T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/562
Karar No : 2025/4399
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
2- .. Genel Müdürlüğü
VEKİLLERİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Diyarbakır ili, Bağlar İlçe Emniyet Müdürlüğü ... Büro Amirliğinde ... olarak görev yapan davacının, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-ç maddesi uyarınca ''meslekten çıkarma'' cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kalınan mali ve özlük hakların iadesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; karşılıksız yararlanma suçundan aranır durumda bulunan V. B isimli şahsın 17/11/2016 tarihinde yakalanması ve hakkında hiçbir işlem yapılmadan aynı gün Bağlar İlçe Emniyet Müdürlüğünden iş yerine bırakılması olayında, V. B. isimli şahsın durumunu Nöbetçi Cumhuriyet Savcısı ile görüşüp onun vereceği talimatlar doğrultusunda hareket etmesi gerekirken bu şekilde hareket edilmediğinden bahisle davacı ve çeşitli rütbelerdeki personel hakkında açılan soruşturma sonucunda disiplin cezası verildiği; dava konusu olayla ilgili olarak Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ... günlü, ... sayılı ve ... günlü, ... sayılı "Rüşvet Almak ve Vermek" ile "Görevi Kötüye Kullanmak" suçuna ilişkin yapılan soruşturmalarda davacı ve çeşitli rütbelerdeki personel hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği; disiplin cezasına konu eylemin her türlü şüpheden uzak ve inandırıcı biçimde ortaya konulması gerektiği; bu durumda, soruştuşma dosyası, ceza soruşturmaları ve dava dosyasının birlikte değerlendirilmesinden, karşılıksız yararlanma suçundan aranır durumda bulunan V. B. isimli şahsın 17/11/2016 tarihinde yakalanarak hakkında hiçbir işlem yapılmadan bırakılması eyleminin Komiser Yardımcısı davacının talimatıyla yapıldığı, bu durumun Komiser Yardımcısı davacının ve V. B.'nin ifadeleriyle de sabit olduğu görülmekte ise de, cezaya konu fiillerin her türlü şüpheden uzak ve inandırıcı biçimde ortaya konulması gerektiği, soruşturma raporunda, davacının fiilinin hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak kapsamında olduğunun belirtildiği, davacının ''Rüşvet Almak ve Vermek'' fiili ile ''Görevi Kötüye Kullanma'' fiileri bakımından hakkında takipsizlik kararı verildiği ve hakkında başkaca adli soruşturma bulunmadığı, V. B. isimli şahsın yakalamasının netice itibariyle ertesi gün yapıldığı, olay nedeniyle de herhangi bir kamu zararının oluşmadığı, davacıya isnat edilen eylem ile idarece tesis edilen meslekten çıkarma cezası arasında cezaların orantılılığı ve adil denge ilkeleri gereği ölçü bulunmadığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ve işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının ödenmesine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; mevzuat hükümleri ile disiplin soruşturma raporu ve bu kapsamda alınan ifadeler ile davacının savunmasının birlikte değerlendirilmesinden, karşılıksız yararlanma suçundan aranır durumda bulunan V.B. isimli şahsın 17/11/2016 tarihinde yakalanarak hakkında hiçbir işlem yapılmadan ve nöbetçi Cumhuriyet Savcısı ile görüşerek savcının talimatları doğrultusunda hareket edilmeden bırakılması eyleminin Komiser Yardımcısı davacının talimatıyla yapıldığı, bu durumun ... davacının ve V.B.'nin ifadeleriyle de sabit olduğu, her ne kadar dava konusu olayla ilgili olarak rüşvet almak ve vermek suçu ile görevi kötüye kullanma suçundan davacı hakkında başlatılan adli soruşturmalar sonucu kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlar verilmiş ise de, söz konusu soruşturmalara konu suç tipleri ile disiplin cezasına konu suç tipinin farklı olduğu; bu durumda; davacının yetkisini başkasına (V.B.'ye) çıkar sağlama amacıyla kötüye kullanması nedeniyle sübut bulan eylemine uyan dava konusu disiplin cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki mahkeme kararında ise hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; 17/11/2016 tarihinde karşılıksız yararlanma suçundan araması bulunan V. B. isimli şahısın yakalanıp daha sonra salınması ile ilgili olarak başlatılan soruşturma neticesinde; yakalanan şahsın yaş durumu, hastalığı ve sürekli kullanması gereken ilaçlarının bulunması (söz konusu ilaçların şahsın yanında bulunmaması) sebebiyle Polis Vazife ve Salahiyat Kanununda yer alan “Yardım isteyenlerle yardıma muhtaç olan çocuk, alil ve acizlere muavenet eder.” hükmüne paralel olarak inisiyatif kullandığı ve şahsın belirtilen tarihte gece evine giderek ilaçlarını kullanmasına izin verildiği; izleyen günün sabahı yine ekibi ile birlikte bilinen ikametgahından alınarak polis merkezine götürüldükten sonra adli makamlara sevk işleminin gerçekleştirildiği; kamu zararına sebebiyet vermediği gibi yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmadığı, disiplin hukuku gereği disipline konu eylemler ile yaptırımlar arasında adil bir dengenin gözetilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Diyarbakır ili, Bağlar İlçe Emniyet Müdürlüğü ... Amirliğinde ... olarak görev yapan davacının, karşılıksız yararlanma suçundan aranır durumda bulunan V.B. isimli şahsın 17/11/2016 tarihinde yakalanması ve davacının talimatıyla hakkında hiçbir işlem yapılmadan aynı gün Bağlar İlçe Emniyet Müdürlüğünden iş yerine bırakılması üzerine, davacının V.B. isimli şahsın durumunu Nöbetçi Cumhuriyet Savcısı ile görüşüp onun vereceği talimatlar doğrultusunda hareket etmesi gerekirken bu şekilde hareket etmediği iddiasıyla başlatılan soruşturma sonucunda; "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-ç maddesi uyarınca ''meslekten çıkarma'' cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile yoksun kalınan parasal ve özlük hakların iadesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açtığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 7. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde "Meslekten çıkarma: Personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılmasıdır." şeklinde tanımlanarak; 8. maddesinin 6. fıkrasının (ç) bendinde "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için; disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.
Dava konusu işleme esas soruşturma raporu ile dava dosyasındaki diğer bilgi ve belgeler incelendiğinde; soruşturma kapsamında ifadesinde alınan ... davacının, "V. B.'yi çocukluğundan beri tanıdığı, gelen ihbar üzerine şahsı yakalayarak İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne getirdikleri, şahsı daha önceden tanıdığı ve yaşlı olduğu için kaçma ihtimali olmadığından 18/11/2016 sabahı almak üzere bıraktığı, bundan dolayı kimseden talimat almadığı, şahsı kendi insiyatifi ile bıraktığını..." beyan ettiği, disiplin soruşturma sonucu düzenlenen ... günlü, ... sayılı Teftiş Kurulu Başkanlığı soruşturma raporunda ise, ''... davacının V.B.'nin durumunu günün nöbetçi Cumhuriyet Savcısı ile görüşerek Savcılığın vereceği talimatlar doğrultusunda hareket etmesi gerekirken, tecrübesizliğinden kendi insiyatifini kullanarak böyle bir iş yaptığı" şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmektedir.
Nitekim, 18/11/2016 tarihinde V.B.'nin hakkında gerekli işlemlerin yapıldığı ve Mahkemeye sevk edilerek ifade vermesi üzerine hakkında mevcut bulunan yakalama kararının Mahkemece kaldırıldığı anlaşılmaktadır.
Öte yandan, davacı hakkında disiplin cezasına konu eylemi nedeniyle "Görevi Kötüye Kullanma" suçuna ilişkin olarak Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen ... günlü, ... sayılı soruşturmada, "davacının kimsenin yararına ya da zararına neden olabilecek bir harekette bulunmadığı, kamu zararına neden olunmadığı ve suçun yasal unsurlarını taşıyan somut delil elde edilemediği" gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği de görülmektedir.
Bu durumda; davacıya isnat edilen suçun sübut bulduğuna ilişkin, her türlü şüpheden uzak, kesin, somut ve inandırıcı delil elde edilemediği anlaşılmakla, dava konusu işlemde hukuka uyarlık; davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü, istinafa konu mahkeme kararının kaldırılması, davanın reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının davacıya iadesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 13/10/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava; Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü bünyesinde ... olarak görev yapan davacının, hakkında yürütülen soruşturma sonucu "kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak düzenleyip imza etmek veya ettirmek" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında kanun Hükmünde kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-h bendi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu'nun ... günlü, ... sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; 17/11/2016 tarihinde İ.T. adlı emniyet amirinin yanında bulunan ve birlikte hareket ettiği belirtilen S.D ve Y.N.'nin, polisleri kullanarak hakkında aranma kaydı bulunan V.B. adlı şahıstan rüşvet alacakları yolunda yapılan bildirim üzerine: V.B. 'nin restoranı çevresinde, aynı gün saat 19:20 'den itibaren tertibat alındığı; saat 19:30 civarında Y.B. adlı şahsın iş yeri önünde beklediği ve içeriyi kolaçan ettiği, bu esnada ... plakalı (resmi plakalı ekip otosunun) aracın restorana geldiği, polis memuru ... ve iki polisin restorana girdiği, ..., ..., ... ve ... adlı memurların saat 19:33 ve 20:20 arasında V.B. hakkında sorgulamaları yaptıkları ve şahıs hakkında "Karşılıksız Yararlanma” suçundan arama kararı olduğunun görüldüğü, ... ve iki polisin restorandan saat 20:00 civarında ayrıldığı, V.B.'nin saat 20:10’ da emniyet müdürlüğüne girdiği ve hakkında yakalama işlemi yapılmadan buradan saat 20:38''de, komiser yardımcısı ... ve ... eşliğinde bırakıldığı ve Suç Önleme ve Soruşturma Büro Amirliğinde çalışan polis memuru ... ve komiser yardımcısı ... polisin içinde bulunduğu araçla ayrıldığı ve V.B.'nin restoranında oturdukları (... kendi ifadesinde belirtmiş); polis memuru ...’nın, bu büronun amir vekili olan Mehmet Ata Çam adlı restorana çağırdığı, ... ve ... restorandan 21:20 de ayrıldıkları;
Bir gün sonra 18/11/2016 tarihinde bu sefer, saat 8:35 itibariyle; ..., ... ve ... tarafından;
“Şüphe üzerine V.B.'nin kimliğinin istenildiği, yapılan kontrolde şahıs hakkında arama kararı olduğunun anlaşıldığı, 8:20 de yakalandığı, doktor raporu alınarak, adli işlemler için Aranan Şahılar Büro Amirliğine teslim edildiğinin belirttikleri “yakalama tutanağının düzenlendiği;
V.B.'nin yakalanmasına ilişkin olarak kullanıldığı belirtilen resmi aracın ilgilinin yakalandığı bildirilen yere hiç gitmediği, V.B. 'nin GBT sorgusunun 18/11/2016 tarihinde saat 8:35’de tutanak tutulduktan sonra, aynı gün 09:29 ve 09:38 arasında ilgiliye ilişkin yapıldığı ve V.B. ile tutanakta yer alan doktor raporunun alındığı Selahaddin Eyyubi Hastanesine gidilmediğinin, HTS bilgileri, araç takip sistemi, BAZ verileri, kamera ile yapılan CD kayıtları, GSM baz bilgileri ve UYAP kayıtları tespit edildiği anlaşılmıştır.
17/11/2016 tarihinde yapılan sorgulamalarla aranan şahıs olduğu bilinen V.B. 'nin yakalama işlemi yapılarak savcılığa sevk işleminin yapılmadığı, polis ve komiser yardımcısı eşliğinde restoranına götürüldüğü halde, daha sonraki gün, içeriği gerçeği yansıtmayan tutanak düzenlendiği görülmektedir.
Her ne kadar, davacı tarafından V.B. 'nin yaşlı (olay tarihi itibarıyla 64 yaşında) olduğu, arkadaşı olduğu, vs. nedeniyle hakkında işlem yapmadığını, diğer gün işlem yapılmak üzere bırakıldığı ileri sürmüş ise de; V.B. 'nin kendisinin emniyete gelmediği, yakalanılmış olarak tutanak tutulduğu dikkate alındığında, V.B.' nin çıkarı doğrultusunda yetkisini ve nüfuzunu dostluk nedeniyle kötüye kullandığı açıktır.
Diğer yandan, davacı hakkında disiplin cezasına konu eylemi nedeniyle TCK madde 257 kapsamında "Görevi Kötüye Kullanma" suçuna ilişkin olarak Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen ... günlü, ... sayılı soruşturmada, davacının kişilere haksız menfaat sağlamak yönünde herhangi bir hareketin mevcut olmadığı belirtilerek Kovuşturmaya Yer Olmadığına Kararı verilmişse de; disiplin cezasına esas teşkil eden düzenleme açısından, menfaatin maddi bir karşılık olarak düzenlenmediği her türlü menfaat sağlamanın disiplin suçu teşkil ettiği dikkate alındığında; aranır durumda bulunan V.B. isimli şahsın, davacı tarafından savcılığa sevk edilmeyip, görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle serbest bırakılmasında V.B.'ye haksız menfaat sağladığı da görülmektedir.
Açıklanan nedenlerle, dava reddi yolunda verilen temyize konu kararın yukarıda belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.