zararına çalışmak ya da siyasal eylemlerde bulunmak, görevli olmaksızın siyasal amaçla yapılacak açık veya kapalı yer toplantılarına ya da gösteri yürüyüşlerine katılmak" disiplin suçunu işlediğinden bahisle "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Aynı açık kaynak araştırmasında tespit edilen “hayır diyenler bu dünyada terörist öbür dünyada cehennemliktir. hadis-i teyyo.”, “ulan hepiniz ordasınız kimse kıvyırmasın sucunuzu itiraf edin müslüman yalan söylemez”, “dolmuşla evine giden adam, helikopterle iftar açmaya giden kişi için halk adamı diyor! beyin vücudu terk etmiş”, “saraydaki vatandaş gibi, ayran içip haram yemektense meyhanede raki iç kimsenin malına, canına ve namusuna yan gözle bakma. vallahi cennetliksin! Büyüksün Yaşar hocam.”, “Bu adamın futbol hayatına kim mani olduysa, tarih ondan hesap soracak” paylaşımları nedeniyle davacının, 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-ü maddesinde düzenlenen "Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya da üstlerinin eylem ve işlemlerini olumsuz yönde eleştirici nitelikte tek başına veya topluca bildiri dağıtmak ya da basın, haber ajansları, radyo ve televizyon kurumları ve diğer iletişim kanalları vasıtasıyla kamuoyuna yönelik bilgi, yazı ve demeç vermek"disiplin suçunu işlediğinden bahisle de "meslekten çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Davacı tarafından, 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-s maddesi uyarınca meslekten çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır
İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan mülga 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-s maddesi uyarınca "Siyasi partilerin yararına veya zararına çalışmak ya da siyasal eylemlerde bulunmak, görevli olmaksızın siyasal amaçla yapılacak açık veya kapalı yer toplantılarına ya da gösteri yürüyüşlerine katılmak" disiplin suçu için "meslekten çıkarma" cezası öngörülmektedir.
Türk Ceza Kanunu'nun "Bileşik suç" başlıklı 42. maddesinde, "Biri diğerinin unsurunu veya ağırlaştırıcı nedenini oluşturması dolayısıyla tek fiil sayılan suça bileşik suç denir. Bu tür suçlarda içtima hükümleri uygulanmaz." düzenlemesine; "Zincirleme suç" başlıklı 43. maddesinde, "Bir suç işleme kararının icrası kapsamında, değişik zamanlarda bir kişiye karşı aynı suçun birden fazla işlenmesi durumunda, bir cezaya hükmedilir. Ancak bu ceza, dörtte birinden dörtte üçüne kadar artırılır. Bir suçun temel şekli ile daha ağır veya daha az cezayı gerektiren nitelikli şekilleri, aynı suç sayılır. Mağduru belli bir kişi olmayan suçlarda da bu fıkra hükmü uygulanır. Aynı suçun birden fazla kişiye karşı tek bir fiille işlenmesi durumunda da, birinci fıkra hükmü uygulanır. Kasten öldürme, kasten yaralama, işkence ve yağma suçlarında bu madde hükümleri uygulanmaz." düzenlemesine; "Fikri içtima" başlıklı 44. maddesinde ise, "İşlediği bir fiil ile birden fazla farklı suçun oluşmasına sebebiyet veren kişi, bunlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Disiplin hukukunda normatif olarak yer almamakla birlikte ceza hukukunda "suçların içtimaı" kurumuna yer verilmiştir. Söz konusu ilke ceza hukukunda bileşik suç, zincirleme suç ve fikri ictima olmak üzere üç şekilde gerçekleşmektedir.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nunda (TCK) "kaç fiil varsa o kadar suç, kaç suç varsa o kadar ceza vardır" ilkesi esas alınmış, gerçek içtima kuralı benimsenmiştir. Bu kuralın istisnaları ise, 5237 sayılı TCK’nın “suçların içtimaı” bölümünde, 42 (bileşik suç), 43 (zincirleme suç) ve 44. (fikri içtima) maddelerinde düzenlenmiştir.
"Bileşik suç" kavramında, iki ayrı suçun birleşerek (birbiri içinde eriyerek) yeni ve bağımsız bir suç oluşturduğu kabul edilmiştir. Bu nedenle bileşik suçlarda, suçu oluşturan her bir suç için ayrı ayrı ceza verilmesi yerine tek bir ceza verilmesi öngörülmüştür.
Disiplin suçu sayısını tespitte esas alınacak ölçüt normun ihlali olmalıdır. Davacının ayrı ayrı disiplin cezaları ile cezalandırılmasına neden olan fiillerinin "bileşik suç" olup olmadığı incelendiğinde; her ne kadar, davacının Facebook paylaşımları tek bir anlık görüntü alınması ile tespit edilmiş ise de, davacının ihlal ettiği disiplin normlarının farklı olduğu görülmektedir.
Yukarıda yer alan yasal düzenleme ve maddi olay birlikte incelendiğinde; davacının Facebook hesabından farklı tarihlerde yaptığı paylaşımların farklı disiplin suçlarını oluşturduğu, "bileşik suç" kapsamında değerlendirilemeyeceği; bu itibarla, davacıya isnat edilen; 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-s maddesinde düzenlenen disiplin suçuna ilişkin eyleminin yargısal denetiminin yapılarak karar verilmesi gerekirken, Facebook paylaşımları nedeniyle tek bir disiplin cezası verilebileceği gerekçesiyle, istinaf isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:...sayılı temyize konu kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 16/01/2025 tarihinde oyçokluğu karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacı tarafından, sosyal medya üzerinden yapılan paylaşımlarla, 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8/6-s maddesinde yer alan, "Siyasi partilerin yararına veya zararına çalışmak ya da siyasal eylemlerde bulunmak, ..." disiplin suçunu işlediğinden bahisle "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziyesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada verilen kararın, temyiz yolu ile incelenilmesi istenmektedir.
Sosyal medya hesabı aracılığı yapılan paylaşımların içeriği, çeşitli disiplin cezalarına konu olabilecek ise de, yukarıda aktarılan maddede; siyasi propaganda gibi geniş bir terime yer verilmediği, maddede yer alan faaliyetlerin, fiilen olarak yapılması halinde verilecek disiplin cezasının düzenlendiği, sosyal medya hesabı aracılığı ile yapılan paylaşımların bu kapsamda bulunmadığı bu elverişsizlik nedeniyle, dava konusu disiplin cezası işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı açıktır.
Bu durumda, davanın reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda yer verilen gerekçeyle onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.