T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/8647
Karar No : 2025/1342
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Davacı tarafından; Mardin İl Emniyet Müdürlüğü emrinde komiser yardımcısı olarak görev yapmakta iken Şırnak İl Emniyet Müdürlüğünde geçici olarak görevlendirildiği dönemdeki eylemleri nedeniyle hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda, "görev sırasında yardım isteyen güvenlik görevlilerine haklı bir neden yokken yardımdan kaçınmak veya bildiği veya gördüğü bir suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak" fiilini işlediğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/14. maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziye edilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali istemiyle dava açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, disiplin soruşturmasına konu eylemlerine ilişkin olarak yargılandığı ceza davasında, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla, "kamu görevlisinin suçu bildirmemesi" suçunu işlediğinden bahisle, 5 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği; Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenen "kamu görevlisinin suçu bildirmemesi" suçunu işlediği ceza mahkemesi kararıyla da sabit olan davacının, fiilinin karşılığı olan meslekten çıkarma cezası ile tecziye edilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; olayda, Dairelerinin 14/11/2019 günlü ara kararı ile davacının, soruşturma sırasında alınan (dava konusu Yüksek Disiplin Kurulu karar tutanağında görülen) ifadesinde, olayla ilgili bilgi verdiğini söylediği kendilerinden sorumlu "..." adında bir başkomiserin, o dönemde söz konusu bölgede görev yapıp yapmadığının sorularak, durumu ortaya koyan ilgili bilgi ve belgelerin ikinci kez gönderilmesinin istenilmesi üzerine, idarece, ara karara cevaben gönderilen yazıdan, ...'ın olay günü ve soruşturma tarihinde emniyet amiri olarak Şırnak İl Emniyet Müdürlüğünde görev yaptığının belirtildiği, davacının savunmasında ismi geçen ...'ın da ifadesine başvurulması neticesinde oluşacak sonuca göre, "görev sırasında yardım isteyen güvenlik görevlilerine haklı bir neden yokken yardımdan kaçınmak veya bildiği veya gördüğü bir suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak" suçunu işleyip işlemediği değerlendirilerek işlem tesis edilmesi gerekirken, eksik inceleme ve soruşturma neticesinde tesis edilen dava konusu disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı; öte yandan davacının, 679 sayılı KHK ile kamu görevinden ihraç edildiği, OHAL Komisyonu veya yargı yerince davacının görevine iadesine yönelik karar alınmadığı sürece de, Dairelerince verilen bu karar üzerine görevine başlatılmayacağının açık olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacı hakkındaki disiplin soruşturması sonucunda elde edilen deliller ile ... Ağır Ceza Mahkemesinin gerekçeli kararı dikkate alındığında, eylemin sübuta erdiğinin açık olduğu, bu nedenle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı, ayrıca davacının 679 sayılı KHK ile kamu görevinden ihraç edildiği ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
14/01/2015 tarihinde Şırnak ili, Cizre ilçesi, ... Mahallesi Çevre Yolu yakınlarında, toplumsal olaylar sırasında N.K. isimli çocuk, başına mühimmat isabet etmesi neticesinde ağır yaralı olarak kaldırıldığı Cizre Devlet Hastanesinde hayatını kaybetmiştir.
Olay günü bölgede görev yapanların Mardin İl Emniyet Müdürlüğü Özel Harekat Şube Müdürlüğünde görevli olan ve geçici görevle Cizre'de bulunan Polis Memurları M.N.G., H.V., U.İ, ve O.Ç. olduğu tespit edilmiştir.
... Karakolunda görevli olup Malatya Özel Harekat Şube Müdürlüğüne ait araçta bulunan görüntülerden; N.K.'nın arkadaşlarıyla yolun hemen karşısındaki araca doğru taş attığı, gruba göz yaşartıcı gaz kapsülü atıldığı, aynı ayda N.K.'nın yere düştüğü, bir şahsın N.K.'yı kucağına almasının ardından beyaz bir araca bindirdiği, görüntülerin devamında polis aracının karakola girdiği, ardından yüzü maskeli, askeri kamuflaj giydiği değerledirilen birinin karakoldan çıkarak, polis aracının bulunduğu yere doğru gidip, dönüşte elinde eşya ile karakola girdiği anlaşılmıştır.
Olayın gerçekleştiği yerde görevli bulunan Polis Memurları M.N.G., H.V., U.İ, ve O.Ç.'nin, bahse konu olayın akabinde saat 16.00 ile 20.00 arasında görevleri gereği ... Sınır Karakoluna gittikleri, Polis Memuru U.İ. tarafından, Cizre'deki Mardin Özel Harekat Timinin amiri olarak görevli bulunan Komiser Yardımcısı davacıya, "Polis Memuru M.N.G.'nin çocukların bulunduğu tarafa doğru pompalı tüfekle ateş ettiği ve çocuklardan birisinin vurularak yere düştüğü" bilgisinin verildiği hususu alınan ifadelerle ortaya konulmuştur.
Davacının, bahse konu olayla ilgili olarak devam eden süreçte gerekli girişimlerde bulunmayarak, amir ve üstlerine durumu bildirmediğinden bahisle yürütülen disiplin soruşturması sonucunda, dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan davayı açtığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/14. maddesinde yer alan "Görev sırasında yardım isteyen güvenlik görevlilerine haklı bir neden yokken yardımdan kaçınmak veya bildiği veya gördüğü bir suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak" fiili, meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır.
08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin cezası verilecek fiiller" başlıklı 8. maddesinin, meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiillerin sayıldığı 6. fıkrasının (ı) bendinde, "Görev sırasında yardım isteyen güvenlik görevlilerine haklı bir neden yokken yardımdan kaçınmak veya bildiği ya da gördüğü bir suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak" düzenlemesi; Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 657 sayılı Kanun, 6413 sayılı Kanun ve 3201 sayılı Kanun ile 23/3/1979 tarihli ve 7/17339 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü hükümlerine göre resen veya yetkili disiplin kurullarınca verilmiş olan disiplin cezaları bu Kanun hükümleri uyarınca verilmiş addolunur." şeklindeki geçiş hükmü yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için; disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.
Uyuşmazlık konusu olayda; N.K. isimli çocuğun vurulması konusunda Cizre Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen adli soruşturmada, Shotgan tüfek ile 25 adet 12 cal gaz fişeği zimmetinde bulunan Polis Memuru H.V.'nin tutuklandığı, tutuklama üzerine H.V.'nin 16/02/2015 tarihinde verdiği ifadesinde, "...Karakola döndükten sonra unsur amirimiz U.İ. bizden sorumlu olan ve .... geçici görev ile gelen Mardin Özel Harekat Şube Müdürlüğünde görevli (davacı) Komiser Yardımcısı ...'ı aradı. Bizim görev yerimize gelmesi gerektiğini, acil bir konunun olduğunu ve telefonda söylenmeyeceğini belirtti. ... Yaklaşık 15-20 dakika sonra ... Komiser Karakola bizim yanımıza 2 tane şortland ve 1 tane kobra ile birlikte geldi. Beni ve ekipteki diğer arkadaşları bir noktada topladı, U.İ.'ye önemli olan konunun ne olduğunu sordu, U.İ. de yolun karşısında bulunan çocuklardan birisinin vurulup düştüğünü söyledi. Bunun üzerine ... Komiser bizim herhangi bir silah kullanıp kullanmadığımızı sordu. U.'da benim 37-38'lik gaz attığımı, M.N.G.'nin ise çocuklardan tarafa 3-4 el pompalı tüfek ile ateş ettiğini ve karşısındaki çocuğun yere düştüğünü söyledi... " şeklinde beyanda bulunduğu; H.V.'nin ifadesinden sonra tutuklanan Polis Memuru M.N.G.'nin 07/09/2015 tarihli ifadesinde; “... ... Karakoluna döndükten sonra unsur amirimiz U.İ., Komiserimiz ...'ı arayarak önemli bir konunun olduğunu, ... Karakoluna gelip gelemeyeceğini sorduğunu hatırlıyorum. Bunun üzerine daha sonra ... Karakoluna iki shortland ve bir kobra araçla ..., A.S. ve bir grup polis arkadaş geldi. Komiserimiz ... olay hakkında bilgi aldı ve daha sonra olayda langer dışında bir silahın kullanılıp kullanılmadığını sordu. Bunun üzerine başka bir silahın kullanılmadığını ... Komisere bildirdik. Çünkü ben savcılıkta verdiğim ilk ifademe kadar kimseye olay anında shotgun ile atış yaptığımı söylememiştim.” şeklinde beyanda bulunduğu ve N.K.'nın vurulmasında kullanılan silahı kendisinin kullandığını belirttiği görülmektedir.
Davacının disiplin soruşturmasında alınan savunmasında ise, "Görevli bulunduğum Şırnak ili, Cizre ilçesinde 14/01/2015 tarihinde saat 08.30 itibarıyla bölge trafikteki görev yerimizi aldık. Rutin görevlerimizi yaptıktan sonra saat 16.30 civarında ... Karakolunda görevli Polis Memuru U.İ. İle yapmış olduğumuz telefon görüşmesinde bir konu olduğunu yanlarına gidersek uygun olacağını söylemesi üzerine bölge trafikte görevimizin bu saatlerde bitmesi sebebiyle bizden sorumlu olan İrfan Başkomisere bilgi vererek U.İ.'nin bulunduğu ... Karakoluna geçtik. Karakola girdiğimizde Başpolis Memuru A.S. ile birlikte Karakolda görevli U.İ.'nin yanına gittik. Yanımızda başka kimse olup olmadığını hatırlamıyorum, U.İ.'ye konuyu sorduğumda askeri bir konvoyun geçişi sırasında taşlama olduğunu ve launcer ile 3-4 adet 37-38 mm gaz fişeği attıklarını söyledi. Bu arada karşı taraftan bir çocuğun yere düştüğü ve bir kişinin de çocuğu alarak araca koyduğunu ve hastane tarafına gittiğini söyledi. Kendilerine başka herhangi bir silah kullanıp kullanmadıklarını sordum. U.İ.'de kullanmadıklarını söyledi. Bunun üzerine telefonla bilgi vermek üzere bizden sorumlu soyadını hatırlamadığım İrfan Başkomiseri arayarak konu hakkında U.İ.'nin anlattığı kadarıyla bilgi verdim. Daha sonra telefonu U.İ.'ye vererek kendisinin konuya hakim olduğu için daha iyi anlatacağını düşündüm. U.İ.'de bizzat kendisi Başkomisere telefonla bilgi verdi. ... Üzerime atılı suçu kesinlikle kabul etmiyorum. Ben bana anlatılan doğru olduğunu düşündüğüm bilgileri tam ve eksiksiz olarak üstlerime anlattım. ..." şeklindeki ifadelere yer vermiştir.
Davacının, disiplin cezasıyla cezalandırılmasına sebep olan fiiline yönelik yargılandığı ceza davasında, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; Polis Memuru M.N.G.'nin, çocuk N.K.'yı olası kasıt ile öldürme suçundan neticeten 13 yıl 4 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına hükmedilmiş, diğer memurlar yönünden ise, "... Olay esnasında sanık M.N.G. İle birlikte bulunan diğer sanıklar U.İ., O.Ç.ve H.V.'nin görevleriyle bağlantılı olarak sanık M.N.G.'nin işlediği suçu öğrenmelerine rağmen bu konuda yetkili makamlara bildirimde bulunmadıkları, sanıkların maktule yönelik eylemi sanık M.N.G.'nin gerçekleştirdiğini fark edemedikleri yönündeki savunmalarına itibar edilmesinin mümkün görünmediği, sanıklar O.Ç., U.İ..ve H.V.'nin kamu görevlisinin suçu bildirmemesi suçlarını işlediklerinin sabit olduğu, sanık U.İ.'nin olay sonrasında Mardin Özel Hareket Şube Müdürlüğünde görevli komiser yardımcısı sanık ... (davacı) ile yaptığı görüşmede M.N.G.'nin çocukların bulunduğu tarafa pompalı tüfekle ateş ettiğini, çocuklardan birisinin vurulup düştüğünü söylemesine karşın sanık ...'ın (davacının) görevi ile bağlantılı olarak öğrendiği suçu yetkili makamlara bildirmediği, sanık H.V.'nin beyanları karşısında sanık ...'ın (davacının) üzerine atılı kamu görevlisinin suçu bildirmemesi suçunun da sabit olduğu ..." şeklindeki gerekçeye yer verilmek suretiyle, davacının "kamu görevlisinin suçu bildirmemesi" suçundan 5 Ay Hapis Cezasıyla Cezalandırılmasına ve şartları oluştuğundan Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına karar verildiği, kararın bu kısmına karşı yapılan itirazın ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, ... sayılı Değişik İş No'lu kararıyla reddedilmesi üzerine hükmün 02/01/2017 tarihinde kesinleştiği görülmektedir.
Bu durumda; N.K. isimli çocuğun, Polis Memuru M.N.G. tarafından vurulduğu bilgisinin ilk kez Polis Memuru H.V. tarafından Cizre Cumhuriyet Başsavcılığına verilen 16/02/2015 tarihli ifadede geçtiği, suçun işlendiği 14/01/2015 tarihinden M.N.G.'nin ilk kez isminin işaret edildiği tarihe kadar geçen süreç içinde davacının öğrendiği suçu bildirmediğinin ve gerekli girişimlerde bulunmadığının; yukarıda yer verilen ceza mahkemesi kararının gerekçesi ile olayla ilgili yürütülen adli ve idari soruşturmada elde edilen ifadeler, kamera kayıtları, uzmanlık raporları ve sair delillerle sabit olduğunun anlaşılması karşısında, davacının, "Görev sırasında yardım isteyen güvenlik görevlilerine haklı bir neden yokken yardımdan kaçınmak veya bildiği veya gördüğü bir suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak" fiilini işlediği sübuta erdiğinden, eyleminin karşılığı olan meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle işlemin iptali yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamıştır.
Öte yandan, davacı tarafından, kendilerinden sorumlu "..." adında bir başkomisere olayla ilgili bilgi verdiği ve dolayısıyla kusurunun bulunmadığı ileri sürülmüş ise de; yukarıda yer verilen ceza mahkemesi yargılamasında bu hususun davacı ile diğer sanık savunmalarında ve tanık beyanlarında da ileri sürülmesi ve Mahkemece, davacıya isnat edilen "kamu görevlisinin suçu bildirmemesi" suçunu işlediğinin kesinleşen kararla ortaya konulması karşısında, davacının bu iddiasına itibar edilmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'a 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 20/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.