T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/4343
Karar No : 2025/1972
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; Aydın Polis Meslek Eğitim Merkezine 23. Dönem öğrenci adayı olarak geçici kaydı yapılan davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-6-A maddesinde belirtilen (zar perforasyonu + işitme kaybı) sağlık şartlarını taşımadığından bahisle, Polis Akademisi Başkanlığının 18/07/2019 tarihli Oluruyla POMEM ile ilişiğinin kesilmesine dair işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, 25/11/2019 tarihli ara kararı ile davacının muayenesinin yapılarak, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin hastalık branşlarının sınıflandırıldığı EK-3-6-A maddesi uyarınca Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olup olamayacağı hususunun açıkça belirtildiği gerekçeli sağlık kurulu raporunun hakem hastane olarak belirlenen Ankara Şehir Hastanesine sorulması üzerine adı geçen Hastane tarafından düzenlenen ... tarih ve ... sayılı sağlık kurulu raporunun Karar bölümünde "ETSŞY EK-3, 6-B-1-a'YA UYAR. POMEM ÖĞRENCİSİ OLAMAZ." kararına varıldığı, anılan rapor esas alınmak suretiyle 07/05/2020 tarihinde yürütmenin durdurulmasının reddine karar verildiği, davacı tarafından yapılan itiraz üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve YD İtiraz No:... sayılı kararı ile "dava konusu işleme dayanak alınan Aydın Devlet Hastanesi Başhekimliğinin ... tarihli, ... sayılı sağlık kurulu raporu ve İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesinin ... tarihli, .... sayılı sağlık kurulu raporunda, 03/01/2018 günlü, 30290 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-6 bölümünün A-2-a (zar perforasyonu), A-2-ç (Mastoidit, kolesteatom) ve B-1 (Bir kulakta 0-35 dB arası (35dB dahil) işitme kaybı varken, diğer kulakta 21-45dB arası (21dB ve 45dB dahil) işitme kaybı.) maddelerine göre POMEM öğrencisi olamayacağının belirtildiği, hakem hastane olarak belirlenen Ankara Şehir Hastanesinin 05/03/2020 tarihli sağlık kurulu raporunda, Kulak Burun Boğaz Hastalıkları: "Sağ tm intakt. Sol greft intakt. Nazal pasajlar açık. Oral kavite ve orofarenks bakısı doğal. Ody:8/65 db İTİK mevcut sol:5/10 sağ kulakta işitme normal sınırlarda, sol kulakta orta derecede iletim tipi işitme kaybı olmakla birlikte 250-500 hz lerde ileri derecede düşüş gözlenmiştir." Teşhis: "İletim Tipi İşitme Kaybı, Tek Taraflı olup, diğer kulakta işitme azalmamış" Karar: "ETSŞY Ek-3-6-B-1-a' ya uyar POMEM öğrencisi olamaz" şeklinde görüş ve kanaat bildirildiği ancak, davacıda zar perforasyonu ve mastoidit, kolesteatom hastalığı olup olmadığının, işitme kaybı oranlarının kaç khz frekansta, kaç desibel olduğunun açıkça yazılı olmadığı görüldüğünden, bahsedilen hususların tereddüte yer kalmayacak şekilde açıkça belirtildiği bir sağlık kurulu raporu aldırılması maksadıyla yeniden bir hastaneye sevki gerekmektedir." gerekçesiyle 07/05/2020 tarihli yürütmenin durdurulması kararının kaldırıldığı, bu kararın gerekçesi doğrultusunda 28/07/2020 tarihli ara kararıyla, belirtilen eksiklikler giderilerek davacının POMEM öğrencisi olup olamayacağına ilişkin sağlık kurulu raporu düzenlenmesinin hakem hastane olan Ankara Şehir Hastanesinden istenildiği, ancak davacının 20/08/2020 tarihli dilekçesiyle, Ankara Şehir Hastanesine ait odyometri testi yapılan cihazın bozuk olduğundan bahisle başka bir hakem hastaneye sevkinin talep edilmesi üzerine, 16/09/2020 tarihli kararı ile davacının "A-Zar perforasyonu ve mastoidit, kolesteatom hastalığının olup olmadığı, B-İşitme kaybı oranlarının hangi kulakta, kaç khz frekansta, kaç desibel olduğu," hususları da sorularak POMEM öğrencisi olup olamayacağına ilişkin sağlık kurulu raporu hazırlanmasının istenildiği, hakem hastane olarak belirlenen Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinin ... tarih ve ... sayılı sağlık kurul raporunun, "KBB Heyet Polikliniği" bölümünde "H91.9-İşitme kaybı, tanımlanmamış-TANI:OPERE SOL KRONİK OTİT AMELİYATLISI KARAR:2018 YÖNETMELİĞİNE ETSŞY EK-3-6-A'YA GÖRE C DİLİMİ 1a ve 2b MADDESİNE UYAR. 2019 YÖNETMELİĞİNE ETSŞY EK-3-6-A'YA GÖRE C DİLİMİ 1a ve 2b MADDESİNE UYAR. POMEM ÖĞRENCİSİ OLAMAZ. ... SOL KULAĞINDAN 4 KEZ OPERE OLAN HASTANIN YAPILAN MUAYENESİNDE SAĞ TM İNTAKT. SOL KARTİLAJ GREFT İNTAKT, LATERALİZE. DİĞER SİSTEM MUAYENELERİ DOĞAL. SSO(GEAH-26/10/2020-8405-E):SAĞ:7/-DB SOL:58/10 DB EŞİK TEKRARI:(26/10/2020-8406-Y):SAĞ:5/-DB SOL:62/10 DB ...", "TANI" hanesinde "H91.9-işitme kaybı, tanımlanmamış (OPERE SOL KRONİK OTİT AMELİYATLISI)", "KARAR:" hanesinde "2018 VE 2019 ETSŞY EK-3 6. BÖLÜM C DİLİMİ 1(a) 2(b) MADDESİNE UYAR. POMEM ÖĞRENCİSİ OLAMAZ." görüşüne yer verildiğinin görüldüğü; bu durumda, hakem hastane olarak belirlenen Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesinin sağlık kurulu raporunda davacının Polis Meslek Eğitim Merkezi (sehven PMYO yazılmıştır) öğrencisi olamayacağı belirtildiğinden, sağlık şartları nedeniyle davacının Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğünden ilişiğinin kesilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle; davanın reddine hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde ameliyat olmak suretiyle tedavi olduğu, gerek işitme gerekse zar perforasyonu bakımından hiçbir sağlık sorununun kalmadığı; raporlar arasındaki çelişkiler sebebiyle başkaca bir hastaneye yeniden sevki yapılmaksızın davanın reddedildiği, dava devam ederken idari yaptırımlar yönünden lehe olarak yapılan mevzuat değişikliklerinin uyuşmazlıkların çözümünde uygulanmasının hukukun genel ilkesinin gereği olduğu; mevzuat değişiklikleriyle kişilerin lehine bir durum oluşması halinde, söz konusu değişikliklerin yürürlüğe girdikten sonraki olaylara ve kişilere uygulanırken, daha önceki kurallara tabi olan kişilere uygulanmamasının hukuk devleti, eşitlik ve hakkaniyet ilkelerine uygun olmayacağı; mevcut durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde yer verilen yeni sağlık şartlarına uyduğu, hukuka aykırı olan dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davacı üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de .. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 24/04/2025 tarihinde esasta oybirliğiyle, gerekçede oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava; Aydın Polis Meslek Eğitim Merkezine 23. Dönem öğrenci adayı olarak geçici kaydı yapılan davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-6-A maddesinde belirtilen (zar perforasyonu + işitme kaybı) sağlık şartlarını taşımadığından bahisle, Polis Akademisi Başkanlığının 18/07/2019 tarihli Oluruyla POMEM ile ilişiğinin kesilmesine dair işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek.3-6-A-1-b maddesinde; "b) Her iki kulakta ayrı ayrı olmak üzere, 20dB'e kadar olan (20dB dahil) işitme kayıpları sağlam kabul edilir."; Ek.3-6-A-2-a maddesinde; "a) Zar perforasyonu öğrenciliğe engeldir." hükmü yer almaktadır.
Bakılan uyuşmazlıkta, gerek davalı idarece, gerek Mahkemece sevkedildiği Hastaneler tarafından düzenlenen Sağlık Kurulu raporlarında, davacının zar perforasyonu ve işitme kaybının 20dB üzerinde olduğunun tespit edildiği ve belirtilen durumun, yukarıda aktarılan Yönetmelik hükümlerine göre davacının, sağlık şartlarını taşımadığı tartışmasızdır.
Bu itibarla, sağlık şartlarını taşımadığı açık olan davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Öte yandan, dava konusu işlem tarihinden sonra, 29/09/2019 günlü, 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik değişikliği ile, her iki kulakta ayrı ayrı değerlendirilmek üzere, 500-1000-2000 Hz frekanstaki saf ses ortalamasına göre 20dB’e kadar olan (20dB dahil) işitme kayıpları; timpanoplasti ve miringoplasti ameliyatı (muayene ve odiometri sonucunda tam ve sağlam olmak şartıyla) sağlam kabul edileceğine ilişkin düzenleme yapılmış ise de, anılan düzenlemenin Mahkemece dikkate alınıp alınamayacağının ve davacıya uygulanıp uygulanamayacağının irdelenmesi gerekmektedir.
Statü hukuku olarak da adlandırılan İdare Hukukunda, yargısal denetimi yapılacak idari işlemlerin tesis edildikleri tarihte yürürlükte olan kurallarla denetlenmesi esastır. Belirtilen kuralın en yaygın istisnaları; bireysel işlemin dayanağı olan üst normun, yetkili yargı merciilerince hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesi ve yaptırım niteliğindeki idari işlemler bakımından da, lehe bir düzenleme getirilmesidir.
Bakılan uyuşmazlıkta; davalı idarece sağlık şartları bakımından yeni düzenleme yapılmış olmakla birlikte; önceki düzenlemenin hukuka aykırı olduğuna ilişkin herhangi bir yargı kararı mevcut değildir. Dolayısıyla, değiştirilene kadar hukuken geçerli olan ve ilgililere uygulanma zorunluluğu bulunan düzenleyici işlemlere dayalı olarak tesis edilen bireysel işlemlerin hukuka uygunluğunun kabulü zorunludur. Aksi düşüncenin kabulü halinde; idarece yapılan her düzenleyici işlem değişikliği, önceki düzenlemeye dayalı olarak tesis edilen tüm bireysel işlemlerin geçersizliği-iptal edilebilirliği sonucunu doğurur ki, belirtilen kaotik durumun hukuken izahı olamaz.
Öte yandan, öğrenciliğe kabul şartları, ceza hukuku anlamında herhangi bir suçu ya da kabahati içermemektedir. Dolayısıyla, kabul şartlarında yapılacak bir değişikliğin, sadece idari yaptırımlar bakımından Mahkemelerce dikkate alınasını öngören "lehe düzenleme" yöntemiyle, idari yaptırım olmayan işlemlere uygulanması hukuken mümkün değildir.
Bu itibarla uyuşmazlıkta; işlem tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri uyarınca davacının POMEM öğrencisi olamayacağı hususunun, davalı idare ve mahkemece sevk edilen hastaneler tarafından düzenlenen sağlık kurulu raporlarıyla ortaya konulduğu; işlem tarihinden sonra yürürlüğe giren Yönetmelik hükümleriyle öğrenciliğe kabul şartlarında lehe yapılan değişikliğin geriye yürütülerek davacıya uygulanamayacağı dikkate alındığında; işlem tarihinden sonraki Yönetmelik hükümlerinin ve bu yönden yapılan değerlendirmelerin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararından çıkarılması suretiyle onanması gerektiği oyuyla Daire kararına gerekçe yönünden katılmıyoruz.