T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/1941
Karar No : 2024/2793
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ....
KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı
2- ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; ... ili, .... No'lu ... Aile Sağlığı Merkezi ... No'lu Aile Hekimliği Biriminde sözleşmeli aile hekimi olarak görev yapan davacı tarafından, eş durumu mazeretinin bitmesi nedeniyle Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün .... günlü, ... sayılı atama kararıyla .... Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesine Devlet Hizmeti Yükümlüsü olarak atanmasının ardından, aile hekimliği sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... Valiliğinin ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti :... İdare Mahkemesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararla; olayda, davacının 09/09/2021 tarihinde çekilen 100. dönem Devlet hizmeti yükümlülüğü kurası ile ... Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesine atandığı, Mahkemece UYAP üzerinde yapılan araştırmalardan, davacı tarafından söz konusu kuraya karşı herhangi bir dava açılmadığı görülmekle, davacının eş mazeretinin sona ermesi nedeniyle devlet hizmeti yükümlüsü olarak atandığı .... Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesine atamasının yapılması üzerine dava konusu işlemin tesis edildiğinin görüldüğü; bu durumda; ilgili mevzuat hükümleri ve dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, davalı idarenin temel görevlerinden olan sağlık hizmetlerinde idarenin hizmet ihtiyacının karşılanmasının esas olduğu, davacının devlet hizmeti yükümlüsü olduğu konusunda dosya kapsamında herhangi bir tereddüt olmadığı, bu haliyle eş mazeretinin sona ermesi üzerine 100. dönem Devlet hizmeti yükümlülüğü kurası sonucunda görev yeri belli olan davacının, anılan görevi yerine getirebilmesi için tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı temyize konu kararla; İdare Mahkemesi kararının dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından; 01/04/2021-31/12/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere aile hekimliği hizmet sözleşmesini imzaladığı, aile hekimliğinde geçen sürelerin, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun ek 5. maddesi uyarınca, devlet hizmeti yükümlülüğünden sayıldığı, 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu’nun 3/3. maddesine göre, sözleşmeli aile hekimlerinin talep etmeleri halinde eski görevlerine atanacağı, ancak kendisinin, eski kadrosuna iade talebinin bulunmadığı, sözleşmeli aile hekimi statüsü devam etmekte iken Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'ne tabi tutularak ... Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesine Devlet hizmeti yükümlüsü olarak atanmasının hukuka aykırı olduğu, Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nde aile hekimliği hizmet sözleşmesinin feshi sebeplerininin tahdidi olarak belirtildiği ve sözleşmenin feshi sebepleri arasında aile hekiminin atamasının yapılmasına dair bir düzenlemenin mevcut olmadığı ileri sürülerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idareler tarafından; 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun ek 3. maddesi uyarınca Devlet hizmeti yükümlüsü olan davacının, eş durumu mazeretinin bittiğinden bahisle atama kurasına dahil edildiği ve ... Eğitim ve Araştırma Hastanesine atamasının yapılması nedeniyle sözleşmesinin feshedildiği belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacının, ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinde asistanlığını tamamladıktan sonra ihtisas sınavını vererek uzman tabip olması üzerine, Devlet hizmeti yükümlülüğü görevini ifa etmek için eşinin ... Eğitim Araştırma Hastanesinde Nöroloji Asistanı olarak görev yapmasına istinaden, 28/10/2020 tarihinde çekilen 95. dönem Devlet hizmeti yükümlülüğü kurası kapsamında Devlet hizmeti yükümlüsü olarak .... İlçe Sağlık Müdürlüğüne 06/11/2020 tarihinde atandığı, daha sonra 26/03/2021 tarihinde yapılan aile hekimliği tercih ve yerleştirme kurası ile ... No'lu ... Aile Sağlığı Merkezi .... No'lu Aile Hekimliği Biriminde aile hekimi olarak görev yapmak üzere aile hekimliği hizmet sözleşmesi imzaladığı, sözleşmenin 01/04/2021-31/12/2022 tarihleri arasında geçerli olduğu, eş durumu mazeretinin bitmesi nedeniyle, 09/09/2021 tarihinde çekilen 100. dönem Devlet hizmeti yükümlülüğü kurası sonucunda Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... günlü, ... sayılı atama kararıyla .... Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesine Devlet hizmeti yükümlüsü olarak atanmasının ardından, aile hekimliği sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... Valiliğinin ... günlü, ... sayılı işleminin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
09/12/2004 günlü, 25665 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu’nun "Personelin statüsü ve mali haklar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasında, "Sağlık Bakanlığı; Bakanlık veya diğer kamu kurum veya kuruluşları personeli olan uzman tabip, tabip ve aile sağlığı elemanı olarak çalıştırılacak sağlık personelini, kendilerinin talebi ve kurumlarının veya Bakanlığın muvafakatı üzerine, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın, sözleşmeli olarak çalıştırmaya veya bu nitelikteki Bakanlık personelini aile hekimliği uygulamaları için görevlendirmeye veya aile hekimliği uzmanlık eğitimi veren kurumlarla sözleşme yapmaya yetkilidir.", 3. fıkrasında ise, "Sözleşmeli olarak çalışan aile hekimi ve aile sağlığı çalışanları kurumlarında aylıksız veya ücretsiz izinli sayılırlar ve bunların kadroları ile ilişkileri devam eder. Bu personelin, sözleşmeli statüde geçen süreleri kazanılmış hak derece ve kademelerinde veya kıdemlerinde değerlendirilerek her yıl işlem yapılır ve bunlar talepleri halinde eski görevlerine atanırlar..." kuralına yer verilmiş; 30/06/2021 günlü, 31527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin "Sözleşmenin aile hekimi veya aile sağlığı çalışanı tarafından sona erdirilmesi" başlıklı 9. maddesinde, "(1) Sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimleri veya aile sağlığı çalışanları askerlik, doğum, emeklilik ve sair sebeplerle iki ay önceden bildirmek kaydıyla sözleşmenin sona erdirilmesini talep edebilirler. Müdürlük, şartların uygun olması durumunda, iki aylık süreyi beklemeden sözleşmenin sona erdirilmesini kabul edebilir. Müdürlüğün sözleşmenin sona erdirilmesi talebini kabul etmemesi halinde, iki aylık süreyi doldurmadan görevden ayrılan aile hekimi ve aile sağlığı çalışanı, bir yıl süreyle sözleşmeli aile hekimi veya aile sağlığı çalışanı olmak üzere başvuruda bulunamaz. (2) Aile sağlığı çalışanları, sözleşme imzaladığı aile hekiminin görevinden ayrılması veya yer değiştirmesi durumunda, bu sebeple sözleşmesini sona erdirmek istemesi durumunda birinci fıkranın üçüncü cümlesi hükmü uygulanmaz.
" kuralına yer verilmiştir.
15/05/1987 günlü, 19461 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun ek 5. maddesinin 2. fıkrasında, ''Devlet hizmeti yükümlülüğünü yapmakta olan personel, bulundukları ilde sözleşmeli aile hekimi olarak çalışabilirler veya ihtiyaç halinde aile hekimliği uygulamaları için görevlendirilebilirler. Bu personelin aile hekimliğinde geçen süreleri, Devlet hizmeti yükümlülüğünden sayılır...'' hükmü yer almıştır.
26/03/2013 günlü, 28599 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 18. maddesinin 4. fıkrasının dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde, "16 ncı maddenin ikinci fıkrasının (f) bendine göre atanan diş tabipleri ile aynı fıkranın (g) bendine göre atananlar öğrenim durumları ile ilgili belgeyi her eğitim ve öğretim yılı başlangıcında, 19 ve 20 nci maddelerine göre atananlar ise, mazeretlerinin devam ettiğine dair belgeleri, her yıl Ocak ayında çalıştığı kuruma bildirmekle yükümlüdür. İl müdürlükleri, mazereti sona eren personelin belgelerini 15 gün içerisinde Bakanlığa intikal ettirir." hükmüne, 5. fıkrasında ise, "Dördüncü fıkrada belirtilen hükümlere göre atanmış olup atanma gerekçeleri ortadan kalkan personelin bulunduğu il, 5 ve 6 ncı hizmet bölgesinde veya C ve D hizmet grubunda ise talebi hâlinde yerinde bırakılır. Aksi hâlde eski görev yerine veya eski görev yerleri esas alınarak, 26 ncı madde hükümlerine göre atanırlar. Eski görev yeri bulunmayanlar ise; görev yaptıkları yer esas alınarak 26 ncı madde hükümlerine göre atanırlar. Ayrıca, Devlet hizmeti yükümlülüğünü tamamlamadan sağlık ve aile birliği mazereti sona eren Devlet hizmeti yükümlüleri, (...) ilk Devlet hizmeti yükümlüsü kurasıyla atanırlar." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun ek 5. maddesinin 2. fıkrası ile Devlet hizmeti yükümlülüğünü yapmakta olan personele, bulundukları ilde sözleşmeli aile hekimi olarak çalışma imkanı verildiği, 28/10/2020 tarihli 95. dönem Devlet hizmeti yükümlülüğü kurasına katılan ve eş durumu mazereti nedeniyle 06/11/2020 tarihinde .... İlçe Sağlık Müdürlüğüne atanan davacının, anılan Kanun maddesi kapsamında, 26/03/2021 tarihinde yapılan Aile Hekimliği Tercih ve Yerleştirme Kurası ile ... No'lu .... Aile Sağlığı Merkezi ... No'lu Aile Hekimliği Biriminde 01/04/2021-31/12/2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere aile hekimliği hizmet sözleşmesi imzalayarak aile hekimliği statüsüne geçtiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde, davacının talebi doğrultusunda eski kadrosuna iadesi söz konusu olmadığı takdirde, davacı hakkında Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümlerinin uygulanmasına ve davacının .... İlçe Sağlık Müdürlüğüne atanmasına dayanak teşkil eden eş durumu mazereti ortadan kalktığından bahisle aile hekimliği statüsünü resen sona erdirecek şekilde işlem tesisine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Bu hukuki durum karşısında, belirtilen husus göz ardı edilmek suretiyle, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. .... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:... K:.... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren .... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 08/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.