T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4338
Karar No : 2025/2000
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Dava; Hatay Polis Meslek Eğitim Merkezi (POMEM) Müdürlüğüne 23. Dönem öğrencisi olarak kaydı yapılan davacı tarafından, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-6-A maddesinde yer alan sağlık şartlarını taşımadığından bahisle okulu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin 07/08/2019 tarihli Polis Akademisi Başkanlığı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ... İdare Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; Mahkemenin 30/01/2020 tarihli ara kararı ile davacının hakem hastane olarak belirlenen Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edilerek 03/01/2018 günlü, 30290 sayılı Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri çerçevesinde gerekli tıbbi muayenesi yaptırılmak suretiyle POMEM öğrencisi olmaya engel bir hastalığının bulunup bulunmadığı hususunda sağlık kurulu raporu alınmasına karar verildiği; anılan Hastane tarafından düzenlenen ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunda; "Sensonorial işitme kaybı, bilateral" teşhisi ile "ETSŞY EK-3-6-B-1-b'ye uyar. POMEM Öğrencisi Olamaz" kararı verilmiş ise de, davacının sözleşmeli subay/astsubay adayı olarak sevk edildiği Dışkapı Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Hastanesinde işitme kayıpları yönünden Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği ile aynı hükümler ihtiva eden Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre yapılan sağlık kurulu muayenesi neticesinde düzenlenen ve davacı tarafından dosyaya ibraz edilen .... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunda, davacının Kulak Burun Boğaz Hastalıkları yönünden sağlam olduğunun belirtildiği, davacının sensonorial işitme kaybına sebep olabileceği bilinen atış eğitimlerine başladığı tarihten öncesine ait ve davacının lehine olan söz konusu raporun hükme esas alınabilecek nitelik taşıdığı,; bu durumda, dosyada mevcut belgelerin ilgili mevzuat hükümleriyle birlikte incelenerek değerlendirilmesi neticesinde davacıda, okula geçici kaydının yapıldığı tarih itibarıyla POMEM öğrenciliğine engel teşkil edecek derecede işitme kaybının olmadığı, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği hükümlerine göre Kulak Burun Boğaz hastalıkları yönünden sağlam olduğu anlaşıldığından, davacının sağlık şartlarını taşımadığı belirtilerek Polis Meslek Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkemece hükme esas alınan raporda, işitmeye ilişkin olarak herhangi bir odyogram test sonucu rapora eklenmediği gibi, anılan raporda işitme testi yapılmış ise, sonuçlara dair herhangi bir bilgiye de yer verilmediği hususu dikkate alındığında, mevcut verilerle davacının polis meslek eğitim merkezinden ilişiğinin kesilmesine gerekçe oluşturan işitme kaybının davacı da var olup olmadığı hususunun yargısal denetiminin yapılmasının mümkün olmadığı, dolayısıyla anılan raporun hükme esas alınabilir bir niteliğinin bulunmadığı, bu kapsamda uyuşmazlığın çözüme kavuşturulması için Dairenin 18/08/2021 tarihli ara kararıyla Hacettepe Üniversitesi Hastanesinden yeniden bir sağlık kurulu raporu tanzim edilmesinin istenildiği, anılan Hastanece düzenlenen 20/09/2021 günlü raporla, "15/09/2021 tarihinde yapılan odyolojik test sonucunda; Bilateral saf ses ortalaması normal sınırlardadır. Sol kulakta daha belirgin bilateral yüksek frekanslarda sensörinoral düşüş göstermiştir. Saf ses ortalamaları sağda 12dB solda 18dB'dir. İşitme eşikleri sağ kulak: 250Hz:10dB, 500Hz:5dB, 1000Hz:10dB, 2000Hz:/5dB, 4000Hz:3dB, 6000Hz:50dB, 8000Hz:30dB Sol kulak: 250Hz:5dB, 500Hz:5dB, 1000Hz:5dB, 2000Hz:5dB, 4000Hz:60dB, 6000Hz:60dB,8000Hz:50dB olarak izlenmiştir. Tetkik sonucuna göre 29/09/2019 tarihli Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartlarında Değişiklik Yapan Yönetmeliği'nin eki Ek-6 maddesine göre Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olur." şeklinde tespit ve değerlendirmelere yer verildiği; bu durumda; Dairece hakem hastane olarak belirlenen Hacettepe Üniversitesi Hastanesi tarafından düzenlenen raporda belirtilen tespitler uyarınca, davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğin Ek-3-6-A maddesinde belirtilen sağlık şartlarını taşıdığı, Yönetmelikte belirtilen sağlık şartlarını taşımaması gerekçe gösterilerek Polis Meslek Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk görülmediği, idare mahkemesi kararının sonucu itibariyle yerinde görüldüğü belirtilerek, istinaf başvurusuna konu edilen karar, usul ve esas yönünden hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, 2577 sayılı Yasanın 45/3. maddesi uyarınca başvurunun gerekçeli reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacı hakkında aldırılan sağlık kurulu raporlarında "Yüksek Frekansta İşitme Kaybı" tanısına yer verilerek davacının okul öğrencisi olamayacağı yönünde belirleme yapılması üzerine ilişiğinin kesildiği, dava konusu işlemin mevzuata uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:...sayılı kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 24/04/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Hatay Polis Meslek Eğitim Merkezi (POMEM) Müdürlüğüne 23. Dönem öğrencisi olarak kaydı yapılan davacının, "sol kulağında 4000Hz'de 60dB, 6000Hz'de 75dB işitme kaybı" olduğundan bahisle Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-6-A maddesi uyarınca okulu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin 07/08/2019 tarihli Polis Akademisi Başkanlığı işleminin iptali istenilmektedir.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan ve 03/01/2018 günlü, 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmış olan, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-6-A-c maddesinde; "Her iki kulakta ayrı ayrı olmak üzere, 4000 veya 6000 khz frekansta 30dB’e kadar olan (30dB dahil) işitme kayıpları sağlam kabul edilir." kuralına yer verilmiştir.
29/09/2019 günlü, 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin eklerinde yapılan değişiklikle; EK-3-6-A-c maddesi; "Her iki kulakta ayrı ayrı değerlendirilmek üzere, 2000 Hz’den daha yüksek frekanslardaki 60dB’e kadar olan (60dB dahil) işitme kayıpları sağlam kabul edilir." şeklinde yeniden düzenlenmiştir.
Bakılan uyuşmazlıkta, davacı hakkında davalı idare ve Mahkemece sevkedildiği hastaneler tarafından düzenlenen sağlık kurulu raporlarında, işlem tarihinde yürürlükte olan mevzuatın belirlediği sınırları aşan şekilde davacının sol kulağında işitme kaybı bulunduğunun saptandığı, belirtilen bu duruma göre davacının sağlık şartlarını taşımadığı tartışmasızdır.
Bu itibarla, sağlık şartlarını taşımadığı açık olan davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan, dava konusu işlem tarihinden sonra yapılan Yönetmelik değişikliğiyle, işitme kaybı seviyesinin yükseltilmesinin öğrenciliğe engel oluşturmayacağına ilişkin düzenleme yapılmış ise de, anılan düzenlemenin Mahkemece dikkate alınıp alınamayacağının ve davacıya uygulanıp uygulanamayacağının irdelenmesi gerekmektedir.
Statü hukuku olarak da adlandırılan İdare Hukukunda, yargısal denetimi yapılacak idari işlemlerin tesis edildikleri tarihte yürürlükte olan kurallarla denetlenmesi esastır. Belirtilen kuralın en yaygın istisnaları; bireysel işlemin dayanağı olan üst normun, yetkili yargı merciilerince hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi ve yaptırım niteliğindeki idari işlemler bakımından da, lehe bir düzenleme getirilmesidir.
Bakılan uyuşmazlıkta; davalı idarece sağlık şartları bakımından yeni düzenleme yapılmış olmakla birlikte; önceki düzenlemenin hukuka aykırı olduğuna ilişkin herhangi bir yargı kararı mevcut değildir. Dolayısıyla, değiştirilene kadar hukuken geçerli olan ve ilgililere uygulanma zorunluluğu bulunan düzenleyici işlemlere dayalı olarak tesis edilen bireysel işlemlerin hukuka uygunluğunun kabulü zorunludur. Aksi düşüncenin kabulü halinde; idarece yapılan her yeni Yönetmelik değişikliği, önceki düzenlemeye dayalı olarak tesis edilen tüm bireysel işlemlerin geçersizliği-iptal edilebilirliği sonucunu doğurur ki, belirtilen kaotik durumun hukuken izahı olamaz.
Öte yandan, öğrenciliğe kabul şartları, ceza hukuku anlamında herhangi bir suçu ya da kabahati içermemektedir. Dolayısıyla, kabul şartlarında yapılacak bir değişikliğin, sadece idari yaptırımlar bakımından Mahkemelerce dikkate alınasını öngören "lehe düzenleme" yöntemiyle, idari yaptırım olmayan işlemlere uygulanması hukuken mümkün değildir.
Bu itibarla, işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uyarınca davacının POMEM öğrencisi olamayacağı tartışmasız olup, öğrenciliğe kabul şartlarında yapılan değişikliğin davacıya uygulanamayacağı, bu nedenle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyu ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.