T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/2869
Karar No : 2024/6172
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
2- ... Genel Müdürlüğü
DAVALILAR VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Gaziantep Emniyet Müdürlüğü emrinde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacı; "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" suçunu işlediğinden bahisle 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrasının (ç) bendi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla; davacının, H. J. isimli şahsın evinde gerçekleştirilen yağma eylemi yönünden, eyleminin, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiili bakımından sübuta ermediğinin kabulü ile söz konusu suçun işlenmesinden önce suçtan haberdar olduğu belirlendiğinden, soruşturma dosyasında muhakkik tarafından teklif edilen, "Bildiği ya da gördüğü bir suçun izlenmesi ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak" fiili kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve davacının söz konusu fiili işlediğinin sabit olduğu anlaşıldığından, bu gibi durumlarda açılan davalarda, sebep ikamesi yapılarak, olması gereken madde hükmü değerlendirilmek suretiyle karar verilebileceği açık olmakla, davacının sübuta eren eylemine uyan meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması yolunda tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, davacı tarafından, disiplin cezasına konu fiilin 09/11/2016 tarihinde işlendiği, disiplin cezasına ilişkin Yüksek Disiplin Kurulu kararının ise İçişleri Bakanı tarafından 09/07/2019 tarihinde onaylandığı, dolayısıyla iki yıl içinde ceza verilmediği için ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı ileri sürülmüşse de, davacıya disiplin cezası verilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun karar tarihinin 24/10/2018, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun karar tarihinin de 07/11/2018 olduğu dikkate alındığında, ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğramadığı belirlenmekle, davacının söz konusu iddiasına itibar edilmediği gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; dava konusu disiplin cezasına esas soruşturma esnasında alınan ifadeler ile dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin bir bütün olarak değerlendirilmesi neticesinde, davacının, yağma olayının planlandığı mekana gittiğinin ve bu amaçla suç mahallinde keşif yaptığının, hem kendi ifadesiyle hem de diğer faillerin ifadeleriyle sabit olduğu, bir polis memuru olarak yetkisini veya nüfuzunu kullanmak suretiyle suç planlamasının içinde yer aldığı ve anılan davranışlarıyla kendisine ve A. K. isimli şahsın işyerinde, aynı amaçla yapılan toplantıda bulunan kişilere menfaat temini saikiyle hareket ettiği kanaatine varılarak, bu haliyle davacının anılan eylemlerinin, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla kötüye kullanmak" eylemi kapsamında olduğu anlaşıldığından, bu eylemlerin karşılığı olarak 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(ç) maddesi hükmü uyarınca meslekten çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde ve Mahkeme kararında sonucu itibariyle hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; dava konusu işlemin zamanaşımı nedeniyle hukuka aykırı olduğu; 7068 sayılı Kanun eylem tarihinden sonra yürürlüğe girdiğinden, bu Kanun'a göre kendisine disiplin cezası verilemeyeceği; lehine olan delillerin disiplin soruşturmasına dahil edilmediği ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı gibi, temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususların, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan temyiz sebeplerinden hiçbirisine uymadığı yolunda cevap verilmiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemine konu edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca, adli yardım talebi ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:... sayılı kararıyla kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "Adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince, adli yardım istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Gaziantep Emniyet Müdürlüğü emrinde komiser yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından; 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ç maddesi uyarınca, meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı ve 09/07/2019 tarihinde Bakan tarafından onaylanan kararının iptali ile işlem sebebiyle yoksun kaldığı haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Dava konusu işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan haliyle 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un; 7/1-e maddesinde "meslekten çıkarma"; personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılması olarak tanımlanmış; 8/6-ç maddesinde ise, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.
Anılan Kanun'un "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 17. maddesinde; emniyet teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar gösterilmiştir.
Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 18. maddesinde;
"(1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan;
...
b) Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ile eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurullarının meslekten çıkarma dışındaki kararları Emniyet Genel Müdürünün onayıyla; meslekten çıkarma kararları Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakanın onayıyla,
...
kesinleşir. ... ";
"Zamanaşımı" başlıklı 29. maddesinde; "(1) Bu Kanunda sayılan fiilleri işleyenler hakkında bu fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren;
a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli durdurma cezalarında bir ay içinde,
b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezasında altı ay içinde, disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
(2) Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
(3) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar." hükümleri yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dosyanın incelenmesinden; davacı hakkında, H. J. isimli şahsın evinde gerçekleştirilen yağma eylemi ile ilgili olarak şikayette bulunulması üzerine soruşturma başlatıldığı ve yapılan soruşturma sonucu; Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun ... günlü, ... ve Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararları ile davacının, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(ç) maddesinde düzenlenen "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" suçunu işlediğinin sübuta erdiği kabul edilerek, meslekten çıkarma cezasıyla tecziye edilmesine karar verildiği, anılan kararın, 09/07/2019 günlü Bakan onayı ile kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuatta, disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde, ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı belirtilerek, ceza verme sürecinin nihai olarak ne kadar sürede tamamlanacağı hükme bağlanmıştır.
Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinde, davacıya isnat edilen disiplin cezasına konu eylemin 09/11/2016 tarihinde gerçekleştiği, 09/11/2016 tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde, söz konusu eylem nedeniyle disiplin cezası uygulanabilecek olmasına karşın, belirtilen tarihten itibaren iki yıllık süre geçtikten sonra, 09/07/2019 tarihli Bakan Olur'lu dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir.
Her ne kadar Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunca, fiilden itibaren 2 yıllık ceza zamanaşımı süresi içerisinde, 07/11/2018 tarihli karar ile davacının meslekten çıkarılmasına karar verilmiş ise de; 7068 sayılı Kanun'un 18. maddesinde, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararlarının Bakanın onayıyla kesinleşeceğinin hükme bağlandığı, dava konusu disiplin cezasının verilmesi sürecinin Bakan onayı tarihi itibarıyla tamamlandığı açıktır.
Bu durumda; davacıya isnat olunan fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıllık disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımı süresi geçirildikten sonra tesis edilen dava konusu işlem ile davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine ilişkin kararda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE;
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/a fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı Kanun'un 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 12/12/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY : 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (f) bendinde; "Disiplin Cezası: Disiplinsizlik nedeniyle disiplin amirleri veya kurulları tarafından verilen bu Kanunda gösterilen yaptırımları" şeklinde tanımlanmış; Kanun'un 17. maddesinde, Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar gösterilmiş; bunlar arasında meslekten çıkarma cezası verme yetkisinin disiplin kurullarına ait olduğuna; "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 18. maddesinde, disiplin kurullarınca verilen kararlardan; Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun komiser yardımcıları hakkında verdiği meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları Emniyet Genel Müdürünün onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla kesinleşeceği, 29. maddesinin 2. fıkrasında da, disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı hükümlerine yer verilmiştir.
Diğer taraftan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Zamanaşımı" başlıklı 127. maddesinde; "(...) Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar." kuralına yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; disiplin cezasına konu eylemin 09/11/2016 tarihinde gerçekleştiği, bu tarihten itibaren iki yıllık zamanaşımı süreci içerisinde, Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulunun ... günlü, ... ve Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararları ile davacının, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(ç) maddesinde düzenlenen "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" suçunu işlediğinin sübuta erdiği kabul edilerek, "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziye edilmesine karar verildiği ve anılan kararın, 09/07/2019 tarihinde Bakan tarafından onaylandığı görülmektedir.
Yukarıda metinlerine yer verilen Kanun'un maddeleri incelendiğinde; kanun koyucu tarafından Disiplin Kurulunca cezanın teklif edildiği ve Bakanlık makamınca cezanın verildiği bir sistemin öngörülmediği, ceza verme yetkisinin doğrudan disiplin kuruluna ait olduğu; ancak bu noktada, sonuç cezanın meslekten çıkarma cezası olması durumunda, personel bakımından ikinci bir incelemeden sonra bu yaptırımın uygulanmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.
Nitekim, 19/02/1980 günlü, 2261 sayılı Kamu Güvenliğine ve Kolluk Hizmetlerinle İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bunlara Yeni Hükümler Eklenmesi Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Kanun'a "Ek Madde 2" olarak eklenen ve daha sonra 11/09/1987 günlü, 291 sayılı KHK ile "Ek Madde 5" olarak teselsül edilmiş olan; ancak 7068 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte benzer düzenlemeleri içeren maddenin gerekçesinde; "Emniyet örgütünde kurulacak disiplin kurullarının ceza verebilecekleri personel ve uygulayacakları cezalar bakımından yetki sınırlarını belirlemektedir. Maddeye egemen olan görüşe göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundaki, disiplin kurullarını ceza vermek için sadece görüş bildiren bir yer kabul eden ve ceza verme yetkisini merkezdeki atamaya yetkili amire bırakan sistem bırakılmakta ve disiplin kurulları, gösterilen yetki sınırları çerçevesinde disiplin cezası vermede birer karar yeri durumuna getirilmektedir. Böylece 657 sayılı Kanuna göre bugüne kadar uygulamada karşılaşılan, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilecek ve disiplin işleri büyük bir hız kazanmış olacaktır." şeklinde ifade edilen hususlar ile de bu duruma işaret edilmiş ve işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilerek, disiplin işlerine büyük bir hız kazandırılması amaçlanmıştır.
Bu durumda; yukarıda aktarılan mevzuatta, eylem tarihinden itibaren iki yıl içerisinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı kuralına yer verilmiş olmakla birlikte, olayda, disiplin cezası verilebilmesi için Kanun'da öngörülmüş olan iki yıllık zamanaşımı süresi içerisinde, doğrudan ceza verme yetkisine sahip Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla davacıya disiplin cezası verilmiş olması karşısında; uyuşmazlığın esasının incelenerek karar verilmesi gerekirken, zamanaşımı oluştuğu gerekçesiyle verilen bozmaya ilişkin çoğunluk kararına katılmıyoruz.